Een heilige naam

“Nee, we noemen gaan namen”, zegt de voorzitter als hij zijn leden bedankt voor hun medewerking aan een voltooid karwei. Namen noemen is gevaarlijk omdat je de kans loopt iemand te vergeten. Maar als we namen noemen, speciaal vermelden, dan is er een bijzondere reden voor. Alle eeuwen door is ook de kerk zich daarvan bewust geweest. Rond bijzondere mensen groeiden bewegingen, vormden zich kloosters en groepen van gelijkgestem­den, van zoekers en zwervers, verbonden in Jezus’ Naam. Die bijzondere mensen willen we onthouden, daarom hebben ze een naam.

Vele jaren later ontstaat er dan een speciale gedenkdag voor die talloos en noem baar velen die als fundament dienen voor latere uitbouw en bloei van het christelijk ideaal. En in die stroom nemen we ook mee wat in het visioen van Johannes wordt gezegd: de reddende engel die naar de aarde wordt gezonden om onder de mensen hén te tekenen met het zegel van de levende God, die het in de verdrukking uithouden. Zoals Jezus zalig prijst wie zich bekeert, wie troost brengt, een helpende hand en een luisterend oor wil zijn voor een ander.
Ook na de beeldenstorm zijn wij in onze kerken omgeven en omringd door tal van heiligen. In hout of gips, gemaakt in gebed en meditatie of snel gegoten in een mal. Heiligenbeelden, ontrukt aan het materiaal, bevochten en verworven. Heiligheid is niet snel, is niet zomaar vroomheid en goed bidden. Heilig word je niet zomaar. Aan heilig is het woord ‘consequent’ verbonden: standvastig zijn in je keuzes, in je doen en laten. Heiligheid lijkt in tegenspraak te zijn met gezond verstand. De uitdrukking ‘heilig boontje’ zegt genoeg wat dat betreft.
Heiligen leven onder ons, vroeger en nu. Het zijn zij die uitzien naar wat komt en die niet blijven staan bij wat is en was. Zij die durven spreken waar anderen zwijgen. Zij die muren afbreken en grenzen doorbreken. Zij die aldoende gemeenschap stichten tussen mensen van overal en altijd, tussen vroeger en nu en morgen. Mensen die iets van God uitstralen en tegen alle schijnbaar noodlot in blijven getuigen van Gods Geest die onder ons leeft. Zij zijn onverbeterlijke optimisten, die ons opporren om op de been te blijven en door de verdrukking heen komen tot voor Gods troon.
Stilstaan bij het verleden ligt aan de basis om de dag van morgen al vandaag te kun­nen beleven. In heiligen van vroeger en nu kijkt God ons aan en trekt ons mee naar zijn toekomst. Velen zijn geroepen tot heiligheid, ze leven dichterbij dan we denken, zonder dat ze zelf heilig genoemd willen worden. Gewone mensen, zoals Jezus, zon­der klinkende naam of faam in zijn tijd. Maar wel iemand die pal stond voor de zaak van God en mens, consequent tot het uiterste, niet te beïnvloeden door wat de omgeving vindt of zegt.
De belangstelling voor heiligen neemt in onze tijd toe. En dan vooral voor hun beel­den, om ze een plek te geven in eigen huis en haard. Uit nostalgie, voor de sfeer. Maar wie verder kijkt zal beseffen dat heiligen weerbarstig en gespleten zijn, niet zon­der kras of scheur, maar getekend door het leven, met groeven en wallen, bulten en wonden. Daaraan herken je de echte heilige: een getekende in Jezus’ Naam…