In het Gentse spraakgebruik is zeer veel ‘wijs’. Een lied is wijs, een toespraak is wijs, een meisje is wijs, een film is wijs. Als iets min of meer positief is, noemen ze dat in Gent wijs.
Ik vind dat persoonlijk niet zo wijs… Het is gewoon een slordige mode. Bijbels is het is het in geen enkel geval. Het is zelfs geen boerenwijsheid, maar dat zal de Gentenaren wel een zorg wezen. Als ze maar wijs zijn!
Matteüs spreekt over wijsheid, over een mens die wijs is en over een mens die dwaas is. En dat is niet zomaar een bedenking tussendoor. Het is voor hem een conclusie. Wie wijs is, bouwt zijn leven op de bergrede. Daar vindt hij zijn rots. Wie dwaas is, bouwt zijn huis op zandgrond. Die leeft van lichte, banale woorden.
Dat is niet zomaar een vaststelling, in de zin van: de gelovigen zijn stevige mensen en de ongelovigen zijn lichte vogels. Nee, het is een oproep. Als je stand wil houden in het geloof, terwijl er zoveel op de helling staat, terwijl er zoveel crisis is, dan mag je niet langer bouwen aan je eigen huisje met je eigen kleine waarheden. Als je alleen maar dat doet, rol je zo van de berg af. Tegenover deze uitdaging - die tussen haakjes van alle tijden is - kom je met je eigen remedies niet toe. Dan moet je steunen op iets anders, op iets wat je grond geeft onder de voeten. Dan moet je je huis bouwen op een fundament. En niet op wat ‘men’ zegt, maar op wat de Heer zegt. Wat men zegt, is waar voor een tijdje. Wat hij zegt, is waar voor altijd. Je mag er zeker van zijn: als je zo denkt en leeft, dan waai je niet om ver van de eerste windvlaag, dan verdrink je niet in de eerste de beste regenbui. Dan kan je tegen dat stootje. Als je meedraait met wat ‘men, zegt, dan draai je finaal dol.
Als ‘men’ je de kelder inboort, dan zit je ook in de kelder. Dan word je door alles overspoeld en zit je voortdurend met je voeten in het water. Je wordt een speelbal van alle mogelijke en onmogelijke modes… maar mens word je nooit. Omdat jezelf niet stevig gegrondvest bent, kan niemand op jou een huis bouwen. Wat alleen maar erg is voor je huwelijk, voor je werk, voor je parochie, voor je vriendschap. Mensen kunnen door je grilligheid alleen maar verzanden in een radeloos niemandsland.
Maar, het kan ook anders. Ik denk zelfs, dat Matteüs zou zeggen: je mag alles van mijn lang evangelie vergeten. Als je dit onthoudt, weet je het voornaamste. Dan is die Jezus er niet voor niets geweest. Dan is zijn verschijnen op aarde geen klucht geweest noch een fait divers. Dan heeft het de moeite geloond, dat Hij voor je sprak, voor je leefde en voor je stierf. Dan zal je hopelijk hebben begrepen, dat je het geloof niet enkel mag belijden met vrome woorden of liturgische clichés. Dan zal je hebben begrepen, dat je geloof pas echt is als je aan mensen vaste grond geeft onder hun voeten.
Zonder stabiliteit wordt elke munt zwevend en val je van de éne inflatie in de andere. Het dreigende faillissement van vandaag is dan ooit eens onvermijdelijk.
Misschien is het evangelie alleen maar een poging om de mens daarvoor te behoeden! En dan mag het er best zijn. In een receptenboek voor alle mogelijke kwalen gelooft toch niemand meer! In een vademecum om zonder problemen te leven, geloven mensen evenmin.
Misschien leren wij ooit geloven, dat alleen stevigheid ons overeind houdt. In weer en wind.
Dat is Matteüs…