Weet u nog wat prinses Maxima in de eerste
periode in een interview zei, na enkele uitlating van Prins Willem
Alexander: ‘Het was een beetje dom’. Misschien dacht ze er in haar hart
bij, maar hij is wel erg lief, want hij komt op voor mij en mijn
familie. Maar juist die opmerking ‘een beetje dom’ verscheen de dagen
erna overal in de kranten.
Dom, wat betekent dat? Betekent het dat je niet goed kunt leren, of dat
je een verstrooide professor bent? Betekent het dat je wel lief en
aardig bent, maar reuze onhandig, waardoor je steeds de verkeerde
dingen zegt? Betekent het dat je een laag IQ hebt en alles niet zo
snapt. Vandaag komen we het woord tegen in het Evangelie. Het wordt
gebruikt in de parabel van de vijf domme of dwaze en de vijf
verstandige of wijze meisjes. Het is een parabel van Jezus, het is dus
een vertelling. Het is geen rechtstreeks verslag uit de praktijk.
Als je aan trainingen meedoet, dan wordt er wel eens een casus
ingebracht. Soms kun je zo’n casus, in het Engels een ‘case’ in een
rollenspel uitwerken. Vandaag stelt Jezus ons twee groepen voor. Hij
doet dat vaker. Speciaal in dit hoofdstuk 25 van Matteüs, M25 zoals ook
onze jongerengroep heet. In hoofdsdtuk 25 spreekt Jezus over de laatste
dingen. Aan het einde van de tijd zal de Mensenzoon de hele mensheid in
tweeën delen, een deel aan zijn rechterhand en een deel aan zijn
linkerhand, jullie gaan wel binnen en jullie niet. Maar in dit
hoofdstuk vinden we ook de parabel van de talenten die we volgende week
horen. De een werkt ermee, maar de ander stopt zijn talent in de grond.
Het gaat in dit hoofdstuk dus om echte zwart wit voorbeelden, ja of
nee, alles of niets.
Het gaat deze keer dus over de definitieve keuze, over het aller-
allerlaatste moment van de tijd. Als alle gradaties van grijs omslaan
naar zwart of wit. Wanneer je dat niet in gedachten houdt, is deze
parabel niet te begrijpen. Er komt ooit een moment waarop je niet meer
kunt veranderen, dan zijn de keuzes gemaakt, zelfs als je niet kiest,
dan kun je niet meer terug.
Dat gaat heel erg in tegen ons gevoel, juist in onze tijd zijn we
gewend aan: God is goed, God is lief, God is vergevingsgezind, God
geeft altijd een nieuwe kans, God laat je niet vallen, God vergeet geen
mens, God is trouw, maar daarmee is er ook een gevaar, we hoeven ons
niet zoveel zorgen te maken. Bekeren kan ik mij ook nog op mijn
sterfbed. Volgend jaar staat die kerk er ook nog.
Maar hoe goed en liefdevol en vergevingsgezind en trouw God ook is,
eens komt het moment dat de beslissing valt. Toch hebben we
tegenwoordig ook daarbij het gevoel dat God dan toch nog zo aardig is
dat iedereen er wel in mag. En tegen dat idee gaat Jezus vandaag in,
dat is niet de goede houding. Nee, God is geen doetje. Ja, God is de
liefde zelf; maar ook bij goede en lieve ouders geldt, dat als zij
doetjes zijn die alles goedvinden, de kinderen krengetjes worden die
alles doen.
Terug naar die meisjes uit het verhaal. Het Evangelie is geschreven in
het Grieks, en daar staat voor het woord dom ‘Mooros’ dat zoiets
betekent als dwaas, onnozel. Het gaat dus vandaag niet over ’een beetje
dom’ zoals Maxima dat gebruikte, het gaat om een bepaalde houding. Wat
het echt betekent, kom je te weten als je nagaat wat er van die vijf
andere meisjes wordt gezegd.
Bij die vijf verstandige meisjes lezen we het woord ‘phronimos’.
‘Phroneoo’ betekent helder van geest zijn, maar ook plannen maken en
vooruit kijken. Het woord phronèma betekent plan, maar ook iemands
houding en instelling. Het gaat dus over meisjes die vooruit kijken,
die verder kijken dan hun neus langs is, die wakker zijn, oplettend,
meisjes die dus betrokken zijn.
We hadden het net al over cursussen en trainingen. Daarbij worden vaak
Engelse woorden gebruikt, omdat Nederlandse woorden soms net niet
hetzelfde uitdrukken. Een van de toverwoorden in onze tijd is
‘commitment’ dat vaak wordt vertaald met betrokkenheid. Commitment, in
je werk, dan ben je bezig met dat waar het bedrijf voor staat,
commitment omvat dus ook inzet, meedenken en meedoen. Die vijf
verstandige meisjes tonen commitment. En wat is het tegenovergestelde
van commitment? Daar weet ik zo snel niet een woord voor. Commitment
kom je tegen op het Internet bij ARBO, bij werving & selectie, bij
detachering, bij interim management en outplacement trajecten.
Commitment heeft te maken met relaties, met onderlinge verhoudingen en
dus ook omgaan met elkaar.
En dat is precies waar het in deze parabel om draait. Wat is nu het
verschil tussen de twee groepen? De vraag is, waar ben je mee bezig.
Het spel rond de bruiloft in de tijd van Jezus was een eenvoudig spel.
De bruid bleef thuis. De bruidegom komt haar daar ophalen om naar zijn
huis te brengen. De bruid blijft thuis, maar de vriendinnen van de
bruid, de buurmeisjes, en ook anderen die mee willen doen, zij gaan de
bruidegom afhalen en als beloning mogen ze mee naar het feest.
Wat is nu eenvoudiger dan je feestelijk kleden en een lamp met olie
meenemen. Je hoeft geen hoog IQ te hebben om de lamp klaar te maken,
dat leren de kinderen al. Het heeft dus alles met betrokkenheid te
maken. Ze vinden het teveel werk, zo gaat het ook wel. En op het
laatste moment lenen we wel iets van een ander. Het is de gemakkelijke
houding. Ze zijn uit op een feestje, maar ze hebben er eigenlijk niets
voor over. Het gaat niet over verstrooidheid, maar laksheid, luiheid,
niet betrokken zijn.
Daar staan die andere meisjes tegenover. Zij zijn in hun gedachten
bezig met de bruid en de bruidegom. Je kunt het toch niet maken om daar
met een uitgedoofde lamp te staan. Ze willen de bruidegom tegemoet
trekken, feestelijk, het bruidspaar toezingen, de bruidegom en bruid
geluk wensen, dat is commitment en daar hoort een feest bij, dat gaat
vanzelf.
Het is natuurlijk duidelijk dat deze parabel over ons zelf gaat. Licht
is een veelgebruikt symbool, het verwijst naar Christus, het verwijst
naar ons, zijn leerlingen. Licht verwijst naar daden van geloof en
liefde. Maar dan betekent de olie datgene waardoor het licht blijft
branden. Hoe houd je je geloof op peil, je liefde, je aandacht, ofwel
hoe blijf je echt betrokken. Want betrokkenheid is aanstekelijk,
betrokkenheid straalt iets uit, betrokkenheid, commitment is nodig voor
Gods Koninkrijk.
De olie moet steeds aangevuld worden en dat doen we hier in de
gemeenschap, dat doen we door te bidden, samen en alleen, dat doen we
door na te denken over Jezus’ woorden, door uit het Evangelie en andere
delen van de Bijbel te lezen. Zo blijf je betrokken; want commitment is
enthousiasme voor God, voor Jezus, voor zijn Kerk, het is geloof en
vertrouwen, inzet en vindingrijkheid, het is liefde voor de ene
bruidegom van hemel en aarde, Gods Zoon, Jezus, onze Heer. Amen.\
Begroeting
Van harte welkom u allen hier in de kerk en u die met ons meeviert via de kerkradio.
Jezus vertelt een parabel met het oog op de laatste dagen. Het gaat
over gewone mensen, over ons. We mogen zijn Woord beluisteren en zijn
Sacrament ontvangen, en onze betrokkenheid op God en elkaar nieuwe
voeding geven.
Ik mag u uitnodigen te gaan staan bij de intrede.\
Voorbede
Bidden wij vol vertrouwen tot de Vader die betrokken is op ons, en die aan ons eenzelfde betrokkenheid vraagt.
Bidden wij voor Gods Kerk, dat wij allen betrokken mogen zijn met Gods
plan, met Gods project, met Jezus, met zijn Kerk. Dat we inzet tonen en
niet de gemakkelijke weg volgen.
Laat ons bidden.
Bidden wij voor de wereld waarin we leven, dat de brede weg, die
gemakzucht in de hand werkt, ons allen niet in slaap sust. Dat de
wereld wakker geschud wordt door Gods woord, dat oproept tot aandacht
en zorg.
Laat ons bidden.
Bidden wij om roepingen, dat mensen van alle leeftijden zoeken wat hun
bijdrage mag zijn aan Gods Koninkrijk. Dat mannen en vrouwen hun
speciale capaciteiten inzetten in dienst van Christus.
Laat ons bidden.
Bidden wij voor de gezinnen, dat we wegen vinden om Christus te kennen
en te beminnen, zodat jong en oud Hem wil volgen op zijn weg.
Laat ons bidden.\