Bent u een beetje enthousiast voor God de Vader? Erkent u zijn gezag in uw leven? En wilt u Jezus Christus horen als zijn boodschap onder ons? Dat is nog eens andere taal dan de trits “wetten, voorschriften, zware lasten” uit het evangelie.
Wie kent ze nog? Vis op vrijdag en de zondagsplicht? En alles op straffe van doodzonde. We kunnen ‘t ons bijna niet meer indenken. Het is vreemd, maar mensen schijnen het aantrekkelijk te vinden om ten aanzien van godsdienst moeilijke dingen uit te voeren en dan te menen dat ze zeer godsdienstig zijn. Nu kan het gebeuren, met name in de godsdienst, dat men het oorspronkelijke ideaal verliest en alleen de moeilijkheden, de prestaties overhoudt. Dan lijkt men te zeggen: die moeilijkheden dat is de godsdienst. De wet, dat is de godsdienst. En als je de wet nu maar onderhoudt dan ben je een godsdienstig mens. Of je enthousiast bent voor Jezus of voor God dat is van minder belang. Want God is zover weg en Jezus leefde zo lang geleden. De wet onderhouden, dan zit het wel goed. Maar dan loop je wel het gevaar, dat er steeds meer wetten komen en dat wij niet meer weten waarvoor. Daarna verliest de wet zijn gezag, want ze ontleende dat aan het vergeten doel en zo is alles verloren.
Misschien hebt u toen u de lezing uit het evangelie hoorde ook wel gedacht: wat ontactisch nou toch om zo de overheid tegen de schenen te schoppen! Dan moet het toch misgaan in het leven van Jezus. Maar misschien hebt u ook gedacht: en toch heeft Hij gelijk. Ik heb het gevoel dat Jezus waarschuwt tegen de godsdienstige leiders die je opzadelen met zware lasten waar ze zelf niet van willen weten, die je in een keurslijf dwingen waar je niet in past. Die ontkennen, en dat is heel belangrijk, dat ieder leven moet groeien en veranderen. De kerk van vandaag kan niet meer de kerk van gisteren zijn en ook niet de kerk van morgen. Net zomin als onze staat of allerlei andere organisaties die wij kennen. Ik denk, zegt Jezus, dat je heel voorzichtig moet zijn om macht uit te oefenen over mensen, jezelf groot en breed maken door kostuum of gedrag, door eerbewijzen en voorrechten en zo de baas te zijn. “Niemand is hier de baas, niemand weet het beter, niemand kan op Gods plaats gaan zitten en zeggen hoe het precies met Hem is.” Het enige baasschap, het enige leraarschap is dienst aan menselijke vrijheid en geluk van jezelf. En dan komt het vanzelf ook wel voor anderen. In strijd daarmee is, als je voor een ander gaat buigen, als je je eigen mening opgeeft. Nee, probeer om je eigen verantwoordelijkheid te houden. Dan is er geen sprake van wetten, maar van louter vriendelijkheid en liefde.
In alle tijden zijn mensen gevoelig voor een goed woord, voor een hartelijke bevestiging. Geen wetten dus, maar wat dan wel? Regels en wetten helpen niet echt zonder een doel. Wanneer het doel levend is, dan zijn wetten niet nodig. Want dan heeft men er de moeite voor over. Dan hoef je die moeite niet meer voor te schrijven. Wat is het doel in mijn leven en heeft het zoveel gezag, dat ik er mijn leven naar inricht?