Drievuldigheidszondag B (2006)

Lieve mensen,

naar aanleiding van het boek en de film “de Da Vinci code” is er tegenwoordig weer veel te doen rond de historische Jezus. Zou hij nu echt gehuwd zijn geweest met Maria van Magdala ? En zo ja, hadden ze samen kinderen ? Curieus dat mensen daarvan wakker liggen, mensen die anders niet warm lopen voor alles wat met geloof te maken heeft. Het heeft natuurlijk iets sensationeels, iets ontmaskerend en daar houden mensen van. Eindelijk zullen ze te weten komen wat de Kerk al zovele eeuwen verborgen houdt. Laat het een zoveelste poging zijn om de Kerk in diskrediet te brengen. Mensen die het kunnen weten, serieuze bijbelgeleerden die al jaren de bijbel en alle geschriften die ermee verwant zijn bestuderen, bevestigen dat de Kerk geen informatie over Jezus achter houdt. Maar ze wijzen wel op iets belangrijks, namelijk dat alles wat we over Jezus weten via de Kerk loopt. Wie of wat Jezus is geweest, hoe Hij er werkelijk heeft uitgezien, hoe zijn stem klonk, en wat Hij echt heeft gezegd is niet meer te achterhalen. Simpelweg omdat de mensen die over Jezus hebben geschreven, de Evangelisten, daar geen interesse voor hadden. Alles wat we over Jezus weten is interpretatie van hunnentwege. Het Nieuwe Testament is de neerslag van hoe ze met een gelovige bril naar Jezus hebben gekeken. En alles wat ze over Hem wisten hebben ze op een eigen, gelovige manier verwerkt tot de teksten die nu voor ons liggen. Het Nieuwe Testament is dus geen historische feitenrelaas waarbij alles met de nauwkeurigheid van een camera geregistreerd is. Wij zijn daarin geïnteresseerd, maar de schrijvers van toen niet. Het is wel een authentiek geloofsverhaal, een weergave van hoe enkele gelovige mensen Jezus hebben ervaren. Heeft Jezus bijvoorbeeld gezegd dat Hij de Zoon van God was ? Waarschijnlijk niet. Het zijn de Evangelisten die Hem zo hebben genoemd. Of dat testament van Jezus dat we wekenlang bij Johannes hebben gelezen, heeft Jezus dat werkelijk zo woord voor woord gezegd ? Neen, het is de Evangelist Johannes die het zo heeft samengesteld omdat hij zijn publiek iets wilde duidelijk maken, nl. die unieke band tussen Jezus en zijn Vader. Dat alles doet geen afbreuk aan de waarheid die de teksten van het Nieuwe Testament geven. Alleen is waarheid meer dan een letterlijke weergave met een camera, zoals we dat vandaag gewoon zijn. Waarheid is ook de feiten eens laten bezinken, ze in een breder geheel plaatsen, op een afstand bekijken en vervolgens interpreteren. En dat is wat de schrijvers van het Boek hebben gedaan. En ze willen allen hetzelfde zeggen en bewijzen: Jezus is de Zoon van God omdat in Hem op een unieke wijze God tenvolle aan het licht is gekomen. Het is trouwens Jezus die in alles wat Hij zegt en doet een nieuwe kijk op God geeft. Door Jezus hebben we God op een nieuwe manier ervaren: niet langer als een afstandelijke of strenge God maar als een milde, barmhartige Vader waarmee Jezus zich op een bijna intieme wijze verbonden wist. In het Nieuwe Testament leren we dus niet alleen Jezus kennen maar op de eerste plaats God als Vader. Jezus had daar geen grote theorieën voor nodig. Met parabels maakte Hij alles duidelijk. Denken we maar aan de parabel van de Verloren Zoon; of aan de zovele van de herder en zijn schapen; of de parabel van de Barmhartige Samaritaan. Allemaal verhalen waarmee we op het spoor komen van wie God is: een oneindig liefdevolle, geduldige, vergevingsgezinde vader met een groot week hart. Op vaderdag vandaag wens ik alle kinderen zo’n vader toe of althans een vader die zich naar dat beeld probeert te profileren. Hoe ziet de ideale vader eruit: kijken we maar naar het beeld dat Jezus van zijn Vader schetst.

Het verhaal van God houdt niet op met Jezus’ dood en heengaan. De Paaservaring heeft de Evangelisten en de gelovigen duidelijk gemaakt dat God altijd met hen meegaat en met hen verbonden blijft, hen kracht geeft en inspireert. Ze hebben dit benoemd als “de Heilige Geest”, een nieuwe manier om God te omschrijven. Het is een denken en spreken over God dat zich gaandeweg ontwikkeld heeft en al in de geschriften van het Nieuwe Testament een neerslag heeft gekregen. En zo spreken we sedertdien over God als Vader, Zoon en Geest, te beschouwen als één geheel, als een drie-eenheid waarbij elke manier van kijken en spreken over God iets over Zijn liefde zegt. Zijn er nog andere manieren om te spreken over God ? Wellicht wel. Die Vader-God heeft bijvoorbeeld toch wel verdraaid veel moederlijke trekjes. Het zij zo. We beseffen dat alle menselijke spreken over God tekortschiet; het woord daarvoor is mysterie. Maar mijn hoed af voor de wijze waarop de Evangelisten en dus de Kerk het mysterie van God die liefde is hebben weten weer te geven. Daar zal de Da Vinci code bij mij niets aan veranderen.