Met de beloften mee

November. Het leven trekt weg uit de bomen en de planten. Alles lijkt af te sterven. De natuur laat zien dat alle leven ten onder gaat in de dood. Op de eerste dag van die maand viert de Kerk het feest van Allerheiligen, dat als vanzelf overgaat in Allerzielen. Nu we de doden herdenken, belijdt de Kerk dat God getrouw is en zijn beloften ten uitvoer zal brengen. We zijn nu reeds kinderen van God, zegt Johannes, en wat we zul­len zijn is ons nog niet geopenbaard. Of toch? We zullen opge­nomen worden in de gemeenschap met God. Dat is de kortste samenvatting van ons geloof in het leven na de dood: ‘We zul­len bij de Heer zijn.’

Daarmee is niet gezegd dat de dood geen nederlaag is. Hij is dat wel en zal dat altijd blijven. De enige hoop ren aanzien van die nederlaag is de belofte dat God zijn woord zal houden. Daarom zet de Kerk vlak voor Allerzielen de voltooiing in het licht. De dood maakt allen gelijk. Hij kent geen onderscheid van volken, rassen en talen. Allen staan er machteloos voor. Blijft dan alleen nog de hoop dat God zijn geliefden niet zal prijsgeven aan de dood. In een barok visioen brengt de ziener van de Patmos dit in beeld: een grote menigte, die niemand tellen kan, is door de grote verdrukking heen gekomen. En wat doet die menigte? Ze zingt de lof van God. Want als er ooit overwinning is, dan is die alleen aan Hem te danken. Dat moeten we belijden en bezingen vooraleer we naar de rustplaats gaan van hen die ons dierbaar zijn en ons in de dood zijn voorgegaan.

Het besef dat dit leven op de grote nederlaag uitloopt, doet de vraag rijzen of wij wel op de goede weg zijn. Welke weg leidt naar de God die de dood overwint?

Op deze feestdag lezen we de zaligsprekingen, zowat de sa­menvatting van heel Jezus’ prediking. ‘Gelukkig’ (of ‘zalig’), zo heet het. In feite horen we te lezen: ‘Vooruit! Je bent op de goede weg.’ Jij die opkomt voor vrede, zachtmoedigheid en ge­rechtigheid, jij bent op de goede weg. De Heer weet maar al te goed dat dit geen gemakkelijke weg is. Degenen die Hem vol­gen, zijn in de ogen van de wereld ‘arm van geest’. Ze behoren niet tot de machtigen en rijken. Wie in die harde wereld toch blijft opkomen voor gerechtigheid en vrede, wie poogt eerlijk en oprecht te zijn, die krijgt een belofte mee: gij zult getroost worden, gij zult het land bezitten, gij zult God zien.

Wij kunnen de finale nederlaag niet ontlopen, want we zijn maar mensen, sterfelijke wezens. Daarom is het goed in te gaan op het woord van de Enige die de dood kan overwinnen. ‘Vooruit!’ zegt Hij, ‘als je zo doorgaat, zullen de beloften voor jou in vervulling gaan…