23e zondag door het jaar A (2008)

“Pas op, een vogelkastje”. “Voorrang van rechts!” “’t Is hier 70!” Als je aan het stuur zit en je hebt iemand naast je die heel veel aandacht heeft voor de baan, dan kan je ofwel zeggen: “Je bent een zaag” ofwel “Gelukkig dat jij er bent.” Ook mogelijk: je passagier zegt niets, maar je wordt geflitst, en dan … “Wist je dat er hier zo’n vogelkastje stond?” “Ja.” “Waarom heb je me dan niet gewaarschuwd?”
Dit is een beetje speels aangebracht, maar het is om de link te leggen naar de lezingen van vandaag uit de bijbel. Eerste lezing: Ezechiël krijgt de opdracht te spreken tot het volk en het is warempel niet om zoete liedjes te zingen: “Zo spreekt de Heer…” en dan is er sprake van een boosdoener die op de vingers moet getikt worden, en alleen als hij er zich niets van aantrekt gaat de profeet vrijuit.
En dan Jezus en zijn woorden in het evangelie! De waarschuwingen waarmee ik begonnen ben en dat gesprek tussen passagier en chauffeur heeft zich toen niet voorgedaan. Auto’s en vogelkastjes moesten nog uitgevonden worden. Maar Jezus slaat wel dezelfde toon aan: deze van de waarschuwing, en erger zelfs: het wijzen op de misstap, buiten het verkeer dan, van een mede-christen.
Wat denken we van dit princiep? Moeten we dat ook voor ons van toepassing achten? Ik geef grif toe: het is een delicate zaak, en ik sta ook niet te trappelen van ongeduld om iemand de levieten te lezen. En toch zou het misschien beter wat meer gebeuren. Er zijn mensen die als gelovig en christen en kerkelijk in de maatschappij voorkomen, maar iedereen weet het: er is wel één en ander op te zeggen, en we ergeren er ons aan. En het kan ook anders. Soms is de goegemeente zich van geen kwaad bewust, maar ineens ontploft er een bom en kijkt iedereen ontsteld toe, pijnlijk getroffen. Is dat ook het diepste zielenleed niet als je priester bent, en wat dan betekent het voor paus en bisschoppen: de seksuele misstappen van priesters, zowat in alle werelddelen aan het licht gekomen. Een drama is dat, en inderdaad, een groot drama: onze Kerk is een Kerk van mensen, niet allemaal heiligen. Eerlijk gezegd: het is met een dosis schroom dat ik dit aanhaal. Wie ben ik om dit te berde te brengen?
Is het zo dat Jezus met zijn woorden van vandaag ook bekommernis betoonde om de gaafheid van zijn Kerk en van de mensen die ertoe hoorden? Allicht. “Wat gij zult binden op aarde zal ook in de hemel gebonden zijn, en wat gij zult ontbinden op aarde zal ook in de hemel ontbonden zijn”. Och, het zit er zo diep in dat wij onder het woordje ‘hemel’ denken aan die ‘plaats’ waar God zetelt, en dat is het niet. Om het met weinig woorden te zeggen: in de bijbel wordt het woordje ‘hemel’ vrij dikwijls gebruikt als een verwijzing naar God zelf. En daarbij wil het nu wel laten.