Alweer lanceert Jezus een frontale aanval op de religieuze leiders van zijn volk. Met hen moet Hij het bijzonder moeilijk gehad hebben. Dat was trouwens wederzijds: de Farizeeën en schriftgeleerden waren gebeten op Hem. Globaal genomen is het evangelie niet vriendelijk voor gevestigde autoriteiten. Het heeft weet van de gevaren die aan het leidinggeven vastzitten. Dit zijn dan ook blijvende waarschuwingen voor al wie in Kerk en samenleving verantwoordelijkheid draagt en vooraan staat - voor de ‘vooraanstaanden’ dus. Als die mensen hypocriet zijn en zelf niet doen wat ze aan anderen opleggen, dan is dat bijzonder erg. Blijkbaar komt dat altijd weer voor.
Men kan de lezing op dat niveau houden en de tekst dus gebruiken om de echte of vermeende hypocrisie van alle mogelijke autoriteiten aan de kaak te stellen. Jezus heeft dat toch ook gedaan. Met dit verschil misschien: Hij was… Jezus. Wie het evangelie in handen neemt om het tegen anderen te richten, moet daar heel voorzichtig mee omspringen. Voor je het weet, ontploft het in je eigen handen.
Het vraagstuk is ook niet opgelost met sloopwerk alleen. Wanneer alle autoriteiten omvergeblazen zijn, duikt een nieuw probleem op. Dan ontstaat een gevaarlijk vacuüm. Als er geen echte vaders, meesters of leraars meer zijn, komen de valse opdagen. En die zijn pas echt gevaarlijk. Ze dienen zich graag vaderlijk aan. Sprak men niet van ‘vadertje’ Stalin?
Het sterkste punt van deze perikoop ligt dan ook niet in kritiek op de religieuze leiders - hoe terecht die ook is - en ook niet in het omverblazen van alle autoriteiten, maar in de bevestiging dat we allen één Vader, één Meester en één Leraar hebben. Eén, maar dan wel de enige echte. Alleen God verdient echt Vader genoemd te worden. Alle vaderschap op aarde is daarvan een afgeleide, zegt de Schrift elders. Omdat dat zo is, zijn wij allen broeders en zusters. Verder is er slechts één Leraar die werkelijk die naam verdient: de Christus. En ook maar één Meester; zou ik Hem voor de gelegenheid de heilige Geest mogen noemen? Dat zou mooi uitkomen, maar daarmee zet ik de tekst wellicht al te zeer naar mijn hand.
Met de ontmaskering van het ontaarde gezag komt het echte gezag, de echte autoriteit naar boven. Jezus is hierin radicaal: wij staan allemaal onvoorwaardelijk onder God en zijn wil. Hijzelf is daarin ons voorbeeld, en het heeft Hem tranen en bloed gekost om tot het einde te gaan.
Daarin ligt de echte aanstoot van deze tekst. Wie hem alleen leest om hypocriete gezagsdragers te ontmaskeren, verminkt hem. Wie daaroverheen het echte gezag op zich af laat komen, ziet zichzelf geplaatst voor een enorme uitdaging. Voor moderne westerlingen is het een zwaar offer de eigen autonomie te moeten afstaan om God Heer, Leraar en Meester te laten zijn. Wie daartoe niet bereid is, laat het evangelie beter ongelezen.