Een samenkomst van grote mensen verandert wanneer het kind verschijnt. Dan wordt de ernst lichter. Dan hebben de volwassen mensen een reden om ‘verstrooid’ te zijn. Misschien worden ze nu pas ernstig? Misschien zijn ze nu eindelijk met hun gedachten bij het wezenlijke? Het kind in het midden. Wij verwachten zoveel van het verschijnen van het kind, omdat het kind in ons zo weinig ademruimte heeft bewaard. Het kind doet ons in ieder geval dromen.
Of we daarmee op het goede spoor zitten om Lucas te verstaan, is nog een open vraag. Toch houd ik één ding over: Simeon en Hanna applaudisseren voor het kind Jezus. Hun hart gaat open. Hun hart wordt vervuld. Ze zeggen allebei: dit kind zien en dan sterven!
Ik betwijfel alleen of dit met psychologie te maken heeft, of dit te maken heeft met het kind in hen dat opnieuw of eindelijk op mag staan. Ze zeggen het in ieder geval anders. Ze spreken over hun volk en over toekomst voor hun volk. Voor Jeruzalem en Israël. Met Jezus is die toekomst verzekerd. Daarom zingen ze het uit. Daarom doen ze grote en plechtige uitspraken. Met Jezus ziet het er goed uit voor Israël en voor de wereld.
Het kind dat ze ontmoeten in de tempel doet toch wat de verschijning van het kind altijd doet: het maakt de ernst lichter en het ‘verstrooit’ ons. Simeon staat in het verhaal voor de Wet en Hanna voor de Profeten. Wet en Profeten, dat is zowat de résumé van Israël. Zowel Simeon als Hanna verwachten daar alle heil van. Ze hopen met velen dat deze verwachting ooit voltooid wordt Ze hopen dat Wet en Profeten ooit eens in volle tooi mogen staan. Dat gebeurt hier en nu. Voor henzelf mag het nu eindigen. De toekomst is gegarandeerd. Wet en Profeten is een verhaal met toekomst. Jezus verschijnt. Zij mogen verdwijnen.
Staan we daarmee ver verwijderd van het feest van de heilige Familie? Op het eerste gezicht wel. Op het tweede gezicht evenwel niet. Als je het verhaal goed leest, dan merk je dat het de ouders, Jozef en Maria, ook om Wet en Profeten te doen is. Zij kwamen naar de tempel om de Wet te vervullen. Zij waren verbaasd over wat van het kind gezegd werd. Jozef en Maria zijn dus mensen van Wet en Profeten, maar hier leren zij dat dit kind geroepen is ‘tot val en opstanding van velen’. Hun kind gaat hun te boven. Het is eigenlijk niet meer van hen. Het is een geschenk aan Jeruzalem, aan Israël, aan de wereld.
Dat is dan die heilige Familie. In de gezinnen die ik ken is de verhouding vader-moeder-kind anders. Daar zijn de verhoudingen gewoner en natuurlijker. En niet ieder kind dat geboren wordt zal de wereld redden. In die zin blijft de heilige Familie een vreemd gegeven. Toch steekt er een boodschap in dit feest. Vader en moeder zijn heeft met meer te maken dan met het verwekken van leven. Het kind verandert alles. Vader en moeder worden anders man en vrouw. Door het kind. Zij worden toekomst-mensen. Mensen die niet meer veroordeeld zijn om naar elkaar te kijken. Ze mogen samen in één richting kijken, naar alles wat vóór hen ligt.
Dankzij het kind mogen ouders toekomst improviseren.