Zelfs vóórdat Jezus zijn werk begint zit hij al midden in de conflicten. Conflicten die hij niet uit de weg gaat, zoals sommigen dat uit de Nederlandse vertaling op zullen maken. Het zegt meer over ons dan over Jezus als we die conclusie trekken. Wij zijn het dan, die denken dat Jezus op het horen van het arrest van Johannes de doper de wijk neemt naar Galilea. Dat naar Galilea gaan is geen vlucht of onderduiken. De Herodes die Johannes arresteert is de heerser over Galilea. Als Jezus zich in Kafarnaüm vestigt, doet hij dat in het centrum van de storm. Matteüs maakt het op deze manier duidelijk waar het Jezus om gaat. Hij is niet iemand die alleen maar een individualiserende vroomheid komt preken. Het gaat hem bovendien om een heel nieuwe maatschappelijke aanpak en structuur. Matteüs doet daar dan nog een schep bovenop door deze hele verhuisscène in het licht te zetten van Jesaja’s voorzegging in de eerste lezing: het juk dat op het volk drukt, de stang die op hun schouders ligt, en de stok van hun slavendrijvers zullen stukgebroken worden. Dat is het koninkrijk van God waar het om gaat: de bevrijding van de mens. Dat die tijd aangebroken is, is het grote opwindende nieuws.
En dan krijg je in die brief van Paulus aan de Korintiërs wat er van die geweldige visie overblijft in een van de eerste gemeenten, die van Korinte. Als je die tekst leest, kun je ze daar haast horen vitten. De hele brief is trouwens geschreven omdat iemand uit het huishouden van Chloë over hen geroddeld heeft. Die heeft verteld hoe de gemeenschap uit elkaar gevallen is in groepen, die als kleine kinderen elkaar toeroepen: ‘Ik ben van Petrus’; ‘Ik ben van Paulus’; ‘Ik ben van Apollos’; ‘Ik ben van Christus’. In dat gekrakeel is de visie waar het eigenlijk om ging, helemaal vastgelopen op hun kleinzieligheid. Paulus vindt dat vreselijk. Hij vindt het zo erg dat hij hun - hoewel in andere woorden - schrijft: ‘Ben ik daar nu helemaal voor naar jullie gekomen? Heb ik het evangelie gepreekt om nu naar deze onzin over jullie te moeten luisteren?'
Het is duidelijk dat hij het jammer vindt dat hun geestelijke energie in die polarisaties vastgelopen is. Dat is nog steeds jammer, iedere keer als dat weer gebeurt. En het gebeurt iedere keer weer. Ook in onze eigen gemeenten. Zo gauw we iemand ontmoeten, zijn we vaak - actief en passief - slachtoffer van dat gedoe. We proberen elkaar te klasseren, zodat we weten waar iedereen staat. Bij welke richting hoor jij? Van welke school ben je? Zij is erg conservatief. Die daar is echt een bisschop X-mannetje! Hij is helemaal van vóór Vaticanum II.
Bij dit alles wordt vaak vergeten dat al die richtingen eigenlijk bij elkaar horen, al was het alleen maar omdat ze elkaar helpen zichzelf te definiëren. Als het communisme helemaal van de aardbodem zou verdwijnen, dan is het met het kapitalisme, zoals we dat tot nu gekend hebben, ook gedaan. De een wordt verklaard door de ander! Ze hangen van elkaar af. Paulus overdrijft als hij hun vraagt alle verdeeldheid te vergeten en helemaal één van zin en één van gevoelen te zijn. Dat zou niet eens goed zijn. We zouden geen stap verder komen. Paulus heeft gelijk als hij meent dat er ondanks die verdeeldheid belangrijkere dingen op het spel staan, namelijk de boodschap van het evangelie, waar het Jezus zelf om gaat. De omwerking en reconstructie van een wereld, waar Gods liefde voor ons allen nog op geen stukken na waargemaakt wordt door de gemeenschap, die daar weet van heeft.
Daar zouden we het met elkaar over moeten hebben. Daar gaat het eigenlijk om. Het gaat er niet om of je nu van vóór of ná Vaticanum II bent. Dat is niet de vraag die je - volgens Matteüs - op het einde van je leven gevraagd gaat worden. Laten we bovendien niet vergeten dat dat concilie nu ook al weer zo’n 25 jaar achter ons ligt. En wat is er ons ondertussen niet allemaal overkomen. Behalve natuurlijk als je op die tocht plotseling ergens als in een net gevangen werd, omdat je meent van die of van dat te zijn.
Terwijl ze met hun netten bezig waren, zei Jezus tegen hen: ‘Kom, volg me, er is werk aan de winkel!’ En onmiddellijk lieten ze hun netten, en heel de rest, in de steek en volgden hem…