De mensen zijn met Kerstmis bezig, daarom is het zo rustig in de kerk" - zo werd gisteravond geopperd … ja zo is dat dierbare gasten en parochianen, diehards van de Vredeskerk: de mensen zijn in verband met Kerstmis vaak zó met de bijzaken bezig (met de kalkoen en de feestjurk) dat het hart van de zaak, de kern, die hier in de kerk te vinden is, vergeten wordt en er bij inschiet … Nooit heb ik dat scherper waargenomen in het nu aflopende jaar dan, kort na Pasen, bovenop de berg Sinaï, de berg van Mozes … Midden in de nacht waren de mensen opgestaan. Urenlang waren ze onder de sterrenhemel naar boven geklauterd om daarboven, bovenop de berg, de zonsopgang te kunnen ervaren. En we hadden geluk. Het weer was helder. De zonsopgang was weergaloos. Maar … veel mensen (naar verluidt waren er wel zo’n zevenhonderd); veel mensen hebben er weinig van ervaren ben ik bang - omdat ze het zo druk hadden met andere dingen: met geklep, met plukken aan elkaar, met eten en drinken en vooral … met fotograferen … Want: “er geweest zijn”, dát thuis kunnen laten zien, dáár lijkt het vooral om te gaan. Om dat te bewijzen moeten er foto’s gemaakt worden. En daar heeft men het vervolgens zo druk mee dat men vergeet om er te zijn en om werkelijk de pracht en de majesteit van die zonsopgang over de berg Sinaï diep te beleven en te genieten … om het over Mozes en diens ervaringen daar bovenop de berg Sinaï, of dáárvan ook maar iets tot veel mensen doordrong; om het daar nog maar even helemaal niet te hebben …
De komst, de “adventus”, het aankomen van Christus is ook een soort zonsopgang. Zo zingt Zacharias, de vader van Johannes de Doper daar over in zijn beroemde lofzang uit het eerste hoofdstuk van het Lucas-evangelie, het zogenaamde “Benedictus”, een lofzang die elke morgen in de kerk gezongen wordt: “De barmhartigheid van onze God zal als een nieuwe dag voor ons opgaan. Om licht te brengen in het duister en de schaduw van de dood.” De komst van Christus - een zonsopgang - dat klimmen van de zon hoor je terug in de nootjes waar Michiel Mirck de tekst op heeft gezet: “zal als een nieuwe dag voor ons opgaan …” Dat is het mooie van de christelijke liturgie, dat die ons uitnodigt om in de loop van de adeventstijd, in de dagelijkse vieringen van de eucharistie en van het getijdengebed; om daarin als het ware die zonsopgang héél goed, van moment tot moment te observeren, mee te maken, te ondergaan en te proeven … In een stad als Amsterdam is daar relatief weinig belangstelling voor … De mensen hebben het druk met andere dingen, hun hoofd staat er niet naar … Kerstmis komt er aan!
Wat is geloven moeilijk mensen! Geloven dat God bestaat. Geloven dat bidden zin heeft. Geloven dat er hoop is en toekomst … voor jou persoonlijk. En voor de kerk. En voor de wereld. En voor de mensheid. Wat is het soms moeilijk om dóór te gaan met geloven en met hopen. Soms denk je: De boel draait vast. Hoe hebt U deze afgelopen adventsperiode beleefd? Hoe is het Ú vergaan? Zelf heb ik rond het vorige weekend door een samenloop van omstandigheden en natuurlijk vooral door hoe ik daar zélf mee ben omgegaan een behoorlijke inzinking gehad moet ik U zeggen … Vorige week zondag, degenen die er ook toen waren, hebben er misschien wel iets van gemerkt, toen had ik echt zoiets van: Jullie kunnen wat mij betreft allemaal de boom in … Errug hè … !? - Ik had er de afgelopen week scrupules over. Ik dacht: “O jee, nu haken er vast mensen af, vanwege hoe ik was, omdat mijn verkondiging “beneden de maat” was met name … - alsof ’t mensen, alsof ’t allemaal van mij zou afhangen …
Maar dat doet ’t niet mensen! ’t Is maar dat U het weet! Het hangt niet van mij af! God gaat onverstoorbaar en rustig Zijn eigen goddelijke gang … al wil Hij natuurlijk wel graag dat ik méé blijf doen, dat ik de moed niet opgeef en het geloof niet verlies … Wij worden vandaag uitgenodigd om ons te spiegelen aan Jozef “de vriend” (zouden we in deze tijd zeggen) van Maria. Ze is zwanger. Maar hij, Jozef, weet nergens van. Het zou je maar gebeuren … En dergelijke dingen gebeuren mensen, zeker weten … In mijn eigen familie is zoiets gebeurd. Een neef van mij, toevallig ook nog eens een echte Sint-Jozef-figuur, die raakte verslingerd aan een Braziliaans meisje … en toen bleek dat ze zwanger was, van een ander … Ja, wat doe je dan … Mijn neef heeft gedaan wat Jozef deed - en daar ben ik heel trots op … De hele familie kreeg een fiere aankondiging van hun verbintenis waarin alles helder uit de doeken werd gedaan: Kíjk, zo zit het met ons. En hier kiezen wij voor. Hier koos mijn neef voor. Ik herinner mij: op de achtergrond van deze annonce schemerde dat geweldige Christus-beeld van Rio de Janeiro door, dat daar bovendop het zogenaamde “suikerbrood” staat. Christus die zijn handen zegenend uitstrekt over de stad en over de wereld, over mijn neef en zijn Braziliaanse liefde … Prachtig. En heel ontroerend. En heel juist. Wat een geloofsgetuigenis … Bijna net zo indrukwekkend als dat van Sint-Jozef zelf. Zal ik de benen nemen? Zal ik er tussen uit piepen, heel stilletjes? Om Maria niet in opspraak te brengen - en om er zelf ook vanaf te zijn natuurlijk …? Het is helemaal niet moeilijk mensen denk ik om ons in te leven in Jozef … De redenering is goed te volgen. De mensen zouden hem “groot gelijk” geven als hij ernaar zou handelen, alleen …
… het is niet wat Gód wil mensen. God wil dat wij dóórgaan, moed houden en blijven geloven, in Hem en in elkaar. Maar soms kunnen wij dat niet. Soms ervaar je: de zaak loopt spaak, ik kom tot stilstand, zó kan ik niet verder … Ik stop. Ik staak. Donder toch op met z’n allen. En jíj Maria … hoe dúrf je … Soms kunnen mensen in zulke omstandigheden ervaren dat God zelf hen de hand reikt. Ach nee mensen: God reikt ons altijd de hand, altijd maar weer … Bij uitstek gebeurt dat voor ons in de viering van de liturgie. Dat ís de uitgestoken hand van God naar ons. Maar: herkennen wij die uitgestoken hand ook als zodanig? That is the question. Het kan ook in een droom zijn dat God je de hand reikt, dat Hij jou aanspreekt. Of het kunnen de gebeurtenissen van het leven zijn. Er zijn vele wegen … Voor mij is het in de afgelopen adventstijd en zeker ook in de afgelopen crisis-week het aansteken van de adventskrans geweest waardoor God mij geholpen heeft … Je doet dat zelf, dat aansteken van die kaarsen. Maar God nodigt je ertoe uit. En als het gebeurt, dan is het God’s engel die erin spreekt: “Hij, degene naar wiens komst dit licht wijst, Hij is degene die zijn volk zal redden …”. Mogen wij, veelgeliefden, dan in Zijn richting voortgaan en niet versagen. Niet opgeven! Amen.