Bent u nog nooit geschrokken over het ongehoorde dat Jezus hier tot ons zegt? Over dit compliment dat Hij ons hier maakt? Eigenlijk zegt Hij: jullie, klein groepje dat in mij gelooft, jullie, mensen die van jullie straat alleen nog naar de kerk komt, jullie die in jullie omgeving maar een kleine rol speelt en onder jullie eigen zwakheid lijdt, jullie zijn het zout der aarde, jullie zijn het licht der wereld.
Het is toch eigenlijk verwonderlijk, wij kennen dit woord - gij zijt licht - al vanaf onze kinderjaren en toch heeft het geen invloed op ons leven. Waar is onze fierheid, ons optimisme om ons christen-zijn?
Gij zijt zout, gij zijt licht! Hoeveel christenen lijden niet aan pessimisme en berusting! Tegenover de anderen zou je je bijna schamen om christen te zijn. Wie ziet nu in de Kerk nog een zichtbare stad op de berg? Wie denkt nog aan licht als we spreken over de Kerk? Integendeel de christenen zien alles zwart en de Kerk schijnt zo weinig licht te geven. Er is geruisloze afval, stille onverschilligheid, langzaam groeiend ongeloof van mensen die menen dat zij ook zonder geloof en zonder Kerk volwaardige mensen kunnen zijn. Zo blijven veel gelovigen liever mooi in het zoutpotje verborgen dan zich binnen de stroming van de wereld te begeven. Voor velen wordt het kerkgebouw de korenmaat waaronder zij hun licht plaatsen, zodat het niet voor anderen in de wereld straalt. Dit pessimisme deelt Jezus niet. Hij zegt: gij zijt het zout der aarde, gij zijt het licht der wereld. Zout der aarde! Een missionaris uit Oeganda vertelde: bij ons sterven de mensen bij gebrek aan zout, wij kunnen hier geen zout meer krijgen. Zout is levensnoodzakelijk. Wij denken daar gewoon niet aan. Alleen als wij zoutloos dieet krijgen, beseffen we ineens wat ons ontbreekt, wat we eigenlijk nodig hebben.
De oudste wegen van Europa zijn de zogenaamde zoutwegen. Zout was toen het meest begeerde handelsartikel. Men kende nauwelijks een ander middel om voedsel te bewaren. Kijk maar eens bij u thuis. Daar staat een heel klein zoutvaatje op tafel, daar naast een groot bord met een grote vork en een mes. Frieten of aardappelen smaken niet als er niet een paar korreltjes zout bij zijn.
Licht der wereld! Ook op het licht letten wij gewoonlijk niet. Het is vanzelfsprekend dat het er is. De kranten brengen ons elke dag in grote opmaak de topconferenties, de vergaderingen in de politieke wereld, de manifestaties… Over licht wordt nooit iets geschreven, en toch zou al het andere niet mogelijk zijn als er geen licht was.
Zout en licht zijn helemaal niets buitengewoons. Ook de christen is gewoon zoals alle andere mensen. En toch bezit hij iets wat hem anders maakt dan de anderen. Jezus zegt niet: jullie zouden het zout der aarde, jullie zouden het licht der wereld moeten zijn, neen, Hij zegt: jullie zijn het. Door het doopsel heeft Jezus in zijn liefde ja tegen ons gezegd, en zijn wij licht van zijn licht geworden. Door het vormsel heeft Jezus ons van zijn kracht en geest geschonken, en zijn wij vuur van zijn vuur geworden. Wij hebben een geloof dat in deze, schijnbaar ongelovige, hopeloze wereld, aanstekelijk kan werken. Jullie kunnen door je bekwaamheid om te vergeven temidden van al het onrecht en alle vijandschap een genezende kracht ontwikkelen. Jullie kunnen in deze, van angst verlamde wereld, de geborgenheid in God uitstralen.
Gij zijt zout en licht! Dat geldt zeker voor ieder van ons, maar het geldt ook voor onze parochiegemeenschap, zoals het voor de hele Kerk als zodanig geldt. Veel kaarsen geven meer licht dan een enkele. Enkele korreltjes zout zijn minstens al nodig om aan alle spijzen de juiste smaak te geven. Jezus heeft van zichzelf gezegd: Ik ben het licht der wereld. Hij is het licht der wereld, ook wij zijn het licht. Wat wij de wereld te geven hebben is geen product van onszelf, is geen uitstraling van onszelf. God zij dank niet, want het zou maar een heel klein lichtje zijn in een grote lamp. Neen, wij nemen deel aan het leven van Jezus zelf, aan zijn vol-macht en zijn zending. Achter ons staat zijn gezag. Onze opdracht is het zijn woord verder te spreken, zijn licht verder te geven.
Het ergste wat met het zout kan gebeuren is, dat je het onaangeroerd zou laten staan totdat het verschaalt. Het ergste wat met licht zou kunnen gebeuren is, dat je het onder de korenmaat zou plaatsen, dan kan het niet meer stralen, het zou vanzelf versmachten. Christus waarschuwt ons ervoor ons voor de problemen van de wereld terug te trekken om onze rust te hebben. Hij zegt: jullie moeten je interesseren voor de problemen van de wereld, opdat zij jullie goede werken zal zien en de Vader prijzen. De wereld zal het licht zien, het zout proeven en zo zullen de mensen ook God vinden. Het goddelijk leven in ons heeft een geweldige uitstraling, zonder dat wij het zelf weten. Wij moeten de atmosfeer zijn die de wereld het leven mogelijk maakt. Want in God leven we, bewegen we en zijn we…