Jezus is het mens geworden Woord van God, dat midden ons heeft geleefd en de Blijde Boodschap heeft verkondigd door woorden, door daden en door de gave van zijn leven. De taak van zijn leerlingen is zijn werk voort te zetten. De eerste taak van de priester, zegt het 2e Vaticaans Concilie, is het woord Gods verkondigen. Daarom wordt elke zondag een homilie gehouden. Maar haalt het ook iets uit? Er zijn pastoors die twintig jaar lang, zondag na zondag, voor hun beminde gelovigen gepreekt hebben; is daardoor iets veranderd? Gaat een zondagspreek niet het ene oor in en het andere uit? De parochieraad van een zekere parochie deed er bij de bisschop haar beklag over dat de pastoor zondag voor zondag precies hetzelfde preekte. De bisschop liet de pastoor met een afvaardiging van de parochieraad bij zich komen. In de spreekkamer van de bisschop verzocht de pastoor hem een vraag te mogen stellen aan zijn parochieraad: ‘Waarover heb ik zondag gepreekt?’ Algehele stilte. ‘Zie je wel’, zei de pastoor, ‘ik moet steeds weer hetzelfde preken, en het dringt toch niet tot hen door'.
De wetenschap beweert dat wij maar 10 % opnemen van wat wij lezen, 20 % van wat wij horen, 30 % van wat wij zien én horen, en 80 % van wat wij zelf ervaren. Wij leven in een tijd die veel meer op beelden dan op woorden is ingesteld. Daarom zal een preek zelden een mens tot bekering brengen, maar door die regelmatige verkondiging kan bij de mensen toch geleidelijk een mentaliteitsverandering plaatsvinden, een gewetensvorming die je niet mag onderschatten.
Preken is een moeilijk karwei. De verwachtingen van de mensen zijn zo verschillend: de preek moet de kinderen aanspreken, moet iets betekenen voor de jeugd, en moet ook een boodschap inhouden voor volwassenen en bejaarden. Er zitten onder de toehoorders mensen die verdrietig zijn en mensen die blij zijn, geleerden en mensen die niet gestudeerd hebben; en voor allen moet de predikant een boodschap hebben. Er zijn mensen die een donderpreek verwachten: hij moet de mensen - natuurlijk de anderen - maar eens ongezouten de waarheid zeggen. Er zijn mensen die een opmontering nodig hebben: zij hebben al zorgen genoeg. En de pastoor moet aan al die verwachtingen voldoen!
De beste preek die een priester kan houden, is zijn eigen manier van leven. Een handjevol hulp is meer waard dan een karrenvracht woorden. Maar alleen Jezus heeft in zijn leven zijn woorden ten volle kunnen waarmaken. De predikant moet ten minste de boodschap van Jezus zo trouw mogelijk verder geven. Hij moet de nabijheid van Gods Rijk verkondigen. ‘Uw eerste woord moet zijn’, zegt Jezus, ‘vrede’. Hij moet verkondigen dat God zich met ons verzoend heeft en dat wij daarom ons met elkaar moeten verzoenen. Maar hij moet ook, evenals Jezus, durven protesteren tegen wantoestanden en tegen mensen die deze wantoestanden scheppen of in stand houden. De woorden van Jezus streelden niet de gevoelens maar heelden de harten. Hij was er niet op uit de mensen te behagen, maar de mensen te bekeren. Elke preek moet de mensen oproepen tot bekering. En als de toehoorders dat niet aannemen, zegt Jezus, schud dan het stof van je voeten en ga ergens anders heen. Maar verzwak het woord Gods niet door de mensen naar de ogen te zien.
De predikant mag ook iets van zijn toehoorders verwachten: dat zij luisterend openstaan voor het woord van God: ‘Woont daar een vredelievend mens, dan zal uw vrede op hem rusten’. Hij mag een beetje geloof verwachten, hij mag verwachten dat de mensen niet te veel kijken naar zijn persoon, maar dat zij in het woord van de priester Christus zelf herkennen. Als de preek je niets zegt, is dat niet altijd de schuld van de predikant, het kan ook zijn dat je hart voor de Blijde Boodschap gesloten is. Toen zijn dorpsgenoten Jezus hoorden spreken, werden zij kwaad en grepen naar stenen om Hem te stenigen. De leerling zal het niet beter vergaan dan zijn meester. Waar Jezus geen geloof vond, kon Hij geen wonderen verrichten; waar de predikant geen geloof vindt, zal Gods Woord ook nu nog geen wonderen kunnen verrichten…