9e zondag door het jaar (2008)

Vorige zondag brachten de jeugdleden van Het Overloons Toneel een voorstelling met de titel “het schoolplein”. Het gaf eerst een beeld van wat er op een schoolplein gebeurt: spelende en roepende kinderen, maar ook kinderen die een beetje verloren liepen, omdat ze gepest werden. Pesten schijnt op veel scholen een probleem te zijn. Er wordt wel aandacht aan gegeven in gesprekken en soms dure adviezen, maar met praten alleen verandert er niets. Geen woorden maar daden is ook hier een terecht gezegde.
In het stuk “het schoolplein” hadden enkele kinderen de durf om de pestkoppen aan te spreken op hun gedrag. Daar is inderdaad moed voor nodig. En dan zag je op het schoolplein een sfeer van kameraadschap groeien dat zich vertolkte door samen een soort musical op te voeren. Het schoolplein was geen kant en klaar toneelstuk maar is gegroeid uit de gesprekken met de kinderen. Ik denk dat zij er zelf ook veel van geleerd hebben.
Heel de samenleving is ook een soort schoolplein, heel ons leven is toch een soort leerschool waarin we leren leven. Op dat schoolplein ontmoeten mensen elkaar, maken ze samen plezier, maar daar gebeurt het ook dat mensen anderen het leven zuur maken dat ze anderen pesten, anderen kleineren en soms zelf discrimineren. En zo zijn er nogal wat mensen die wat verloren lopen op het schoolplein van het leven. En diverse problemen worden regelmatig besproken, er worden rapporten geschreven en adviezen uitgebracht, maar ook hier geldt: met praten alleen verandert er niets.
Wat nodig is dat er mensen zijn die de moed hebben om hun stem te verheffen als er in de samenleving mensen in de hoek gezet worden, mensen die de durf hebben om tegen de stroom in te gaan en durven zeggen: ik ben het niet eens met jullie gedrag. De meeste mensen blijven liever wat aan de kant staan, dat is veel veiliger en veel gemakkelijker.
Maar gelukkig zijn er toch regelmatig mensen die wel hun stem verheffen, die wel durven zeggen: het moet anders in de samenleving. Je ziet dat op allerlei gebied gebeuren, als het gaat om milieuvervuiling, als het gaat om kinderarbeid, discriminatie en vooroordelen.
Een twintig eeuwen geleden trad er een zekere Jezus van Nazaret op. Hij vond dat het anders moest: “Bekeer u” riep hij, “ga anders leven”. Hij sprak veelvuldig over het grote gebod van de liefde, over je dienstbaar maken aan de medemens, over zorg en aandacht voor de zwakken en kwetsbaren, over mild zijn in je oordeel over anderen. En hij liet het niet bij woorden, hij bracht het ook zelf in de praktijk in zijn hulp aan de zieken en gebrekkigen, in zijn warme aandacht voor de verschoppelingen van zijn tijd.
Op het schoolplein van het leven waren ook toen mensen die min of meer buitengesloten waren en niet echt mee mochten doen. Maar Jezus liet zijn hart spreken en nam het voor hen op en datzelfde vraagt hij van zijn volgelingen, dat zij alles doen om deze wereld bewoonbaar te maken voor iedereen. Tegen de stroom ingaan kan soms heel riskant zijn en dat heeft Jezus ook ervaren: hij moest zijn optreden met de dood bekopen. Maar hij heeft wel een wereldwijde beweging in gang gezet die nog steeds zijn idealen verder draagt.
In zijn Kerk komen mensen regelmatig samen om verbondenheid te vieren, Er wordt in zijn Kerk veel gesproken over de naastenliefde, over eerlijke zorg en aandacht voor de medemens, maar in de praktijk van het leven schort het nogal eens aan. Maar ook hier geldt: met praten alleen verandert er niets.
Dat heeft Jezus ook voorzien. In het evangelie waarschuwt hij ervoor: niet iedereen die zegt Heer, Heer, zal het rijk van God binnen gaan, maar alleen degenen die heel concreet doen wat Jezus zijn volgelingen heeft voorgehouden. Dus: geen woorden maar daden.
Het rijk van God, dat rijk van vrede en liefde wordt geen werkelijkheid in een kerk waarin eindeloos veel gepraat wordt over regels en waarheden, maar wel in al die mensen aan de basis die heel concreet zich inzetten voor het welzijn van de medemens. Zij zorgen ervoor dat de Kerk van Jezus niet verzandt in eindeloos gepraat, zij zijn het stevige fundament waarop Jezus verder kan bouwen.