Een omgekeerde wereld

C-cyclus · Tijd door het jaar · 26e zondag · groen

Op een dag kwam een man bij rabbi Baruch. De man was steenrijk en zat vrekkig op zijn bezit. De rabbi nam hem bij de hand en leidde hem naar het raam. ‘Kijk naar buiten’, zei hij. De rijke keek naar buiten. ‘Wat zie je?’, vroeg de rabbi. ‘Mensen’, antwoordde de rijke man. Weer nam de rabbi hem bij de hand en leidde hem naar de spiegel. ‘Wat zie je nu?’, vroeg hij. ‘Nu zie ik mezelf’, antwoordde de rijke man. Toen zei de rabbi: ‘Onthoud het goed: in het raam zit glas en in de spiegel zit glas, maar het glas in de spiegel is bedekt met een laagje zilver. Daarom ziet men als men in de spiegel kijkt de andere mensen niet, maar alleen zichzelf.’

Wanneer je in de spiegel kijkt, dat wil zeggen, wanneer je alleen op jezelf en je eigen geluk en bezit gericht bent, dan zie je een ander niet staan. Iemand niet zien staan, over iemand heen lopen, aan iemand geen boodschap hebben, het zijn uitdrukkingen voor egoïsme. Wat is goed voor jou en hoe kan het nog beter worden? De profeet Amos gaat flink te keer tegen mensen, die zo hun leven inrichten. Een goed voorbeeld van zo’n egoïst is de rijke man, uit het evangelie. Hij is naamloos te midden van zijn rijkdom. Zijn plezier, zijn bezit en zijn macht nemen hem zo in beslag, dat hij anderen niet ziet staan, en aan zo’n arme als Lazarus heeft hij totaal geen boodschap. Nog geen kruimel Iaat hij van zijn tafel vallen. De rijke koestert zichzelf. Totdat de feiten omgedraaid worden in het Rijk van God. Daar heeft hij de arme nodig. Maar dan nog spreekt hij hem niet rechtstreeks aan - dat is die ander kennelijk niet waard -, maar probeert hij hem te commanderen via Abraham: ‘Geef Lazarus opdracht mij te komen verfrissen’, en verder: ‘Stuur hem dan naar het huis van mijn vader om mijn broers te waarschuwen.’ Die indirecte aanspreking, terwijl de betreffende persoon er zelf bij is, is toch verschrikkelijk irritant! Soms doen mensen dat, die na een hevige ruzie niet meer met elkaar praten: ‘Zeg maar tegen Piet dat hij me zijn excuses aanbiedt’ en Piet zit er zelf bij. Uit dit verhaal lijkt het dat de rijke een lage dunk heeft van zijn medemens. Mensonterend gedrag. Gelukkig neemt Abraham, de vader van het volk, het voor Lazarus op. Hij beschermt de arme, de zwakke, de lijdende. En hij wijst de rijke terecht. Zo werkt dat niet in Gods Rijk! Hier geldt het recht van de zwakke en niet de macht van de rijke! De rijke man gaat door een hel, wanneer hij dit beseft. Dan daagt plotseling het besef, dat dit de boodschap van de profeten is. Dit heeft Mozes bedoeld! ‘Waarschuw dan snel mijn broers!’ Maar Abraham antwoordt: ‘Als ze naar Mozes en de profeten niet luisteren, zullen ze zich ook niet laten overreden als er iemand uit de doden opstaat.’ De boodschap van God is bij heel het volk bekend. De armen van God zijn overal aanwezig. Het is alleen een kwestie van je openstellen, je laten raken, in Gods boodschap over gerechtigheid tussen arm en rijk doordringen en die in praktijk brengen.

Gelukkig zien we ook, dat in onze wereld Gods woord gehoord en gedaan wordt, her en der. Nog lang niet overal, maar het gebeurt. Het gebeurt daar, waar mensen hun geld en goed besteden aan medemensen, armen, zieken, aan het steunen van goede doelen, waar mensen collecteren voor anderen, waar financiële hulpacties voor mensen in ramp- en oorlogsgebieden succes hebben. Het gebeurt waar mensen hun leven inzetten voor medemensen, in opvanghuizen hier of in de Derde Wereld. Het gebeurt ook daar waar mensen elkaar ontmoeten en rekening houden met elkaar. Waar mensen er voor een ander zijn, belangeloos, zonder die laag zilver ertussen. De arme is de Thora van God. Waar hij of zij gezien wordt, gebeurt het Rijk van God. Daar wordt God zelf zichtbaar tussen mensen. En als de levenden ons niets zeggen, kunnen de doden ons niet helpen.

Zoeken in Preken Online