Wij zijn geen schelpdieren. Als een mens in zijn schulp kruipt, doet hij dat in navolging van een mossel. Die mossel is dan veilig in zijn schelp. De mens niet, ook al denkt hij van wel.
Wanneer kruipt een mens in zijn schulp? Als een kind op een onredelijke manier op zijn donder krijgt, dan zie je hoe dat kind schuw wordt, wegkruipt, niet meer wil praten. Trouwens, we merken dat ook bij onszelf. Als wij na een jarenlange vriendschap heel diep teleurgesteld worden, dan hebben we ook de neiging ons op te sluiten, niemand meer te vertrouwen. Het lijkt veilig. Maar je bent verloren. Want mens-zijn kan alleen met anderen bestaan. Zonder de ander is het geen leven. Mens-zijn is in wezen: medemens zijn. En: mens-zijn is je innerlijk aan anderen kenbaar kunnen maken. Het is je binnenste naar buiten keren.
En dat innerlijk van de mens: wat is dat? Dat is warmte en geen kou. Het is tederheid en geen hardheid. Het is weerloosheid en geen wapengeweld. Het diepste van een mens is: liefde. En die liefde willen wij geven aan een ander. Maar als iemand merkt, dat zijn liefde nier meer wordt geaccepteerd, kruipt hij in zijn schulp, sluit hij een schelp om zich heen, houdt die liefde voor zichzelf. Maar op datzelfde moment is hij geen mens meer. Want de liefde is er altijd voor de ander. Dan wordt hij hard, koud. Hij ziet de ander niet meer als ‘de-ander-met-hem’. Hij ziet dat niet meer. Hij is blind geworden. Dat was het geval met die man uit het evangelie. Hij werd weggesnauwd door mensen. Hij kroop in zijn schulp. Hij was blind. Maar hij werd door Jezus geroepen. Toen ging hij weer zien. Omdat iemand hem accepteerde. Omdat iemand in hem geloofde.
Eigenlijk is dit evangelie op een grandioze manier vertaald door Martin Luther King. Hij wilde niet geloven dat mensen slecht waren. Hij zag dat ze alleen blind waren geworden. Op dat inzicht steunt zijn geweldloze weerbaarheid. Dat inzicht maakte hem zo mild. Hij geloofde dat zelfs mensen die de zwarten discrimineerden, die tegen hem en de andere zwarten wapengeweld gebruikten, die dreigbrieven schreven, dit niet deden omdat ze slecht waren maar omdat ze blind waren. King heeft gelijk. Dit is de boodschap van het evangelie. Er zijn geen slechte mensen, er zijn alleen verblinde mensen. Daarom kon Jezus bidden: Vader, vergeef het hun, want ze weten niet wat ze doen, ze zien niet wat ze doen. Dat is de houding van Jezus. Dat is ook de houding van iemand die christen is. Daarom was King een christen. Een christen gelooft zonder meer in de goedheid van de mens. Want het diepste van een mens is het weerloze kind in hem, dat uitnodigt tot liefdevolle opname, dat naar buiten zou willen komen, als het maar liefde vindt.
Er is nog iets dat wij moeten weten, omdat we allemaal blind zijn en genezen kunnen worden. Elke blinde kan genezen als hij maar durft te geloven in een andere mens, als hij durft te geloven in Jezus Christus. Als iemand van ons God uit het oog verloren heeft, dan moet hij weten dat God mens is geworden, dus dat God zich binnenste buiten heeft gekeerd. Die blinde had God uit het oog verloren, totdat hij in Jezus geloofde. Toen zei hij: ‘Rabboeni’, en hij zag God terug. Dit lijkt wartaal, maar dat is het niet. Het valt ons op dat Jezus zegt: Uw geloof heeft u genezen.
Wat gelooft die man dan? Waaruit blijkt zijn geloof? Waarin gelooft hij?
Hij zegt: ‘Rabboeni. Dat is niet hetzelfde als ‘rabbi’. Rabbi betekent leraar. Rabboeni betekent meer. Dit woord komt nog een keer voor in het evangelie. Dat is als Maria Magdalena Jezus herkent en hem zegt: ‘Rabboeni’. Rabboeni wil zeggen: mijn Heer en mijn God. Rabboeni wil zeggen: in jou heeft God zich binnenste buiten gekeerd.
Nu kunnen we het evangelie ten volle begrijpen. Die blinde zei: ‘Rabboeni, maak dat ik kan zien’. Hij zei dus: ‘In u heeft God zich binnenste buiten gekeerd, maak dat ik kan zien’. En toen zei Jezus: ‘Uw geloof heeft u gered’. Terstond kon hij zien en sloot zich bij Jezus aan.
Als wij God uit het oog verloren hebben: in Jezus heeft God zich binnenste buiten gekeerd. Laten wij dat geloven. Laten we hem vertrouwen. Dan doen we wat hij zegt. Dan worden wij echte christenen. En dan hoeft niemand voor ons in zijn schulp te kruipen.