De maand mei is een geliefde maand om in het huwelijk te treden. De commercie speelt daarop in, met bruidsmarkten en levensgrote advertenties. Trouwen vandaag kost veel geld en energie: de uitnodigingen, de kleding enzovoorts. Ook gaan de bruidsparen in gesprek met de werkgroep huwelijksvoorbereiding en met de pastor die voorgaat in de huwelijksviering. Er wordt gezocht naar teksten en verhalen, die bij hen passen. Voor de meeste jonge mensen die gaan trouwen, kan het woord ’liefde’ in hun boekje niet vaak genoeg voorkomen: in gebeden, in liederen en in lezingen. Het is alsof de liefde gratis verkregen wordt. Je hoopt dan maar, dat het hen wapent en sterk maakt voor de dagen, dat de liefde wel iets kost. Want zij zullen merken, dat de liefde wel degelijk een ‘prijs’ heeft, die betaald wordt met inwisseling van eigen belang en het eigen gelijk, met het delen van ruimte, materieel en geestelijk.
De tekst uit het Johannesevangelie die we vandaag lezen, wordt nogal eens gekozen in een huwelijksviering: ‘Een nieuw gebod geef Ik u: gij moet elkaar liefhebben.’ We kunnen de keuze voor deze tekst gemakkelijk meevoelen en tegen elkaar zeggen: ‘Precies, daar gaat het om! Als dat maar eens gebeurde.’ Maar wat is er ’nieuw’ aan dit gebod tot liefhebben? Liefde is toch van alle tijden?
Laten we proberen te luisteren, want het zijn geen gemakkelijke woorden van Jezus. Volgens het verhaal van Johannes zijn deze evangeliewoorden gesproken bij het laatste avondmaal met zijn leerlingen. Juist voordat Hij dit nieuwe gebod introduceert, is een van zijn vrienden, Judas, de kamer uitgegaan met geen andere bedoeling dan om Jezus over te leveren aan de overheid en Hem op die manier te dwingen van tactiek te veranderen óf om Hem anders maar de dood in te jagen. En direct na de woorden over het elkaar beminnen roept Petrus uit, dat Jezus in elk geval op hem kan rekenen! Maar de volgende morgen al, nog voor de haan helemaal is uitgekraaid, heeft diezelfde Petrus al drie keer gezegd, dat hij niets met Jezus te maken heeft. Judas en Petrus horen tot de binnenste kring van Jezus’ vrienden. Hier is een nieuw gebod hard nodig. Hoe zij zich ook gedragen, waarheen ze ook vluchten, de leerlingen raken niet uit Jezus’ aandacht. Dat is nieuw.
Een tijd geleden was een Nederlandse pater op bezoek in een katholiek ziekenhuis in Afrika, in een van de landen dat verscheurd wordt door onderlinge stammentwisten. Hij vroeg aan de directeur van het ziekenhuis, wat het betekende dat het ziekenhuis ‘katholiek’ was. Toen wees die man naar een zwart verpleegster en zei: ‘Wat ons geloof betekent, wordt iedere keer duidelijk, wanneer zij het over haar hart kan verkrijgen evengoed te zorgen voor iemand van een andere stam dan voor iemand van de eigen stam. Wij horen onophoudelijk hoe jarenlange haat, de verhouding tussen volkeren kan vergiftigen en kunnen daarom aanvoelen, wat die zelfoverwinning kost om gelijke zorg te hebben voor stamgenoot en niet-stamgenoot.’
‘Hieruit zullen allen kunnen opmaken dat jullie mijn leerlingen zijn: als jullie de liefde onder elkaar bewaren.’ Zo wordt dit woord van Jezus gedaan. Zo houden missionarissen het vol om kleine stappen te zetten in de goede richting.
Wij waren vroeger gezegend met vele verenigingen en instellingen, die zich katholiek noemden: van de voetbalclub tot de harmonie, van de school tot het ziekenhuis. Wij zijn daar tegenwoordig wat bescheidener in geworden en we spreken ook meer van ‘christelijk’ dan van katholiek. Maar waar dat woord gebruikt wordt, komt ook vaker de vraag naar voren, wat die naam dan betekent of wat die zou moeten betekenen. In het evangelie van vandaag luidt heel duidelijk en zonder omwegen het antwoord: je mag die naam dragen als je de liefde bewaart, zonder grenzen te stellen.
Die radicale liefde is nieuw, het oude gebod krijgt hier nieuwe kracht. Door die liefde tot het uiterste zal de nieuwe hemel en de nieuwe aarde ontstaan, waarvan in de eerste lezing sprake is. Een wereld voorbij aan alle tranen en rouw.