Eenentwintigste zondag door het jaar (2000)

Toen ik de afgelopen week rondfietste op de mooie Veluwe kwam ik daar een kerk tegen met de naam “Ontmoetingskerk”. Die naam bleef me heel lang door het hoofd spelen. het was een veelzeggende naam. Elke kerkgebouw is toch wezenlijk een plaats van ontmoeting. Op die plek ontmoeten we God. Huis van God werd de kerk ook wel genoemd. Wie niet in God gelooft, heeft in de kerk niets te zoeken.
Op die plek ontmoeten we Jezus Christus. Hij is toch het fundament van ons geloof, zijn boodschap geeft richting en zin aan ons leven. Voor hem hebben we gekozen met ons doopsel, of, in de allermeeste gevallen, hebben onze ouders voor ons gekozen. Als we Moslims waren, was Mohammed het fundament geweest en gingen we naar een moskee en niet naar een kerk.
We ontmoeten er ook elkaar, en ook dat is heel fundamenteel. Je kunt thuis ook bidden, hoor je vaak zeggen door mensen, die geen zin hebben om naar de kerk te gaan. Dat klopt, privé, op je eentje bidden kan heel heilzaam zijn. En toch is ook het samen vieren in de kerk van wezenlijk belang want geloven doe je altijd samen met anderen, en juist dat gezamenlijke krijgt in een ontmoeting in de kerk gestalte.
Een ontmoeting kan echter ook het karakter hebben van een confrontatie. En dat is een woord dat we niet zo graag horen. Confrontatie heeft iets van een botsing en waar mensen of meningen met elkaar botsen, daar kun je je lelijk bezeren. En velen denken misschien terug aan de tijd van vroeger toen we elke zondagmorgen ongeveer geconfronteerd werden met onze zondigheid en daar hebben we niet zulke goede herinneringen aan.
De kerk moet geen plek zijn waar je met een gevoel van pijn weggaat, je moet eigenlijk met een blij gevoel weer naar huis gaan, bemoedigd en geïnspireerd. Maar bij die inspiratie hoort ook bezinning en die bezinning kan en moet soms confronterend zijn. Jezus’ boodschap heeft iets confronterends.
Hij is zelf de confrontatie nooit uit de weg gegaan. In de evangelieverhalen lezen we geregeld hoe hij in botsing kwam met de joodse overheid, omdat hij het helemaal niet eens was met hun levenshouding. Ook in de evangelietekst van vandaag gaat het om een confrontatie niet met de joodse overheid maar met zijn eigen volgelingen. Ze begrijpen hem niet, zijn taal stuit hen tegen de borst en velen verlieten zijn gezelschap.
Op zich is dat helemaal niet zo vreemd. Iedereen komt vroeg of voor de keus te staan: Ga ik met die mens, of met die leer in zee of ga ik een andere weg? Ook nu, in deze tijd, komt het voor dat velen zijn gezelschap verlaten, de kerken worden leger en leger, ook vanwege een stukje confrontatie.
Maar de vraag is wel: is dat altijd wel een doordachte keuze? “Ik ga niet meer naar de kerk, die pastoor is veel te modern, wat die allemaal zegt en doet, daar kan ik me niet mee verenigen”. Of: “Ik kom niet meer in de kerk, die pastoor is zo ouderwets, of de bisschoppen maken er niets van, ik voel niets meer voor die kerk.”
Mensen die om deze redenen wegblijven hebben een keuze gemaakt, ze hebben er in elk geval een beetje over nagedacht, misschien niet altijd even diep en even verstandig, maar ze hebben een keuze gemaakt. Jammer genoeg is dat bij de meeste helemaal niet het geval. Bij velen, die helemaal niet meer naar de ontmoetingskerk komen, is er helemaal geen sprake van echt nadenken, van enige confrontatie, ze hebben altijd met de grote hoop meegelopen, vroeger met de grote hoop naar de kerk omdat het moest, nu met de grote hoop dus niet meer. Maar je kunt eigenlijk niet spreken van een bewuste keuze, vroeger niet en nu niet.
En Jezus vroeg aan de twaalf: “Willen jullie soms ook weggaan?” Petrus zei: “Heer, naar wie zouden we gaan? Uw woorden zijn woorden van waarachtig leven, wij geloven dat u van God komt.” Zij begrepen er ook wel niet alles van, waren het misschien ook niet op elk punt met hem eens, maar ze kozen er toch voor om met Jezus verder te gaan. En wat zeggen wij, hier samen in deze plaats van ontmoeting? Zeggen ook we: “Ik begrijp wel niet alles, ik ben het lang niet altijd eens met de gang van zaken in die grote kerkgemeenschap, toch kies ik voor Jezus, kies ik voor deze gemeenschap, om samen ons gelovig zijn te vieren en te verdiepen.” Moge ook deze ontmoeting ons hierin bemoedigen.