Geen eenkennigheid in geloof

A-cyclus · Tijd door het jaar · 20e zondag · groen


Misschien is het alleen maar de bedoeling van Jezus eens even weg te zijn uit de nooit aflatende drukte om hem heen. Misschien dat hij daarom in het uiterste noorden van Galilea de grens over trekt. Hij is daar even verlost van dat eeuwige geruzie met zijn collega’s de Farizeeën. Zij weten altijd zo precies waar de grens ligt van wat mensen wél en niet moeten doen en laten. Ze vinden dat de rabbi uit Nazaret voortdurend over de schreef gaat. Ze vinden dat hij de tra¬ditie aan zijn laars lapt als hij bijvoorbeeld op de sabbat zieken geneest. Dat is hen een doorn in het oog. Hier - waar nu Syrië of Libanon ligt - heeft hij even geen last van die Farizeeërs. Hier in het grensgebied wordt in plaats van de joodse godsdienst naar hartelust nog de grote moeder van de vruchtbaarheid vereerd. Astarte is de naam van die godin uit het oude Kanaän. Hier maakt niemand zich druk over de diepzinnigheden van de joodse wetten. Hier is geloof en godsdienst gewoon verbonden met wat de bron van het leven zelf is: zaaien en oogsten, kinderen krijgen. Maar als er uit het buurland Israël toevallig een grote genezer in de buurt komt, is dat natuurlijk ook mooi meegenomen. Daar zijn ze in de streek van Tyrus en Sidon ook niet vies van. Mensen in nood lopen nu eenmaal stad en land af om een goede dokter te vinden.

Dus ook hier geen rust voor Jezus? Nee, zoals het heel vaak is met bijzondere mensen. Zoals het is of was met Gandhi of Martin Luther King, met Mandela of Moeder Teresa. Zij beseffen vaak zelf niet dat zij iets hebben dat ver over hun grenzen heen gaat. Dat hun roeping zoveel mensen aanspreekt buiten hun strikte opdracht. Ze willen eigenlijk ook wel eens zeggen: Stop nu eens even; nu ben ik in niemandsland; nu ben ik er eventjes niet. Maar dat lukt zelden.

En zo gebeurt het ook. Nauwelijks zijn de leerlingen met Jezus over de grens of daar duikt bijna uit het niets een vrouw op. Een Kananese die om hulp vraagt voor haar zieke kind. Jaag haar toch weg, fluisteren de leerlingen. En het is alsof Jezus ook naar een goede reden zoekt om van haar af te komen: zijn taak ligt niet in Kanaän. Maar erg goed lukt dat niet. Jezus maakt eigenlijk een nogal discriminerende opmerking over buitenlanders die voor joden eigenlijk pas op de tweede plaats komen. Eigenlijk zijn ze niet meer dan honden tegenover hun meesters. Maar dan gebeurt er iets, wat voor ons buitengewoon leerzaam is. Iets waar wij als christenen eens goed over moeten nadenken. Ineens worden de rollen omgedraaid. Wat iemand in Israël, laat staan een vrouw, nooit zou durven doen, doet deze vrijgevochten Kananese hier wél. Zij fluit Jezus terug. Zij laat zich niet zomaar discrimineren. Zij geeft ineens een scherp antwoord terug. Ook honden hebben brood nodig, zegt ze. En daar kan de rabbi het mee doen.

Wat hier gebeurt, is dus ongehoord. Het is niet Jezus die hier ruimte maakt. Het is de Kananese met haar aardse oergeloof. Jezus is de grens naar háár land overgestoken, maar zij ontmaskert hem. Zij daagt hem ertoe uit nu óók van grotere gerechtigheid uit te gaan dan de Farizeeën. Het is niet de meester die hier de grenzen verlegt, het is het grote geloof van een ‘ongelovige’. Het is niet moeilijk er de leerstof voor ons uit te halen. Moeten wij niet net als Jezus zelf ons petje afnemen voor zoveel illegaal of buitenkerkelijk geloof in onze wereld van van¬daag? Staat dat grote geloof van de Kananese vrouw niet model? Staat zij niet model voor die miljoenen die er in de wereld geen punt maken of God nu Boeddha, Allah, of Abba heet. Die zich niet superieur voelen omdat aan het hoofd van hun kerk toevallig een paus staat. Mensen in de straten van Sarajevo die elkaars geloof steunen, ondanks de afschuwelijkheden van de oorlog. Mensen die de brandhaarden blussen in plaats van aanwakkeren. Mensen die God zien als de Ene die ons draagt, troost en bevrijdt. Mogen wij ook meedoen aan die heili¬ge oorlog tegen het fundamentalisme. Mag ons samenzijn in welke kerk, moskee of tempel ook, daar altijd van getuigen.

Zoeken in Preken Online