Ik zou wel eens willen weten

Ik zou wel eens willen weten: waarom zijn de bergen zo hoog, waarom zijn de zeeën zo diep, waarom zijn de mensen zo moe? Wij zijn al zolang op weg naar de vrede toe. Daarom zijn de mensen zo moe.

Dat lied, van Jules de Corte, citeren we nu maar bijna woordelijk omdat het zo mooi is en blijft. Het is zelfs kinderlijk puur.

Nu gaat het vandaag in het evangelie over een man die in zichzelf ook een liedje zong. Ik zou wel eens willen weten: waarom is mijn leven zo droef, waarom blijf ik jachten en jagen, waarom heb ik duizenden vragen, Ik ben al zolang op de weg naar de vreugde toe. Daarom is Zacheüs zo moe.

Of dit lied van Zacheüs nu puur is of kinderlijk, interesseert me weinig of niet. Ik geloof wel, dat het oprecht is. Hij zou wel eens willen weten wie Jezus was. In de voorwaardelijke wijs te lezen alsjeblieft. Het was zeker niet kordaat: ik wil absoluut kennis maken met die man, ik moet die man dringend ontmoeten, vandaag nog als het kan. Dat zei hij dus niet. Dat kon hij ook niet zeggen want hij was een man van Jericho en Jericho is de stad van het uitstel! Daar zeggen mensen altijd: morgen of overmorgen zal ik. Daar zeggen mensen altijd: ooit gebeurt wel het wonder maar het gebeurt zeker niet vandaag. Daarom zijn ze van op afstand nieuwsgierig, afstandelijk geïnteresseerd. Ik zou wel eens willen weten. Dat is Jericho. Zacheüs is Jericho: hij zou wel eens willen weten wie Jezus was.

Blijkbaar mag je deze vraag duizend keren stellen maar bij Jezus ben je daarmee aan het verkeerde adres. Hij verandert morgen in vandaag. Vandaag wil ik in uw huis te gast zijn! Als je een antwoord zoekt op je vele vragen dan mag je niet wachten tot morgen want morgen zeg je opnieuw: morgen. En zo gebeurt het nooit. Zo worden al die vragen zuur. Uiteindelijk is dit soort uitstel eeuwig.

Daarom neemt Jezus het initiatief en keert hij de vraag van Zacheüs om: ik wil in uw huis te gast zijn, vandaag. Ik beleef zelfs een klein binnenpretje aan deze aanpak van Lucas. Jezus zegt niet: ik zou wel eens willen weten wie Zacheüs is. Of: ik zou wel eens met hem aan tafel willen gaan. Nee, het is: ik wil, vandaag.

Daarmee is de mythe van Jericho ontmaskerd en het masker ontwapend, want uitstellen is een wapen, een argument, een excuus, een alibi. Op Jezus ketst het af Hij gaat de weg van Jericho naar Jeruzalem en hij zoekt tocht- en bondgenoten. Met ongeëngageerde en afstandelijke nieuwsgierigen geraakt hij nooit in Jeruzalem. Hij werft leerlingen, mensen die meegaan. Met mensen die ooit wel eens zouden willen meegaan, die ooit wel eens leerling zouden willen worden, met zulke soldaten mislukt de tocht. Want ‘ooit eens’ is gelijk aan ‘nooit’.

Voor mijn part onthoud ik uit dit verhaal een dubbele lering, een zachte en een harde. De zachte lering is: zelfs als ik maar gebrekkig gemotiveerd ben, kan ik nog worden aangesproken, wil hij nog bij mij op visite komen. De harde lering is: verander je morgen in vandaag. Vandaag…