Men zal Hem de naam Immanu

‘God met ons’, zo moet Jezus genoemd worden; Immanuël is niet alleen een naam, het is een levensprogram. Deze naam houdt in dat God in Jezus bij ons wil zijn, dat Hij een God wil zijn die zijn oren niet sluit voor het geschrei in deze wereld, die zijn gelaat niet afwendt van een wereld die schijnbaar met de dag onmenselijker wordt.

Voor ons, moderne christenen, is de naam wel moeilijk. ‘God met ons’, wij merken er zo weinig van dat die ‘God met ons’ onze zor­gen kent, onze angsten deelt. Zo nabij ervaren wij God niet. Maar dit hoeft niet aan God te liggen, misschien is het ook onze schuld dat wij God niet zo nabij ervaren: wij hebben er misschien ook alle reden toe om God een beetje op een afstand te houden. Wat zou er gebeuren als wij God in ons leven binnenlieten?

Het evangelie van vandaag zegt ons daarover wel het een en ander. Het zegt heel duidelijk dat Maria schrok toen zij de boodschap van de engel hoorde en ook Jozef werd totaal in de war gebracht door de boodschap van de engel. Maria en Jozef staan hier als voorbeeld voor alle mensen die met God in aanraking komen. Als God in het leven van mensen binnentreedt, is er het eerste moment weinig vreugde te bespeuren. De Schrift spreekt bij elke gods­ervaring van verwondering, zelfs van angst. Te nieuw, te onverwacht, te overstel­pend is voor ons vaak datgene wat God ons wil schenken. Wij heb­ben ons vaak zo diep in onze levenssituatie ingegraven dat wij het eerste ogenblik niet blij zijn met de nieuwe kansen die God ons biedt. Maria en Jozef hadden zich alles zo heel anders voorgesteld. Hun leven kreeg nu, door deze godservaring, een heel andere richting. En toch - en dit is juist het kenmerkende voor elke gelovige - zijn zij bereid om ‘ja’ te zeggen op het totaal nieuwe dat God van hen vraagt. Zij stellen geen condities, zij redeneren het geheim niet dood. Zij overwinnen hun angst door een grenzeloos vertrouwen op Gods liefde en trouw.

Angst bewerkt altijd scheiding, bouwt muren op. Vertrouwen slaat bruggen, schept nabijheid. Wie angst heeft voor God, stelt zich onbe­wust te weer, blijft altijd op een afstand. Als wij ons afvragen waar­om zoveel mensen zo weinig ervaren van Gods helpende nabijheid, dan is het misschien omdat zij zich niet eenvoudig aan God durven toevertrouwen, zoals Maria en Jozef dat deden.

Maria en Jozef leren ons dat wij voor God niet bang hoeven te zijn, maar dat wij wel onze eigen inzichten moeten kunnen prijsgeven. God geeft geen antwoord op al onze vragen, God is niet altijd onze troost als wij niet verder kunnen, God vult de gaatjes niet, God is geen bron van welvaart. God blijft altijd de totaal andere, de onuit­sprekelijke, de onnoembare, maar Hij is wel de grond van ons be­staan, Hij roept ons op om moedig en zinvol te leven, maar wij moe­ten ons aan Hem durven toevertrouwen in goede en kwade dagen. Het komende Kerstfeest kan voor ons een genadevolle gelegenheid zijn om tot een juiste verhouding met God te komen. Het Kerstfeest nodigt ons weer uit tot vertrouwen en overgave. Als God zich openbaart aan ons in de gestalte van een kind, hoeven wij voor Hem geen angst te hebben Dit Kind steekt geen gepantserde vuist op, dit Kind nodigt ons uit tot vertrouwen in God, want in dit Kind wordt heel de goedheid en mensenliefde van God zichtbaar. En al de vragen die je hebt tegenover God: waarom laat God kinderen van honger sterven? waarom grijpt God niet in waar mensen elkaar uitmoorden en folte­ren? verstommen als wij opzien naar dit Kind, dat teken van Gods liefde. Wie gelooft in die liefde van God, die stelt God geen vragen meer.

Waar mensen de weg inslaan van Maria en Jozef door vertrouwvol ‘ja’ te zeggen op datgene wat God van hen vraagt, daar zal Kerstmis hen tot de vreugdevolle ervaring brengen dat God werkelijk met ons is. Dit kleine Kind in de kribbe, dat wij Immanuël noemen, kan ons bevrijden van onze zelfgenoegzaamheid en ons binnenleiden in een geluk dat wij zelf niet in handen hebben.

Ik wens u dat u in deze dagen mensen mag ontmoeten die zo vol zijn van geloof en overgave, dat u door hen mag ervaren dat God met u is. Ik hoop ook dat u zelf misschien zo een mens mag wor­den voor anderen, zodat zij in u iets van Gods nabijheid mogen ervaren…