Er zijn in ons land heel wat gedenktekens die de herinnering aan de slachtoffers van de beide wereldoorlogen in herinnering houden. De klanken van de dodenhulde zullen op deze dag weerom weerklinken in deze mistige novembermorgen. Heel veel van wat vandaag te zien en te horen krijgen in onze kerken en rond onze oorlogsmonumenten is als een heilige liturgie. Zoveel woorden en gebaren willen ons vandaag oproepen tot vrede en verbondenheid, tot vergeving en verzoening, tot een nieuw begin. In vroegere tijden werd God op bijzondere wijze gesmeekt om de grote zonde van de voorbije oorlog te vergeven, terwijl men de Allerhoogste de zegen vroeg voor de toekomst: " God, wij vinden niet altijd de vrede die Gij ons belooft: Uw Vrede op aarde voor alle mensen". Vandaag brengen wij, hier en elders in ons land en de wereld een ere-salut en een wel-te-rusten toe aan de vele bekenden en onbekenden. Maar God kent ze allemaal. De klaroenklanken doen denken aan een zin uit het bijbelse boek Job en aan het woord van de apostel: “Ik weet dat mijn Verlosser leeft en mij opwacht op de laatste dag… Want nu is Christus uit de doden verrezen, de eerste vrucht van hen die zijn ontslapen. Het aantal namen dat gegrift is in de kille muren van zoveel oorlogsmonumenten zijn niet te tellen. Voor een christen gaat het hier om gestorvenen die in vrede rusten en wachten op de opstanding der doden, kinderen van één mensenfamilie die er blijft van dromen dat er “nooit meer oorlog” zal zijn. Dodenmonumenten tonen hoe oorlogszuchtig het leven is geweest. Maar elk monument is ook een blijvend teken om oorlog en onvrede voorgoed de rug toe te keren. Elk monument is een blijvende herinnering aan mensen die wij nooit mogen vergeten. Als er vrede is, heerst er vaak vergetelheid. En steeds nog groeit het aantal oorlogsslachtoffers in zovele oorlogen over de wereld.
Ook kwamen zoveel mensen brutaal om in even zoveel verkeersongevallen, als slachtoffer van jacht en haast, van het geweld van het verkeer. Een wachtende chauffeur kan misschien vandaag, als hij een oorlogsmomument voorbij rijdt, uitgenodigd worden tot meer menselijkheid in het verkeer. Hopelijk worden ook wij allen, bij het zien van de eerbied voor gesneuvelden, aangegrepen voor de eerbied voor het menselijk leven.? Misschien kan ook ons eigenste oorlogsmonument de betekenis krijgen van het “veiligste verkeersteken” van onze parochie. Mensen achter het stuur gedragen zich vaak hard als verbeten frontsoldaten, hard tegen hard…
In de Ieperse lakenhal bevindt zich een oorlogsmuseum. Daar zijn onder meer foto’s te zien van de vier jaar durende ellende van de eerste wereldoorlog. Veronderstel dat deze foto’s verwisseld worden door foto’s van auto-ongevallen. Het zou een even trieste aanblik geven. De Franse zangen Guy Béart bezong ooit de auto als “een doodkist op wielen”.
Wij treuren vandaag om zoveel oorlogsslachtoffers van toen en nu. Maar de eerlijkheid gebiedt ons nu zelf op een menswaardige wijze om te gaan in het wegverkeer, maar ook in alle verkeer dat tussen mensen mogelijk is.
Moge deze dodenherdenking de houding van de levenden verchristelijken en vermenselijken. Elk slachtoffer blijft er één te veel.