H. Familie A (2007)

Ik heb ooit ergens gelezen dat er in Nederland jaarlijks zo’n 25- tot 40 000 kinderen van huis weglopen. Van dat aantal schrik je wel even, vooral als je bedenkt dat er achter die kille cijfers een enorme berg leed verscholen ligt, leed bij de ouders, leed bij de kinderen, zowel vóór het weglopen als wel erna. Het zijn allemaal kleine of heel grote drama’s, waar we in de samenleving misschien te weinig bij stil staan.
Geen enkel kind zal van huis weglopen als het een goed en fijn thuis heeft, als ouders en kinderen in alle openheid met elkaar omgaan, als er over alles gepraat kan worden, als ieder kan luisteren naar de ander. Als kinderen weglopen van huis, dan hapert er heel vaak iets aan de onderlinge verhoudingen in het gezin.
Er wordt nogal eens gemakkelijk gezegd: de jeugd van tegenwoordig deugt niet. Ik denk dat dit per se niet waar is: de allermeeste jongeren zijn gewoon goed. Natuurlijk, ze hebben vaak andere ideeën en zienswijzen dan de ouderen, ze zijn veel vrijer, weten veel meer dan hun ouders op die leeftijd, maar daarom zijn ze niet slechter.
Natuurlijk kan het voor ouders best pijnlijk zijn als zaken die zij zelf belangrijk vinden, door hun kinderen afgewezen worden. Het is ook een feit dat ouders dikwijls geen raad weten met dingen die de jeugd weer heel belangrijk vindt. En natuurlijk is hun gedrag soms ergerlijk en hinderlijk maar we moeten vreselijk voorzichtig zijn met generaliseren.
Een wat radicale collega van me, die jaren lang godsdienstleraar op een middelbare school was, zei wel eens: er zijn geen slechte kinderen, alleen slechte ouders. Dat is natuurlijk ook een vorm van generaliseren, maar jammer genoeg zit er vaak wel wat in.
Als kinderen ontsporen, en dingen doen die echt niet door de beugel kunnen dan is de vraag wel: wat voor opvoeding hebben ze ontvangen. Natuurlijk zullen veel ouders verzuchten: we doen ons best, maar ze nemen zoveel over van andere kinderen, en ze halen van alles van internet, je hebt ze als ouders niet helemaal in je macht.
Dat klopt natuurlijk wel voor een deel, opgroeiende kinderen staan bloot aan talloze invloeden van buiten het gezin, maar dit gegeven kan toch niet alles goedpraten.
Als je dan leest dat er zoveel kinderen van huis weglopen, dan zal dat best eens aan de kinderen liggen, of aan beïnvloeding door slechte vrienden, maar ik ben bang dat heel vaak de oorzaak, onbedoeld, meer bij de ouders ligt, heel vaak in het feit dat ze te weinig tijd hebben voor hun opgroeiende jeugd, te weinig naar hen luisteren, te weinig open staan voor wat zij belangrijk vinden.
Nu moet je ook heel voorzichtig zijn om de ouders de schuld te geven als het niet goed gaat met de kinderen. Vaak speelt gewoon onmacht of onbekwaamheid een rol. Ouders die zelf opgegroeid zijn in een gezin met weinig warmte, die zullen dat later ook maar moeilijker kunnen geven aan hun gezinnen.
Tegelijk moeten wij als gemeenschap ons afvragen of wij niet wat meer de hand in eigen boezem zouden moeten steken. Wij maken voor een deel de wereld waarin zij terecht komen. En als ze aantrappen tegen waarden die ons heilig zijn, dan zouden we ons wat meer de vraag moeten stellen of wij die waarden wel goed voorleven, of wij die zelf wel echt inhoud geven in ons doen en laten.
Het gezin van Nazaret kende net als elk gezin zijn problemen, dat blijkt overduidelijk uit de evangelieverhalen, maar de weg van wederzijdse zorg en dienstbaarheid gewezen door het kind uit dit gezin, heeft ook voor deze tijd zijn waarde.
En als die boodschap niet meer verstaan wordt door de jongere generatie, dan moeten wij ons afvragen of wij die boodschap wel duidelijk genoeg beleven.