Marcus is de enige die ons het verhaal over de doofstomme man in de streek van de Dekapolis vertelt. Hij moet daar dus een bedoeling mee gehad hebben. Die bedoeling is niet moeilijk te raden. Het is Jezus’ tweede wonder in een heidense streek. Hij bewerkt dit wonder onmiddellijk nadat hij in bijna dezelfde streek de dochter van een Griekse, in Syro-Feniscië geboren, vrouw genezen heeft. Marcus schrijft zijn evangelie als een reactie tegen hen die moeilijkheden hadden met het openen van hun christelijke gemeente voor vreemdelingen, voor immigranten en niet-autochtonen. Een moeilijkheid die ook tegenwoordig in onze gemeenten nog steeds niet overwonnen is. Maar ook op een andere manier komt Marcus op voor de buitenstaander, voor wat in de waardering van velen de ‘onderkant’ van hun samenleving was.
Ze kwamen hem een man brengen die doofstom was. Het is een woord dat we niet meer gebruiken. We doen dat niet omdat het woord iets minachtends heeft. Het riekt nog naar al het misbruik, dat de hele mensengeschiedenis door gemaakt is, van hen die niet zijn zoals de meerderheid.
Iedereen weet uit ervaring van de minachting voor de gebochelde, de kreupele, de blinde, de niet-normaal-uitgegroeide, en de gehandicapte medemens. Ook dat laatste woord ‘gehandicapt’ houdt weer een misprijzen in. Alsof het niet op dezelfde manier valide zijn als de meerderheid inhoudt dat je met een pet of hoed in je hand dient te staan bedelen. Iedereen kent de verhalen, of weet - actief of passief - uit eigen ervaring, hoe ook tegenwoordig deze medemensen van ons vaak belachelijk gemaakt worden. We domineren hen door ze als clowns te behandelen.
Het woord doofstom zou in onze Nederlandse vertaling trouwens hier ook niet gebruikt moeten worden, omdat de Griekse tekst niet echt over een doofstomme spreekt. Het gaat volgens de oorspronkelijke tekst om iemand die doof was en nauwelijks kon spreken, of om het op een andere manier te zeggen, het ging om een doof iemand met een spraakgebrek.
Ze kwamen hem dus een man brengen, die doofstom was. Er zijn commentaren die zeggen, dat zijn familie en vrienden zó met deze man begaan waren, dat ze besloten hadden hem te brengen. In die commentaren wijst men er vervolgens op, dat degenen die hem komen brengen werkelijk met zijn lot begaan zijn, omdat ze Jezus letterlijk ‘smeken’ (parakalousin) de man te genezen.
Dat zou best kunnen.
Maar toch, beschrijft dit hele tafereel niet iets anders? Waarom kwamen ze de man brengen? Zou die zelfniet in staat geweest zijn om naar Jezus te gaan? Zou het niet eerder zo geweest zijn, dat ze hem min of meer naar Jezus toe sleurden, omdat ze die doofstomme man ook nu weer wilden gebruiken om hun eigen nieuwsgierigheid en sensatiezucht bot te vieren? Dat lijkt, gezien de reactie van Jezus veel waarschijnlijker. Jezus schijnt hem van degenen die hem brengen te ontdoen. Hij neemt hem apart, zegt tegen de menigte niet mee te komen.
En dan als ze met zijn tweeën eenmaal buiten de kring van omstanders zijn, steekt Jezus, die niet tegen hem kan praten, zijn vingers in zijn oren, en hij raakt zijn tong met wat speeksel aan, slaat zijn ogen op naar de hemel, zucht, en zegt: effeta, wat betekent ‘ga open’. Pas na die heel persoonlijke behandeling komen de twee weer terug in de menigte.
Er is nog een ander strikt persoonlijke factor bij dit alles in het spel. Het is de eerste keer dat Jezus zoveel rituele handelingen verricht om een mirakel te doen. Bovendien moet het Aramese effeta als een vreemd magisch iets geklonken hebben in die Griekse omgeving. Jezus verricht zijn wonder hier op de manier waarop ze in die streek dachten dat wonderen dienden te geschieden. Hij past zich aan de mentaliteit van de man in kwestie aan. Dat is wat hij verwachtte en dat is wat hij kreeg.
De man die zo genezen werd, kon niet alleen maar ineens horen en spreken, hij kwam terug als iemand die als een persoon aangesproken en gehoord was. Hij kwam terug als een getransformeerd iemand. Als iemand waar niet meer mee te spotten viel.
Hij kon nu spreken. Hij kon dat zo goed dat hij zich niet eens hield aan Jezus’ vriendelijke verzoek de geschiedenis niet verder te vertellen. Dat is dan ook een hele opdracht als je zo lang niet hebt kunnen praten!