Maria ten hemelopneming (2004)

Het is vandaag het feest van het Magnificat: die eenvoudige vrouw uit Nazareth, heeft God verheven boven alle vrouwen.

Het evangelie vertelt ons dat Maria vernomen had dat ze de moeder zou worden van de Messias. Ik kan me goed voorstellen dat ze niet goed besefte wat haar was overkomen. Het is duidelijk dat ze met vragen zat. Hoe kan dat, vermits ik geen man beken, zei ze. Ze heeft dus een zeer natuurlijke reactie.

Er wordt daarover niet verder gefilosofeerd. Zij trekt naar een oudere nicht, die in verwachting is. Ze gaat dus een handje toesteken. Dat is uiteindelijk niets bijzonders. Een tafereel uit het alledaagse leven van mensen die om elkaar bekommerd zijn.

Toch is er iets heel bijzonders. We moeten maar even letten op de ontmoeting van die twee vrouwen. Zoals dat nu nog gebeurt in het Oosten spreken zij over elkaar een zegenbede uit, ze bidden om Gods zegen over de andere. Elisabeth zegt tot Maria: Gij zijt de gezegende onder de vrouwen. Zo begint dat gesprek. Let op de eenvoud van dit gebeuren. Er is geen sprake van sensatie. Het is puur evangelie: sober en oprecht.

We hebben zojuist het evangelie van deze dag gezongen, het Magnificat, het vreugdelied bij uitstek in de heilige Schrift.

Om goed te begrijpen wat dit loflied betekent moeten we weten dat Maria (of de evangelist) die teksten niet heeft geïmproviseerd. Maria schijnt haar bijbel goed te kennen en ze citeert kleine fragmenten uit - wat we zouden kunnen noemen - grote Messiaanse teksten, vooral psalmen en het eerste boek Samuel. Messiaanse teksten beschrijven een wereld zoals God die droomt voor de mensen. Als de Messias komt zullen de mensen weer toekomst hebben. Dan zullen de mensen weer vreugde kennen want God zal laten zien dat Hij van mensen houdt.

Zo begint het Magnificat: een ware vreugdekreet: mijn hart, mijn ziel jubelt het uit. Je kunt niet geloven hoe gelukkig ik ben. Wie zou toch ooit kunnen denken dat God zich met mij, met ons bezig houdt. Iedereen mag het weten.

Nog niet zo lang geleden was de koningin in onze kerk bij de inhuldiging van de nieuwe beiaard. Ik kraag ‘s avonds een telefoontje van iemand om me te zeggen dat ze van de koningin, een hand gekregen had. Stel je voor, de koningin had naar haar gekeken!

En wie is die God die zich met mensen bezig houdt? Hij is een barmhartige God, een die een hart heeft voor de mensen, vooral voor de zwakkeren: hongerigen overlaadt Hij met gaven. Hij is dus niet de God van de machthebbers die luidop riepen Gott mit uns en Sieg heil! en ondertussen Europa in brand staken. Hij is niet de God van de kruistochten, geloof me vrij. In hun vaandel droegen ze de leuze Dieu le veut… en stichtten ondertussen moord en brand op hun kruistocht naar Jeruzalem. Hij is niet de God van die mensen die overal de eerste plaatsen innemen en overal hun wetten stellen en zich niets aantrekken van de eenvoudige mensen. Zo waren de heidense Goden uit de oudheid en ook uit onze tijd.

De God van het evangelie, de God van het Magnificat is diegene die partij kiest voor de weerlozen die nooit op de eerste plaats zitten, die ons vraagt het op te nemen voor de naamlozen die geen kansen krijgen om hun stem te laten horen. De God van het Magnificat is diegene die vandaag partij kiest voor de vluchtende miseriemensen uit Darfour. Maar wat hebben die mensen eraan als wij, die het Magnificat zingen, onverschillig blijven voor zoveel leed in de wereld. Dit Magnificat is een oproep tot solidariteit.

Wij zijn gewoon het Magnificat zeer braaf en liefelijk te zingen. Maar het is een krachtig lied, een lied dat we rechtstaand uit volle borst moeten zingen, bijna als een strijdlied.

Het is die God die Maria bezingt. Geen voorzichtige, flauwe God maar een God die het krachtdadig opneemt voor mensen van geen tel. Het Magnificat bezingt een hoopvolle God, geen God om bang van te zijn. Ook geen God die mensen onverschillig laat. Geen heidense god, wel een heel nieuwe God die voor de mensen de toekomst open breekt, vaak tegen alle hoop in. De God van Jezus Christus die het gewaagd heeft het lot van mensen te delen en zo onze lotgenoot, onze bondgenoot te zijn.