Het leven is: gedurende eeuwen hebben mensen iets geschreven of gezegd achter het dubbele punt. Het leven is… Vandaag zegt Matteüs dat leven is als het bouwen van een huis. Ofwel bouw je op rotsgrond. Dan houdt het stand in weer en wind. Ofwel bouw je op zand. Dan stort het huis in. Dat begrijpt iedereen. Het is gewone menselijke wijsheid. Dat is echter te licht gezegd. Wij lezen immers bijbeltaal.
Het is inderdaad bijbeltaal. Dus een beetje vreemd voor onze moderne westerse logica. Bouwen op rotsgrond of op zandgrond wordt hier zeer joods ingevuld. Vele mensen, zo zegt Matteüs, hebben de bergrede gehoord. Op dat punt zijn ze gelijken. Ze bouwen allemaal op hetzelfde fundament van Gods Woord. Waar begint dan het verschil? Het antwoord is duidelijk: wie het woord doet, bouwt op een rots, wie het woord niet doet, bouwt op zand. Om het heel, heel eenvoudig te zeggen: geen woorden maar daden! Op voetbalvelden wordt dat door duizenden mensen gezongen. En die supporters hebben volkomen gelijk. De mooiste theorie is waardeloos indien ze niet overgaat in praktijk.
Het is echter nog sterker. Onze woorden zijn pas waarachtig als ze worden belééfd. Wil je weten of iets écht waar is, dan moet je het kunnen aflezen uit onze handelingen. Voor gelovige mensen van het klassieke type is dat allesbehalve evident. Wij zeggen gemakkelijk dat een predikant, een pedagoog en een leraar het recht heeft niet altijd te leven op de hoogte van zijn principes. Voor deze zwakheid, voor deze inconsequentie vragen wij een mild begrip. Mensen moeten maar begrijpen dat er noodgedwongen een afstand is tussen ons doen en ons leren. De joodse traditie ziet dat anders. De Semitische wijsheid is andersom: theorie volgt op praktijk.
Is dat wel zo vreemd? Wij zeggen toch ook: al smedend wordt men smid. Al levend volgens het evangelie word je een evangelische mens. Al biddend word je een biddende mens. Eens was ik samen met dertig jonge mensen en het gesprek ging over het bidden. De meerderheid zei: ik doe dat niet omdat ik het niet kan. Eén zei: ik kan het niet omdat ik het niet doe. Op deze tegenstelling moeten we verder denken. Alleen de ‘doenders’ hebben ons iets te leren!
Daarmee wordt het privilegie van de echte waarheid ontnomen aan de kathedergeleerde. Daarmee wordt echte waarheid toegekend aan de nederige mens die elke dag eenvoudig het goede doet. Van pater Damiaan en pater Kolbe leren wij meer over het evangelie dan van de mooiste woorden in de mooiste boeken.
Van Jezus wordt terecht gezegd dat Hij geen boeken heeft geschreven over het geloof. Hij schreef daar nooit een bladzijde over. Hij schreef maar één woord - een vervlogen woord in het zand. Hij was geen geleerde, maar hij leerde ons zoveel… Hij schreef dus in het zand. Een woord in het zand verwaait. Hij had er ook geen succes mee bij de ‘oudsten’… zij wisten te veel. Jezus zaaide zijn woord liever op stevige rotsgrond. Als wij het doen, zullen we zien dat zijn woord vruchtbaar is en wáár. Met velen denk ik daarom dat vader en moeder veel wéét hadden van het geloof. De waarheid die zij deden is groter dan de waarheid die hun zoon schrijft.
Deze bekentenis is bovendien nog oprecht ook…