Beste dorpsgenoten,
De eerste lezing die u zo juist gehoord heeft, vind ik het mooiste stuk uit de hele bijbel. En Händel heeft die passage in zijn Messias tot volle glorie gebracht. Daar zou de schrijver van het stuk nooit van hebben kunnen dromen. En nog minder heeft hij er van gedroomd dat zijn ontroerende beschrijvingen ooit werkelijkheid zouden worden. Daarvoor kende hij zijn wereld te goed, juist als wij.
Juist als hij kunnen wij diep geraakt worden door een droom of een beeld van de hemel op aarde. “In die dagen” noemen we dat met de dichter en zo zal het blijven: “In die dagen,” die nooit NU zullen worden. Ze blijven verloren paradijs of Nieuw Jerusalem.
En toch: “Dan huist de wolf bij het lam, vlijt de panter zich neer naast het geitje, grazen het leeuwenjong en het kalf samen, kan een kleuter ze weiden. Koe en berin hebben vriendschap gesloten, hun jongen liggen naast elkaar, en de leeuw vreet hooi met het rund. De baby speelt bij het hol van de adder, en de het kleine kind steekt zijn handje in het nest van de slang.” Ik kan er niet genoeg van krijgen.
Die droom, dat beeld ontroert nog altijd ook al weten we dat de wolf het lam moet doden om in leven te blijven, dat voor een panter een geitje net zo iets is als voor ons een stuk boterhammenvlees, en dat een leeuwenwelpje een aandoenlijk kalfje gebruikt om te leren hoe je moet jagen en doden.
Evengoed weten we dat we, om goed te eten en royaal te leven, een groeiende economie nodig hebben, die wel ons milieu bederft, onze natuur vernietigt en onze gezondheid aantast. Zo zij het, we moeten leven in het nu, de droom van “in die dagen” zal nooit werkelijkheid worden.
En toch blijft de wereld dromen over een paradijselijke toekomst “in die dagen” . Op Bali in Indonesië, wordt de zoveelste internationale milieuconferentie gehouden om de uitstoot van broeikasgassen en opwarming van de aarde tegen te gaan. Juist zoals dichters en profeten uit het oude testament hun dromen over die toekomst in woorden uitdrukten, zo rekenen politici en wetenschappers zich met optimistische becijferingen naar die toekomst van “in die dagen”, voorbij het wrede NU.
Maar net zo min als leeuwen, tijgers en panters vegetarisch zullen gaan leven, net zo min zullen wij in staat zijn de eisen van een groeiende economie terug te schroeven.
De schoorstenen zullen blijven roken, zonder benzine zal de wereld stilstaan.
Ik moet denken aan twee foto’s: een van resten van een groot regenwoud dat was omgehakt om er palmbomen te planten die biologische dieselolie leveren. Zo triest. En ik zag een foto van een vogel helemaal overdekt met olie, met één oog keek hij me aan, met een intens verdriet. De totale ontkenning van de prachtige profetie van Jesaja.
Geen dromen, geen profetieën, geen paradijs, geen Nieuw Jeruzalem, stad van vrede, alleen NU.
Wat blijft er over voor NU? Geen dromen, geen ontroerende beelden!
Wat zegt u van een zinnetje als : “Mededogen is de enige overlevingsvorm voor de wereld”. (Annemiek Schrijver) of: “Elk NU brengt nieuwe kansen”.
Stelt u de barmhartige Samaritaan voor. De man die hij langs de weg vond, achtergelaten door rovers, zag er vermoedelijk niet aantrekkelijk uit, misschien had hij een natte broek of zweetvoeten. Niet een naaste om lief te hebben en toch deed de barmhartige Samaritaan precies wat nodig was. En enkel en alleen omdat hij barmhartig was.
Misschien hebt u gisteren na het nieuws van zes uur gezien dat een kerngezonde vrouw een nier afstond aan een heel zieke man. Zij kenden elkaar nauwelijks maar haar motief was: “Het kwam op mijn weg.” Klinkt dat niet bekend?
Zelfs moderne wetenschap schept onvermoede kansen voor barmhartigheid!
Ik kan niet voor u invullen hoe u barmhartig kunt zijn. En ik kan u niet vertellen welke kansen ùw NU heeft. Adem in elke geval nu en dan heel diep in en uit en ontdek dat u leeft. Dàt is al een daad van barmhartigheid ten opzichte van u zelf. Dat is nooit weg.
Bent u ooit barmhartig geweest? Het kostte u misschien meer geld dan u van plan was er aan te besteden. Er is een goede kans dat het u tijd gekost heeft. Kunt u zich misschien nog herinneren wat u daarna voelde? Vreugde? Kwaadheid? Kunt u zich voorstellen wat degene gevoeld heeft die door u geholpen is. Wat zal hij/zij het eerste verteld hebben bij thuiskomst?
IK stel mij voor dat barmhartigheid, mededogen, ooit in de plaats komt van dat oude woord “godsdienst”. En ook: ik ben er vast van overtuigd dat elke daad van barmhartigheid resoneert door de buurt, over de aarde, door het universum.
Uw groet, uw compliment, uw helpende hand, hebben het zelfde effect als een steen in het water. Ze laten vreugde achter en die blijft klinken.
Het staat er slecht voor met het milieu, de aarde wordt te warm, het ziet er niet goed uit.
Gelukkig heeft de aarde nog altijd een heel fijne akoestiek voor barmhartigheid en mededogen. Laten we die gebruiken, laten we ons horen, en voelen. Dat loopt uit op zingen en dansen, op vreugde, over de hele wereld.
Zo kan het worden.