We zien al wekenlang de beelden van de twee kinderen, Holly en Jessica, op de buis. Het doet ons telkens denken aan wat deze kinderen hebben doorgemaakt en wat de ouders nu doormaken. Een afschuwelijk drama ergens in een dorpje in Engeland. We vragen ons af: hoe kunnen mensen zoiets doen? Zal het dan nooit anders worden?
En al maandenlang worden we geconfronteerd met de bloedige aanslagen in Israel en de gerichte represailles als antwoord daarop in de Palestijnse gebieden. Hoe kunnen mensen elkaar dit aandoen? Zal het dan nooit anders worden?
Maar we hoeven niet met de vinger te wijzen naar ver weg. In onze eigen samenleving, soms in onze buurt of zelfs in families, zien we wat mensen elkaar aandoen. Er is veel onverdraagzaamheid en liefdeloosheid. Zal het dan nooit eens anders worden?
Het rijk der hemelen, die mooie wereld, waar dat allemaal niet plaats vindt, waar het goed is, waar God God mag zijn op zijn/haar manier, waar God niet op mensenmaat gesneden wordt en niet voor ons wagentje gespannen wordt, waar elke mens mens mag zijn op haar/zijn unieke manier, waar liefde en gerechtigheid heersen, ja die wereld lijkt zo ver weg, zo onwerkelijk, zo onbereikbaar en gesloten voor ons. Maar toch, er is een sleutel!
Ik weet niet hoe het u vergaat. Ik ontmoet nogal eens mensen in mijn leven, die op de een of andere manier mij diep raken. Vaak weet ik niet eens precies te verwoorden waarom. Wel ervaar ik dat er iets moois in hen is, dat een snaar in mij raakt. En wel weet ik ook dat het iets te maken heeft met pure goedheid, met liefde. Soms laat ik me tov. zo iemand spontaan ontvallen: wat ben je mooi! Zij doen me denken aan God. Als ik probeer te denken hoe God er uit zou zien, dan helpen deze mensen mij op weg. Want zij dragen iets van God, die liefde is, in zich en ze dragen het uit in hun leven, zonder pretenties, zonder veel woorden, heel stilletjes, heel echt, zomaar door te zijn wie ze zijn, door hun lieve houding tov. anderen. Zij zijn voor mij sleutelfiguren, die iets zichtbaar maken van het rijk van God.
Zou zoiets ook niet aan de orde zijn in de evangelielezing vandaag. Jezus vraagt aan zijn leerlingen: wie zeggen de mensen dat Ik ben? En dan komen de antwoorden: sommigen zeggen Johannes de Doper; anderen zeggen: Jeremia, Elia of een van de profeten. Maar Jezus blijft aandringen op een antwoord van henzelf. Dan komt Petrus over de brug: Jij bent de Christus, de Messias, uit het rijk der hemelen, uit die mooie wereld, waarnaar wij in ons diepste zelf allemaal hunkeren, maar die in werkelijkheid vaak zo ver te zoeken is.
En dan antwoordt Jezus: Petrus, jij slaat de spijker op de kop, als je dat in mij ziet, als je aanvoelt waar Ik door gedreven word; jij bent een kei, de steenrots, het fundament waarop die nieuwe wereld kan ontstaan; jij hebt de sleutel van het rijk der hemelen in je hand.
Wij hebben tot voor kort dit evangelie heel anders verstaan. Wij hebben het verarmd, verengd tot slechts een persoon, tot de paus van Rome. Alsof hij alleen de sleutel zou dragen en de deur zou kunnen openen naar het rijk der hemelen. Alsof hij alleen daartoe gemachtigd zou zijn.
Is het daarom te verwonderen dat onze medechristenen, de kerken uit de reformatie die in de regel dezelfde lezingen gebruiken op de zondagen als wij katholieken, het evangelieverhaal van vandaag overslaan, vanwege die enge interpretatie die de katholieke kerk eraan gaf en geeft?
Zij gaan terecht niet mee in die verschraling van de woorden van Jezus. De sleutels zijn door Hem niet bedoeld als machtsmiddel. Iedereen heeft ze in handen, die geraakt is door die Man van Nazareth, die aanvoelt wat Hem beweegt en van waaruit Hij leeft. Iedereen heeft ze in handen, die in zijn spoor gaat en, wat Hij deed, probeert te doen in zijn/haar dag-en-dagelijks leven. Iedereen, die door zijn/haar levenspraktijk het zicht opent op die betere wereld, die wereld van liefde.
En waar mensen dat samen proberen te doen als gemeenschap, daar is de kerk van Jezus Christus. Die kerk blijft een kerk van mensen, ook dat leren wij van de figuur van Petrus. Het kerkenwerk blijft mensenwerk. Petrus die vandaag een kei genoemd wordt, is een gewone mens, soms heel zwak, vaak een steen des aanstoots, een struikelblok. Luister de komende zondag naar de evangelielezing. Dan hoor je hoe Petrus de plank misslaat, en kort na het compliment van vandaag, een uitbrander krijgt. Hij is een gewone mens van vlees en bloed, geen krachtpatser, die alles weet en nooit twijfelt, en nooit bang of zwak is. Hoe groots het bouwwerk van de kerk soms ook mag lijken, het zijn altijd maar gewone mensen die haar opbouwen, gewone mensen die niet perfect, die niet onfeilbaar zijn (dat geldt van hoog tot laag) , maar mensen die met vallen en opstaan proberen in het spoor te gaan van de Man van Nazareth en het zicht op die betere wereld open te houden.
Dat is juist het hoopgevende. Of je nu paus bent, of bisschop, of pastor, of gewoon parochiaan, we zijn allemaal mensen van vlees en bloed, mensen met sterke en zwakke kanten. Het bemoedigende is, dat Jezus ons daar niet op afrekent. Hij heeft ons nodig en roept ons om sleutelfiguren te zijn, om het zicht op die betere wereld te openen voor anderen, vooral door ons gedrag te laten zien dat die mooie wereld, het rijk der hemelen, niet onmogelijk is.
Voorbede
Levende God,
zend ons uw Geest,
opdat wij niet verstarren in onze overtuiging en principes,
maar mee bewegen met het leven,
dat telkens nieuwe perspectieven opent
voor die mooie wereld waarnaar wij allen hunkeren,
het rijk der hemelen.
Levende God,
zend ons uw Geest,
die van Jezus maakte wie Hij was:
een liefdevolle mens,
die ruimte voor leven gaf,
die - hièr - al leefde in die mooie wereld,
het rijk der hemelen.
Levende God,
zend ons uw Geest,
opdat wij de rots mogen zijn
waarop de mooie wereld gebouwd kan worden,
volheid van leven voor iedereen.
het rijkder hemelen.
Levende God,
zend ons uw Geest,
die ons in vlam zet voor die man van Nazareth,
en ons - zó - de sleutel geeft om de poort te openen voor mensen
naar die mooie wereld,
het rijk der hemelen.
Levende God,
voor onszelf die samen kerk willen zijn bidden wij:
dat wij groeien in liefde en trouw,
dat wij met vallen en opstaan ons blijven inspannen voor recht en vrede,
dicht bij huis en ver van hier,
en zo bijdragen aan de komst van die mooie wereld,
het rijk der hemelen.