“Weekendje van 2 miljoen euro per nacht.”
Dat, zusters en broeders, was de titel boven een artikel in mijn krant van vorige zaterdag. Twee miljoen euro per nacht. Enfin, in feite gaat het om 6,5 miljoen euro voor een weekend in het hotel Marquis Los Cabos in Mexico. Je krijgt er voor dat geld wel kaviaar en luxewijn bij, en ook het privévliegtuig en het privéjacht van het hotel staan ter beschikking. En wil je er een privéoptreden van bijvoorbeeld Elton John bovenop, dan mag dat geen probleem zijn.
6,5 miljoen euro, of 262 miljoen Belgische frank voor drie dagen en twee nachten. En dat in een land waar miljoenen mensen jaar in jaar uit in krotten en op vuilnisbelten leven. Een bericht dat ik klasseer onder dezelfde noemer als berichten over hongersnood en uitbuiting, burgeroorlog en kindsoldaten, bombardementen en moslimterrorisme. Het soort berichten waarbij altijd dezelfde machteloze vraag opwelt: ‘God, Vader en Moeder, waar zijn, wij, uw mensenkinderen, mee bezig?’
Zusters en broeders, huisvesting is uitdrukkelijk als recht opgenomen in artikel 25 van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens. Maar zoals de andere 29 artikelen van die Verklaring blijft ook dit artikel in de praktijk dikwijls dode letter. Niet alleen in Afrika, grote delen van Azië en Latijns-Amerika, maar ook in de Verenigde Staten, Europa en België. Ook bij ons wonen mensen vaak in mensonwaardige omstandigheden. Tenminste, áls ze al wonen.
Zusters en broeders, ik vermoed dat iedereen onder ons echt woont. Ik vermoed dus ook dat we ons nooit de vraag stellen wat wonen eigenlijk is. Toch is het een belangrijke vraag, want wonen is veel meer dan wonen. Wonen is, na leven, het begin. Het begin van gezondheid en van welzijn. Wie ongezond woont, kan onmogelijk gezond leven. En wonen is ook een eigen plek, een thuis, een plaats waar men zichzelf kan zijn, tot rust kan komen, zich veilig kan voelen. Een oase waar men kan nadenken, plannen kan maken, zijn leven richting geven. Huisvesting is een recht omdat het in onze maatschappij zo goed als onmogelijk is mens te zijn als je niet echt ergens woont. Hoe waar dat is, blijkt uit het volgende: mensen die niets, of toch veel te weinig bezitten om te kunnen leven, kunnen voor steun aankloppen bij het OCMW. Die steun kunnen ze alleen krijgen als ze een vast adres hebben, als ze dus gehuisvest zijn. Ik zei het al: Wonen is, na leven, het begin. Zonder woning wacht totale ellende, sociale uitstoting. Zonder woning word je niet geteld, hoor je nergens bij, besta je eigenlijk niet.
Zusters en broeders, van ons, Belgen, wordt gezegd dat we met een baksteen in de maag geboren worden. Wij vinden huisvesting dus bijzonder belangrijk. Maar de jongste jaren merken we dat die baksteen bij meer en meer mensen in de buik blijft zitten, omdat ze zich geen betaalbare woning kunnen veroorloven. Krotwoningen genoeg, zeker in de steden, maar er wordt wel een huizenhoge huur voor gevraagd. Daartegenover staan veel te weinig betaalbare sociale woningen. Al jaren beloven de verschillende regeringen in dit land dat ze duizenden nieuwe sociale woningen per jaar zullen bouwen, dat ze … je zult het eens zien. Ja, we zullen het eens zien. Vorige maand nog verkondigde de Brusselse regering heel fier dat ze volgend jaar een klein overschot op haar begroting zal hebben. Ze heeft daarvoor wel enkele duizenden geplande sociale woningen moeten schrappen. Ze had natuurlijk ook elders kunnen bezuinigen, maar ja, die sociale woningen zijn toch maar voor de armeren bedoeld, en die zullen binnen enkele jaren nog wel arm zijn. Dus kunnen ze best wat wachten. Is het bij ons beter? Niet zoveel. Ook bij ons heeft de vorige Vlaamse regering een paar tienduizenden sociale woningen beloofd. Beloofd, juist, ja. En ook in Vlaanderen zijn honderdduizenden woningen totaal niet geschikt om in te wonen.
Zusters en broeders, hoog tijd voor een beter woonbeleid. Elf jaar geleden al besteedde Welzijnszorg met de slagzin ‘Sleutelen aan wonen’ uitdrukkelijk aandacht aan het probleem - zeg maar: het schandaal. Tijd dus voor een nieuwe actie. En voor ons ook tijd dat we die actie ondersteunen. Met de inhoud van onze portefeuille, en op het einde van de viering ook met onze handtekening onder het eisenpakket van Welzijnszorg. Het is onze bijdrage tot het visioen van Jesaja in de eerste lezing, het visioen dat in Jezus werkelijkheid wordt. Het visioen dat de verblinden die in naam van God geweld plegen en moorden zullen zien; dat zij die doof zijn voor de roep om recht zullen horen; dat zij die verlamd worden door de angst voor het niets zullen geloven; dat zij die doodgeperst worden door de druk van het geld zullen opveren, dat aan armen het evangelie zal worden verkondigd, en dat hun ook hier op aarde een menswaardig leven zal worden bezorgd.
Zusters en broeders, laten we vanuit de diepte van ons hart en ons geloof elk op onze manier van woestijnen en dorre vlakten leefbare gemeenschappen maken. Gemeenschappen waarin God inderdaad telkens opnieuw kan geboren worden. Amen.