Ge zult maar Martha heten, dan is het zeker uw beste dag niet. Want stel u maar eens in haar plaats, zusters en broeders: Jezus is op doorreis, hij heeft zijn apostelen bij zich, en de helft van het dorp is opgekomen om naar Hem te luisteren. En Martha maar lopen om iedereen te bedienen: de een heeft dorst, de ander wil wat dadels of gedroogde vijgen, en ondertussen moet ze voor het avondeten zorgen voor Jezus en zijn leerlingen, want die blijven eten. En die mooie zus van haar, Maria, die zit daar maar tussen al dat mansvolk naar Jezus te luisteren. Ze had nochtans beloofd dat ze zou helpen, maar het is altijd hetzelfde met haar: veel beloven en niets doen, daar is ze goed in. Tot Martha het niet meer uithoudt en denkt: dit keer lap ik het haar. Dat moet eens en voor goed gedaan zijn. Jezus moet haar hier in volle publiek maar eens zeggen wat ervan is. Martha dus naar Jezus, met de bijna dwingende vraag of Hij eens goed tegen Maria wil opspelen. En wie krijgt daar bij manier van spreken de pan op het hoofd? Niet Maria, maar Martha. Martha die zich zo afslooft om een goede en een hartelijke gastvrouw te zijn, wordt terechtgewezen. Maria daarentegen wordt geprezen, omdat ze niets anders doet dan naar Jezus luisteren. Nee, het is zeker Martha’s dagje niet.
Wijst Jezus hier Martha en haar inzet af? Is Hij misschien een macho, die alleen maar minachting heeft voor haar huishoudelijk werk? Zeer zeker niet. Ge doet goed werk, Martha, zegt Hij, maar doe nu maar gelijk Maria, kom er dus bij zitten, en luister naar wat Ik te zeggen heb, want eigenlijk is dat nog veel beter dan wat ge nu doet.
Doorheen Martha spreekt Hij natuurlijk ook tot ons. Blijf niet in uw dagelijks werk en in uw eeuwige kommer opgesloten, zegt Hij. Neem de tijd om eens naar boven te kijken en te luisteren naar wat Ik te zeggen heb. Maak niet dezelfde fout als Martha. Die is zozeer bezig met v oor iedereen te willen zorgen dat ze de ontmoeting met Mij mist. Ge hebt dat zeker ook al meegemaakt, zusters en broeders: ge hebt bezoek, en ge zijt zo in de weer om die mensen, die familie, die vrienden, goed te ontvangen, dat ge geen tijd meer hebt om een woord tegen hen te zeggen. Dat is wat Jezus aan Martha duidelijk maakt: Goede, lieve, vlijtige Martha, zegt Hij, ge zijt veel te bezorgd; er is helemaal niet zoveel nodig. Eén zaak is voldoende, namelijk dat ge u openstelt voor Gods woord.
Zusters en broeders, ik denk dat we onszelf en onze maatschappij zonder moeite in Martha kunnen erkennen. De afgematte vrouwen die overdag uit werken gaan, en ’s morgens, ’s avonds en tijdens het weekend moeder en echtgenote en vriendin en gastvrouw en noem maar op, moeten zijn. De mannen, die wegens het werk en de vergaderingen geen tijd hebben om echtgenoot en vader te zijn. De zakenlui, de ondernemers, de middenstanders, de managers die nog minder tijd hebben. De mens in het algemeen, die moet en wil verdienen, en die daarom het tempo zodanig opdrijft dat hij zichzelf en zijn gezin en zijn omgeving en zijn vrienden en de natuur en de rust en God voorbijloopt. Jezus preekt hier niets anders dan onthaasting., een begrip dat de jongste tijd zonder meer een modewoord geworden is. De kardinaal heeft er een boekje over geschreven, de politici hebben er de mond van vol, de vakbonden willen dat er werk van gemaakt wordt. Iedereen praat erover, en er gebeurt niets. Jawel, het tempo wordt nog opgedreven, want de winst moet nog groter zijn. Dus is er nog minder tijd om gewoon mens te zijn, laat staan om het eens stil te maken en naar God te luisteren.
Maar zusters en broeders, wat is dat eigenlijk: luisteren naar God, God tot u laten spreken, de blik naar boven richten? Wel, dat is bijvoorbeeld doen wat ge vandaag doet: tijd maken voor de kerk, en voor elkaar, en ook voor uzelf. En luisteren naar Gods woord en het in u opnemen, en weten: ja, wat ik hier doe, mijn werk, mijn zorgen, mijn kommer, dat is allemaal goed, en het moet er zijn, of de wereld vergaat. Maar ik mag door dat alles God niet vergeten.
Misschien klinkt dat theoretisch, en daarom, om te eindigen een verhaal over moeder Theresa. Zij en haar medezusters raapten in het Indische Bombay stervenden van de straat op en verzorgden hen. Dat maakte zo’n indruk dat er nu wereldwijd meer dan 2000 zusters in haar voetspoor zijn getreden. Ook zij nemen het dus op voor de allerarmsten. Een vermoeiend werk, altijd in de weer voor arme en zieke en stervende mensen. En op zekere dag klaagden de zusters van haar gemeenschap in Bombay dat ze niet meer konden, dat ze oververmoeid waren. Er moest iets gebeuren, want zo was het niet langer vol te houden. Ge hebt gelijk, zei moeder Theresa, zo kan het niet verder, we draaien veel te veel op onszelf. Vanaf morgen voeren we twee uur extra gezamenlijk gebed in, zodat we opnieuw weten waar we mee bezig zijn.
Zusters en broeders, ik denk dat moeder Theresa de kern van Jezus’ woorden aan Martha precies begrepen heeft. En die kern is: doe uw werk hier op aarde naar behoren, maar vergeet niet dat luisteren naar Gods woord, en vooral: leven naar dat woord nog belangrijker is. Amen.