“Ongehoord”! Dat is het motto van deze Wereldmissiezondag. ‘Nog nooit te horen geweest’, maar ook: onfatsoenlijk, schandalig, het kan niet door de beugel’.
Zusters en broeders, ongehoord is het dat terroristen vliegtuigen in gebouwen boren en duizenden onschuldige mensen ombrengen. 0ngehoord is het dat daardoor in de jaren die volgen in de arme landen enkele miljoenen kinderen van honger zullen omkomen, want door die aanslag zijn de prijzen van de grondstoffen van de ene dag op de andere met twintig-dertig procent gedaald, en veel arme landen zijn precies van de uitvoer van die grondstoffen afhankelijk. Ongehoord is dat. En ook ongehoord is het dat de Amerikanen, om hùn onschuldige doden te wreken, nu een land bestoken waar sowieso al miljoenen onschuldigen op de vlucht zijn, waar nog meer miljoenen onschuldigen in de nabije toekomst met de hongerdood worden bedreigd, en waar na twintig jaar oorlog en burgeroorlog toch al geen steen meer op de andere staat. Ongehoord dat zoveel onschuldigen moeten sterven, gewoon omdat ze arm en zwak en machteloos zijn. Even arm en zwak en machteloos als de onschuldigen aan wie Amalek uit de eerste lezing zich al jarenlang vergrijpt. Niet de sterken valt hij aan, wel hen die zo zwak zijn dat ze niet meer kunnen vluchten. Ongehoord is dat, even ongehoord als de weigering van die rechter uit het evangelie om recht te verschaffen aan een weduwe, aan iemand dus die van geen tel meer was in de joodse maatschappij van die dagen. Immers, mèt haar man had ze meteen ook haar inkomen, haar status, haar recht op respect, haar recht op alles verloren. Ze kon alleen nog bedelen. En precies aan die zwakste onder de zwakken weigert de rechter gehoor te geven. En wanneer hij het uiteindelijk toch doet, doet hij dit niet omdat hij rechtvaardig wil zijn, wel omdat hij vreest dat ze hem ten einde raad misschien een paar klappen rond zijn oren zou kunnen komen verkopen. Tegenover die onwaardige man stelt Jezus God, en Hij zegt: als zelfs die onrechtvaardige rechter toch maar luistert, hoe zou God dan doof kunnen blijven voor de smeekbeden van hen die tot Hem bidden. En zo is meteen duidelijk dat Jezus ons in deze parabel aanspoort tot gebed. Bid en blijf bidden, zegt Hij, want uw Vader in de hemel zal niet doof blijven voor wat ge vraagt.
Maar het is vandaag missiezondag, en dus past het dat we daar aandacht aan besteden. En ik zou daarvoor toch weer naar het evangelie willen teruggaan. Ik ben er zo goed als zeker van dat onze sympathie volledig uitgaat naar die weduwe, en dat we vinden dat die slome rechter het echt niet waard is rechter te zijn. Maar ik vraag me tegelijk ook af of onze sympathie in de echte werkelijkheid van elke dag ook altijd naar de zwaksten uitgaat. Ik zou het zelfs iets scherper willen stellen, en dit evangelie eens op missiezondag willen leggen. En dan vrees ik dat wij met z’n allen zo’n beetje aan de verkeerde kant zitten, en dat wij hier in het rijke Noorden heel vaak voor onrechtvaardige rechter spelen ten opzichte van het arme Zuiden. Ik vrees zelfs dat wij, net zoals die rechter, niet echt rechtvaardig willen zijn, en dat wij onze macht en onze rijkdom helemaal niet willen delen met het Zuiden. En als we dan toch een beetje helpen, doen we dat misschien niet eens uit overtuiging, wel omdat we, net zoals die rechter, voor een paar klappen in ons gezicht vrezen. De klap bijvoorbeeld dat er uit het Zuiden nog meer naar hier zullen komen dan er nu al zijn. Laten we ze dus maar vlug een beetje helpen, dan blijven ze misschien waar ze zijn en laten ze ons hier met rust.
Zusters en broeders, gaan we ons echt als die rechter gedragen? Alleen maar helpen om ons gezicht te redden en onze rijkdom veilig te stellen? Ik denk dat we dat als christen, als volgeling van Jezus, niet kunnen doen. Jezus zelf heeft het altijd voor de zwaksten onder de zwakken opgenomen, en bij zijn afscheid heeft Hij gezegd: dit brood is mijn lichaam, breek het en deel het, en blijf dit doen om Mij te gedenken. Als we dat willen doen, zusters en broeders, Hem gedenken, dan zullen we moeten doen wat Hij gedaan heeft, dan zullen we moeten leren breken en delen en dan zullen we ook de werktuigen moeten zijn waarmee Hij zijn wereld leefbaar kan maken. En wat is missie anders dan de wereld leefbaar maken? Leefbaar door het voorleven van Jezus’ boodschap van liefde, van vrede en vreugde, van hoop en vertrouwen. Een boodschap die God en de mensen dichter bij elkaar brengt.
Aan zo’n blijde boodschap mogen wij meewerken. Ze hangt helemaal van onze inzet af. En ik grijp hier even terug naar de laatste zin uit het evangelie, de zin waarin Jezus zich afvraagt: “Zal de Mensenzoon bij zijn komst het geloof op aarde vinden?” Ik zou daar gewoon willen op antwoorden: Natuurlijk zal Hij dat geloof vinden, want wij, wij geloven, en we willen ook leven naar dat geloof, wij willen dat geloof ook beleven. Natuurlijk willen wij dat doen. Amen.