Wijn die opraakt tijdens een bruiloft. Dat kan haast niets anders betekenen dan een feest dat als een nachtkaars uitgaat. Een hooggestemde verwachting die uitloopt op een fiasco. Dat is voor de betrokkenen bijzonder pijnlijk, en beschamend. Toch is dit een ervaring die in het leven van veel mensen herkenbaar is. Hoe dikwijls is wat voor ons als een feest begon niet verkild tot leegte, verveling en twijfel?
Johannes vertelt ons vandaag dat juist in die verkillende wereld de weg van Jezus een nieuw begin is. Laten we eens nauwkeurig beschouwen hoe zijn evangelie dat in beeld brengt.
Dit schriftverhaal zal ons weinig zeggen als we bet lezen alsof daar in Kana ooit een scheikundig mirakel plaatsvond, verricht door een wonderdoener uit de oudheid. Zo wil Johannes het niet, Niet voor niets doet bij moeite ons omstandig te vertellen wie er naast Jezus bij deze gebeurtenis betrokken waren. Alles begint bij een ander die de nood van bet bruidspaar ziet. Het is niet toevallig dat Johannes deze rol juist aan Maria doet toekomen. Vrouwen hadden ook toen al betere agenda’s voor de nood van anderen dan mannen; praktischer en directer. Zo heeft Maria met haar intuïtie onmiddellijk gezien boe pijnlijk bet zal zijn als de wijnvoorraad op is. De vreugde van mensen die hun huwelijk sluiten, wordt door de wijn gesymboliseerd. Terloops heeft ze wellicht Jezus aangestoten omdat ze weet dat ook bij niet zal kunnen aanzien dat de mooiste dag in bet leven van deze twee mensen mislukt. ‘Ze hebben geen wijn meer’. Daarmee geeft ze precies die beslissende voorzet waarop Jezus wel moet reageren. Want bij is nu eenmaal zo iemand die niet kan toekijken bij de ellende van de ander. Waar mensen de moed verliezen, geen fiducie meer in het feest van hun leven hebben, kan hij niet passief blijven.
Het vreemde is nu dat het lijkt alsof die opmerking van Maria Jezus niet zo goed uitkomt. Het lijkt wel of het hem moeite kost zo direct tot handelen over te gaan als zijn moeder eigenlijk zou willen. Wat is er eigenlijk mis? De clou is dat er geen misverstand mag ontstaan. Wat bier beschreven wordt, is geen mirakel door een goddelijke solist. Het is niet Jezus’ bedoeling ons een staaltje toverkunst te laten zien. Als hij zich om mensen bekommert, gaat dat niet zonder ben. Zo werkt dat niet in Gods agenda. Vandaar dat de lucht pas opklaart als Maria het personeel erbij betrekt door te zeggen: ‘Doe maar wat bij jullie zal zeggen'.
Want daarom gaat het. Wat er daarna gebeurt is geen solo van een tovenaar. Integendeel, het is bijna andersom. Het is niets dan huis-, tuin- en keukenwerk. Alles wat er gebeurt, gaat in samenspel met wie en wat daar is. En dan liefst het meest alledaagse. Die zes lege kruiken die daar stonden, waren gewoon voor de afwas bedoeld. Zij zijn bedoeld om op de dag na bet feest voor de reinigingsriten gebruikt te worden. Maar nu blijken ze ineens nodig voor de beste uren van de bruiloft. En dan dat personeel, slaven waarschijnlijk. Mensen die 600 liter water moeten sjouwen. Simpeler kan niet. Maar wat ze doen is onmisbaar. Wat ben anders nauwelijks voldoening schenkt, wordt een feest. Zij doen wat Jezus zegt: ‘Vul de kruiken met water’. Zij doen het, als hij zegt; ‘Schep er wat uit’. Zij doen het als hij opdracht geeft: ‘Breng het naar de tafelmeester’. Heel de verandering van water in wijn loopt via gewoon menselijk handelen. Er komt geen hocus pocus aan te pas. Het samenspel dat mensen verbindt, is alles. En toch is er ineens die ‘goddelijke’ wijn. Het lijkt erop dat de feestende schare niet eens weet waar die wijn vandaan is gekomen. Het bruidspaar krijgt alle eer.
Zo, zegt Johannes, is het ook. Zo is het nieuwe begin in deze mens Jezus. Het gebeurt met hem, maar ook in ons. Zo terloops, bijna ongemerkt, inspelend op de nood van mensen laat hij hen wonderen doen aan elkaar. Zo openbaart hij het nieuwe in het gewone. Het gewone, maar dan anders. Anders, door er de zin en de vreugde aan terug te geven. Wie dat in zijn of haar leven begint te proeven, begint pas écht te leven. Wie dat in zijn leven vergeet, is heel gauw door zijn voorraad heen. Er zijn nog steeds mensen die hun leven door God als hij toverslag veranderd willen zien. Voor hen is het droevig gesteld met de wonderen. Laat ons vandaag de clou niet missen. Er gebeuren nog dagelijks wonderen, maar die wonderen liggen in onze eigen handen. Het is die wijn die de Eeuwige voor ons tot het laatst bewaard heeft.