“Kijk naar de vijgenboom. Met deze angstaanjagende woorden schijnt Jezus zich te scharen in de rij van de onheilsprofeten. Mensen die zoals de huidige sekteleiders die, dan hier, dan daar hun volgelingen oproepen om zich voor te bereiden op het einde van de wereld dat spoedig zal volgen. Zij moeten zich op een bepaalde plaats verzamelen om veilig te zijn voor de naderende catastrofe. En ze hebben succes. Vele mensen die elke dag weer worden opgeschrikt door angstmakende berichten raken in de angstpsychose van een dreigend einde. Het hangt schijnbaar in de lucht en de sekten weten hier handig op in te spelen, met de bijbel in de hand.
Hoort Jezus nu werkelijk bij die onheilsprofeten? Zeker, Hij spreekt ook over het einde van de wereld, maar anders dan de anderen. Hij steekt de mensen een riem onder het hart. Het onheil dat in deze wereld werkzaam is, zegt Hij, loopt niet uit op een totale vernietiging, maar is het begin van de voltooiing. Aan het einde van angst en duisternis komt weer het licht, zoals de zomer op de winter volgt: “kijk naar de vijgenboom. In Palestina is de vijgenboom de enige boom die in de winter zijn bladeren verliest en in de lente te voorschijn kan komen als de meest loofrijke boom van het land. Dan weet men dat de zomer op komst is. Een boodschap die eindigt op louter angst kan nooit een christelijke boodschap zijn. Bij Jezus eindigt ook de meest angstaanjagende boodschap altijd op hoop en bemoediging. In het jaar 69, toen de tempel van Jeruzalem verwoest werd, was dat voor de christenen en de Joden alsof hun wereld instortte, alsof zij tevergeefs hadden geleefd.
Toen Maarten Luther King, na zijn beroemde preek van wat hij als toekomst droomde voor de zwarten, werd vermoord, was het voor de zwarten in Amerika alsof hun wereld instortte. Hetzelfde gebeurde in El Salvador, toen in de Goede Week bisschop Oscar Romero gedood werd. Voor de mensen die in zijn woorden telkens weer bemoediging en troost vonden, scheen ook heel de wereld in te storten.
Wie zelf nooit in een dergelijke situatie heeft vertoefd, begrijpt het wellicht niet, maar als je je baan kwijtraakt, als je huwelijk vastloopt, als je partner of je kind sterft, dan is het alsof de zon in je leven verduistert, alsof er geen licht meer is, alsof de wereld voor je instort.
Als deze mensen weten dat ze niet meer door mensen kunnen geholpen worden, dat zij zichzelf ook niet meer kunnen helpen, dan lijkt dit op het uur waarvan de lezingen van vandaag spreken.
Dan nodigt de Heer ons uit: “Kijk naar de vijgenboom. Wees dan niet bang, sloof je dan niet uit, probeer niet alles angstig vast te houden, rijkdom, gezondheid, het zal je toch ontglippen. Kijk dan naar de vijgenboom, leer de tekenen van hoop te ontdekken in je eigen leven en in het leven van anderen. Wat God met de wereld voorheeft tekent zich nu al af in mensen die, ondanks alles verder bouwen aan de wereld en die de dynamiek van het eeuwige reeds in zich dragen. Zij houden zich vast aan de belofte van God dat er een nieuwe hemel en een nieuwe aarde komen zal. Zij weten dat hemel en aarde zullen voorbijgaan, maar het woord van heil zal niet voorbijgaan. Mocht het ons gegeven zijn zulke mensen van hoop te worden: lichtbakens in deze door angst bezeten wereld. Wij zullen dan wel moeten loskomen uit onze cocon, we zullen ons minder moeten hechten aan de dingen van deze wereld. Avondrood wordt dan morgenrood, het licht van het heil begint te gloren. Dan bot de vijgenboom open.