Beste dorpsgenoten,
De afgelopen week heeft paus Ratzinger, op bezoek in zijn vaderland, de plank helemaal misgeslagen. Dat kan iedereen overkomen. En WAT hij zei was zelfs helemaal juist! Dat overkomt niet iedereen! Iemand die een beetje weet van de geschiedenis van de Islam, kan vertellen dat die godsdienst honderd jaar na de dood van de profeet Mohammed (632 na Chr.)over het hele Midden-Oosten, Egypte en de hele noordkust van Afrika, een kolossaal gebied, kijk maar op een kaart, het Christendom bijna volledig verdrongen had. Dat was alleen mogelijk met geweld.
Maar DAT de paus het in de huidige omstandigheden gezegd heeft, heeft de vrede en de verhoudingen tussen de godsdiensten geen goed gedaan. Kritiek, hoe juist ook, brengt de islam in vuur en vlam. Dat weten we nu wel.
In het evangelie van vandaag schrijft Marcus, rond 70 na Chr., dat Jesus veel zou moeten lijden van de Joodse leiders. En daarbij baseert hij zich op de voorspelling van Jesaja die we in de eerste lezing gehoord hebben: “Mijn rug bood ik aan aan wie mij sloegen, mijn wangen aan wie mij de baard uitrukten en mijn gezicht heb ik niet afgewend van wie mij smaadden en mij bespuwden.” Dat zijn woorden geschreven tussen 750 en 550 voor Christus. En Petrus kan zich niet voorstellen dat zo iets vernederends zijn heer en meester kan overkomen die hij tevoren nog wel Messias, dat is: Christus, Gezalfde, genoemd heeft, titels die alleen een koning toekomen.
Veertig jaar na de dood van Jezus kon Marcus niet veel meer geweten hebben over het leven van Jezus. Des te beter kende hij de oude voorspellingen waarmee hij zijn gemis aan feitenkennis indrukwekkend en ontroerend aanvulde.
Want indrukwekkend en ontroerend en onvergetelijk zijn die woorden van de profeet. Dat heb ik zelf mogen ondervinden.
De laatste zes jaar van zijn leven leefde mij opa, vader Nies, zoals hij in de familie heette, bij ons thuis. Hij vertelde me veel verhalen en sprookjes, leerde me over de bijen en allerlei andere dingen. Ik herinner me dat ik vaak tussen zijn knieën stond te luisteren. En hij vertelde me ook over Jezus. En wat ik me daarvan het beste herinner zijn precies de woorden van de profeet die u in de eerste lezing gehoord heeft. En juist als de evangelist Marcus verstond mijn opa die woorden niet als een profetie maar als een letterlijke beschrijving van het lijden van Jezus.Zo bleef bij mij het beeld achter van Jezus als een lijdende mens die, bij wijze van spreken, alleen maar op het kruis te vinden was. Het is me een raadsel gebleven waar hij deze en andere bijbelverhalen vandaan had.
Wat me daarbij vooral bijblijft is het vermogen dat grootouders misschien ook in deze tijd hebben om hun kleinkinderen te ontroeren en te verrijken met resten uit het verre verleden, godsdienstig of niet. Kleine beetjes kunnen al wonderen doen zoals ik tot mijn geluk heb mogen ondervinden.
Dat het zo moge worden.