De Heer van de wijngaard uit de lezing van Mattheus had niet alleen maar oog voor z’n product, druiven en wijn, maar ook voor z’n arbeiders. Hij betaalde een eerlijke prijs, zonder onderscheid te maken naar het tijdstip waarop zij waren begonnen.
We kunnen de gelijkenis doortrekken naar situaties van vandaag de dag. Ik neem u graag mee naar India, deelstaat Andhra Pradesh. India, het land van de extremen.
Aan de ene kant is India “booming”, met een opkomende middenklasse in de steden. Een van die centra van ICT is Hyderabad, de hoofdstad van Andhra Pradesh. Een stad met miljoenen inwoners en sterk in ontwikkeling qua voorzieningen en infrastructuur. In de 4 jaar dat ik nu dit werk doe, zie ik elke keer meer: betere wegen, banken en pinautomaten, overdekte winkelcentra, een nieuw vliegveld. Maar ook een jonge generatie die meer te besteden heeft en zich deels laat beïnvloeden door westerse waarden en normen.
Iets meer dan 100 km vanaf Hyderabad ligt Karim Nagar. Hier zien we de andere kant van de Indiase maatschappij. Boeren die een postzegeltje land hebben en volledig afhankelijk zijn van de regen, die niet altijd komt. Boeren leven hier hun leven, gelijk met het leven van hun voorouders. Tradities zijn al eeuwen hetzelfde en de boeren leven van oogst tot oogst. Een gedeelte van de lapjes grond gebruiken ze om in de eigen voedingsbehoefte te voorzien. Op de rest van het land wordt katoen verbouwd, dat het inkomen voor het huishouden moet zekerstellen.
Een van de boeren in Karim Nagar is Ganga. Ze is nu 27. Op haar 13e werd ze uitgehuwelijkt, hoewel ze graag naar de middelbare school was gegaan. Op haar 14e kreeg ze haar eerste kind, inmiddels heeft ze er drie.
Zoals gebruikelijk in India, is ze na haar huwelijk bij haar schoonfamilie ingetrokken. Met haar man zette ze het winkeltje van haar schoonmoeder voort. Als gevolg van de algehele misère op het Indiase platteland, konden de klanten hun rekeningen steeds minder voldoen en ging het winkeltje failliet, de familie met grote schulden achterlatend. Dit werd vooral Ganga aangerekend: haar schoonfamilie had al een nieuwe vrouw gevonden. Door diplomatieke interventies van Ganga’s eigen familie kon dit huwelijk en de afschrijving van Ganga nog net voorkomen worden.
“Manlief” zit inmiddels in Dubai om geld te verdienen. Wanneer hij terugkomt is onduidelijk.
En wat doe je dan als ongeschoolde vrouw in India, diep in de schulden, begin twintig en 3 kinderen te verzorgen?
Ganga besloot om een stuk grond van haar schoonmoeder te gaan verbouwen, maar niet zoals de boeren om haar heen…
Omdat de verkoop van de katoen het geld voor het gezin voor de rest van het jaar moet opleveren, is de boeren er alles aan gelegen om zoveel mogelijk te oogsten. Veel boeren gebruiken grote hoeveelheden bestrijdingsmiddelen en kunstmest. Omdat ze geen geld voor die middelen hebben, lenen ze dat tegen een hoge rente. Dat gaat goed zolang ze veel katoen oogsten. Valt het een keer tegen, dan maken ze nog meer schulden om extra bestrijdingsmiddelen te kopen en raken ze nog dieper in een financiële crisis. Een bijkomend probleem is de schade voor de gezondheid. Boeren die nauwelijks kunnen lezen, nemen niet de benodigde voorzorgsmaatregelen bij het toepassen van zulke gevaarlijke chemicaliën. Met alle gevolgen van dien: huid- en oogproblemen zijn aan de orde van de dag, om nog maar te zwijgen over de enorme risico’s voor onherstelbare schade aan organen en zenuwstelsel.
En dan, aan het eind van het seizoen: Een boer uit Karim Nagar heeft ongeveer 1.000 kilo ruwe katoen te verkopen en ontvangt daar zo’n 400 euro voor. Met veel geluk houdt hij hier, na aftrek van kosten, 100 euro van over. Helaas vaak minder en bij een slechte oogst alleen maar schulden.
Van diezelfde hoeveelheid katoen worden vervolgens grofweg 2.500 T-shirts gemaakt. Met een winkelwaarde van gemiddeld 15 euro per T-shirt, vertegenwoordigt dit 37.500 euro.
De 100 euro netto voor een boer, met gezondheidsproblemen op de koop toe, steekt hier wel erg schril tegen af.
Solidaridad wil een verschil maken in de wereld. Eerlijke handel als middel om armoede te verminderen. Duurzaam in alle opzichten: economisch, ecologisch en sociaal.
Ganga zoekt naar een manier van landbouw waarbij zij en haar kinderen een stap vooruit kunnen maken.
In 2005 sloot zij zich aan bij “Chetna Organic”. Een project van Solidaridad om de levensomstandigheden van kleine katoenboeren in India te verbeteren door middel van biologische productie en fair trade. De boeren hebben het project zelf de naam gegeven: Chetna betekent “compleet"in het Hindi. Organic is Engels voor biologisch. In het project worden boeren getraind om over te schakelen naar biologische teelt. Zonder chemicaliën, maar met natuurlijke bemesting en bestrijdingsmiddelen. Dit is een manier om met minder kosten en zonder gezondheidsproblemen katoen te verbouwen. Ze worden gekoppeld aan ketens en kledingmerken die bereid zijn een eerlijke prijs te betalen en een lange termijn relatie aan te gaan. En de boeren worden ondersteund om zichzelf te organiseren en volwaardig partner te zijn in de economie.
Inmiddels zijn zo’n achtduizend boeren aangesloten en het aantal groeit nog steeds.
Na een cursus boekhouding is Ganga penningmeester geworden van Chetna. Ze is een overtuigd biologische boerin en deelt haar kennis en ervaring graag met anderen. Voor mij persoonlijk en vele anderen, is ze een bron van inspiratie en kracht.
Ganga heeft meer grip op haar leven en durft weer over haar toekomst na te denken. Haar prioriteit is scholing voor haar kinderen. Haar droom is dat een van haar kinderen arts wordt.
Kleding is voor ons een alledaags item. Sommigen spenderen veel geld aan een garderobe, anderen weinig. Velen realiseren zich niet dat elk kledingstuk z’n eigen verhaal heeft. Dat gaat over mensen aan de andere kant van onze planeet: boeren die met veel zorg katoen verbouwen en vrouwen achter de naaimachine. Kleding is een afspiegeling van ons karakter en onze gemoedstoestand, sportief, modern, zakelijk, klassiek, hip of netjes of casual. Uiteindelijk mag dit niet het enige zijn. Het gaat er niet alleen om wat we aan hebben, maar ook wie het heeft gemaakt.