OPENINGSWOORD
Broeders en zusters, welkom, wij vieren het feest van de Heilige Familie, Jezus, Maria en Jozef. Het is niet een gezin zonder problemen. Het is wel een gezin dat zich in de problemen door God laat leiden. Op verschillende manieren. En één van die manieren is het luisteren naar de engelen, de goede stemmen, boodschappers van God.
De gezinnen in onze tijd hebben het heel moeilijk. Echtscheiding lijkt wel een mode te worden. Misschien luisteren ouders te weinig naar elkaar, maar ook te weinig naar de engelen. Het leven is best wel ingewikkeld. Wij kunnen het niet alleen aan. Wij hebben goede raad nodig. Die kunnen wij ook vinden bij onze engelen… als wij maar in hen geloven, als wij maar naar hen luisteren.
Bidden wij in deze viering dat de gezinnen weer een hechte basis mogen krijgen door hun geloof in God en zijn heilige engelen.
OPENINGSGEBED
Laat ons bidden. Heer, onze God, in het huis van Maria en Jozef heeft uw Zoon warmte gevonden en geborgenheid. Daar hebt Gij voor het eerst in deze tijd uw eeuwig Woord gesproken en het gezin geheiligd tot de gemeenschap waar Gij onder de mensen verblijft. Laat uw zegen rusten op elke woning; dat de mensen er in vrede wonen en met elkaar het brood van uw liefde delen. Door onze Heer Jezus Christus, uw Zoon … .
KINDERWOORDDIENST
PREEK
Afgelopen kerstnacht verschenen engelen aan herders. Zij vertelden over de geboorte van de Redder van alle mensen. Vandaag komen wij in het evangelie alweer engelen tegen, twee keer. Een keer verschijnt een engel om Jozef te waarschuwen. Hij moet naar Egypte vluchten. Een tweede keer verschijnt een engel, dezelfde of een andere, om te zeggen dat de kust weer veilig is. Hij kan terugkeren naar Israël.
Engelen kunnen ook in ons leven een belangrijke rol spelen. En misschien doen zij dat wel vaker dan wij vermoeden. Vaak noemen wij een bepaald idee dat wij kregen ‘intuïtie’. Wij voelden aan dat het zo moest gebeuren of gezegd worden. Maar misschien was het wel onze engel, die ons dat idee ingaf. Wij geven elkaar toch ook goede raad. Dat staat ook in de tweede lezing van vandaag: Leert en vermaant elkander met alle wijsheid". Waarom zou onze engel dat dan niet doen!? Die is ons nog meer nabij dan wij elkaar nabij zijn.
Als mensen lezen over engelen, die in dromen verschijnen, zullen sommigen misschien zeggen, dat dat een goede gedachte is… voor een sprookje. Anderen zullen zeggen, dat de gedachte van Jozef iets van zijn onbewuste was, iets van zijn psyche. Mensen zitten bijvoorbeeld als vader of moeder met een ingewikkelde vraag, een strijdvraag, en vanuit hun onbewuste komt het goede antwoord naar boven. Maar dat komt niet van een engel, zeggen zij. Weer een ander zou zich kunnen afvragen of dat nu alles is wat die engel doet!? De engel geeft alleen maar een waarschuwing en de rest laat hij aan Jozef over. En… had God niet de moord op die baby’s kunnen voorkomen!? Mooie God is dat!
Te midden van al die verschillende reacties is het misschien slim om te kijken naar de reactie van Jozef zelf. De engel sprak tot hem: Sta op, neem het kind en zijn moeder, vlucht naar Egypte en blijf daar tot ik u waarschuw …" Wat doet Jozef? Hij stond op en week in de nacht met het kind en zijn moeder naar Egypte uit".
Jozef komt niet met bezwaren. Jozef doet geen onderzoek naar de vraag of het bevel wel echt van een engel kwam. Hij staat gewoon op en gaat met het Kind en zijn moeder naar Egypte.
Wij weten maar heel weinig over Sint Jozef, maar wat wij weten is wel heel waardevol. Als wij tegenwoordig naar Egypte willen, dan stappen we gewoon in een vliegtuig en binnen een halve dag zijn we er. Maar dat lag vroeger wel even anders, heel anders! Dat doe je dus niet op grond van een gerucht. Je moet er heel zeker van zijn. Jozef heeft blijkbaar een heel goed en zuiver contact met God, die leeft in zijn hart. Als hij iets hoort, voelt, weet hij zeker of het wel of niet van God komt. Daarom gehoorzaamt hij onvoorwaardelijk.
Jozef staat daarmee in een lange traditie van grote mensen, die onvoorwaardelijk luisteren naar de stem van God. Noach luisterde en begon aan de enorme klus van het bouwen van de ark. De mensen verklaarden hem voor gek - een zo grote boot bouwen midden op het land - maar hij deed het. Vader Abraham luisterde naar de stem, die hem zei huis en land te verlaten naar een onbekend land. God wist waar het lag, maar Abraham niet.
Dit alles zegt iets over Jozef, maar ook iets over de engel. De engel is een hemelse boodschapper. Iemand die vanuit de hemel een stukje leiding geeft. God wil niet dat zijn plannen door de duivel worden gedwarsboomd. Daarom stuurt Hij engelen uit om luid en duidelijk zijn wil bekend te maken.
Dit alles zegt ook iets over God. Allerlei kwade machten spannen samen tegen Jezus Christus, de Zoon van God. En eens zal Christus inderdaad aan die kwade machten worden overgeleverd. Dat gebeurt niet, omdat God niets meer voor zijn Zoon kan doen, maar omdat Hij door het werk van die kwade machten zijn eigen plan tot voltooiing wil brengen.
Dit alles zegt ook iets over die kwade machten, namelijk hoe slecht ze zijn en tot hoever ze willen gaan om hun kwade ideeën te verwerkelijken.
God redt op een heel eenvoudige wijze. Niet door een heel legioen engelen te sturen. Hij bewapent geen herders of laat de wijzen met een legermacht aantreden, nee, Hij laat door een engel Jozef weten wat er te gebeuren staat en die pakt gewoon zijn koffers en ontvlucht het gevaar.
Dit alles zegt iets over God, over de engel, over Sint Jozef, over de duivel, maar wat zegt het over ons?
We zien in dit verhaal dat God ons niet redt door sterke staaltjes. Niet door ons bij wijze van spreken in een schepnet op te vissen en in een nieuw hemels aquarium te plaatsen waarin alles ineens ideaal is. Nee, op onze levensweg leidt God ons door dit leven heen. Hij stuurt niet zijn Zoon als een buitenstaander, een soort buitenaards wezen. God stuurt zijn Zoon en die moet ons leven delen als mens. Dat is zijn opdracht. En die Zoon moet leren gehoorzamen en vertrouwen op Gods leiding. En hoe leert Gods Zoon dat? In een gezin, van zijn vader en moeder.
Dat is de visie van de kerk op het gezin. Het gezin is een leerschool in het leven met God. In het heilig huisgezin van Nazaret zien wij hoe een vader en moeder kunnen zijn. Niet de vader en de moeder staan centraal, nee, zij zijn er voor het kind. Toch is het niet het kind - wat we tegenwoordig weleens anders zien - die het voor het zeggen heeft. Jozef bepaalt waar zij heengaan, maar ook hij laat zich leiden. Dit toont ook een enorm vertrouwen van Maria in Jozef. Hetzelfde vertrouwen waarmee Maria eens tegen de engel heeft gezegd: Zie de dienstmaagd des Heren, mij geschiede naar uw Woord". Zoals ze eens op de bruiloft te Kana zei: Doet maar wat Hij jullie zeggen zal," zo vertrouwt ze zich hier toe aan de leiding van de heilige Jozef, die zich laat leiden door de hemel.
Hoe leidt God ons? Vandaag zien we een sprekend voorbeeld uit het leven van Jezus, Maria en Jozef. Hoe anders zou het er in de wereld aan toe gaan als we allemaal die innerlijke stem zouden herkennen uit al die andere stemmen die ons in deze wereld omringen. Die innerlijke stem, waarvan de Bijbel zegt dat het Gods engel is die tot je spreekt. Die innerlijke stem waarover Jezus zegt: Wees niet bezorgd over uw spreken, op dat ogenblik zal u worden ingegeven wat u moet zeggen." Die innerlijke stem die ons niet vrijhoudt van problemen en zorgen, maar die ons verzekert dat als we er naar luisteren, dat God dan zijn plan tot voltooiing zal brengen.
Het gezin als een leerschool. Vandaag zien we hoe God het heeft bedoeld. Laten we bidden voor onze gezinnen, vaders, moeders, kinderen. Dat we de leerschool van Jezus doorlopen. Dan wordt Gods plan, Gods koninkrijk werkelijkheid. Amen.