Waarom spreekt het verhaal van die Emmaüsleerlingen ons zo aan, veel meer dan de andere paasverhalen over het lege graf en de verschijningen? Om twee redenen, denk ik.
De eerste reden ligt in de vele herkenningspunten, de plaatsen waar wij zelf in het verhaal kunnen instappen. Die leerlingen kennen het Jezusverhaal, zoals wij allemaal, en ze weten ook dat het, tegen hun mooiste verwachtingen in, fataal mislukt is. Te mooi om waar te zijn in een wereld als de onze. Wat er nadien nog verteld is over verschijningen, een leeg graf en engelen, heeft hen niet kunnen overtuigen (zoals het ons, laten we eerlijk wezen, ook niet echt overtuigt). Ze nemen wel akte van de geruchten en van de controles die uitgevoerd werden. Bovendien speelt alles zich af in het kader van een ontmoeting: twee mensen wisselen vrijmoedig hun ontgoocheling uit tegenover een onbekende derde. Als het geloof voor ons nog ergens geloofwaardig wil zijn, dan niet door een geleerde uiteenzetting of spectaculaire mirakels. Het zijn mensen die ons van het geloof kunnen overtuigen, of toch tenminste ons hart kunnen doen ‘branden’. Daarbij komt nog dat zij, in de ruimte van hun gastvrijheid, eventjes de levende Heer van nabij mogen ervaren. Ook dat sluit aan bij onze ervaringen: dat het ons soms, heel even maar, gegeven is iets te proeven van de heerlijke dingen waarin wij geloven. Dergelijke ervaringen kunnen ons sterken om in niet-ziend geloof verder op weg te gaan.
De tweede reden waarom dit verhaal ons zo aanspreekt, ligt mijns inziens in het feit dat dit het meest complete paasverhaal is. De verschijningen, de boodschap van de engel, het lege graf: het wordt allemaal wel vermeld, maar het overtuigt niet. Het geloof steunt echter niet alleen op enkele vreemde voorvallen kort na Jezus’ graflegging. Het verhaal van zijn leven vóór Golgota hoort er ook bij; dat moet verder verteld worden. Ook de Schriften moeten gelezen worden om te kunnen begrijpen hoe God in deze wereld te werk gaat. Daarbij is uitleg nodig, zodat we kunnen inzien waarom Jezus van Nazaret die weg ‘moest’ gaan. In hun gastvrijheid tegenover die vreemdeling drukken die twee leerlingen, zonder dat ze het goed beseffen, hun verlangen uit dat de Heer bij hen zou blijven. Ook dat verlangen is nodig om het paasgebeuren te begrijpen. In een gesloten hart kan Hij niet binnen en dan wroet ook het verstand tevergeefs. En zij breken het brood, zoals christenen sindsdien altijd zijn blijven doen, welke opvattingen, vragen en twijfels ze er verder ook bij hadden. Pas wanneer ze dat doen, herkennen ze Hem. Er steekt nog zoveel meer in dat verhaal. Dat allemaal samen maakt er het meest complete paasverhaal van, ook voor ons.
De verrezen Heer loopt ons niet voortdurend voor de voeten. Maar als we blijven doen wat die twee Emmaüsleerlingen deden, dan kan het gebeuren dat wij eventjes zijn levende nabijheid in ons midden ervaren…