Ik was de voorbije week in de palliatieve afdeling van het Middelheimziekenhuis. Er was een herdenkingsmoment voor de overledenen van de voorbije maanden. Familieleden kwamen bij elkaar om met wat muziek en een woord te denken aan de mensen die op die plaats waren gestorven en hun gevoel daarover te delen. Daar zag ik ze terug: de blauwe schaal. Het was een gewone blauwe, glazen schaal waarin nu zand was gedaan en kaarsjes waren gezet die werden aangestoken als de namen van overleden mensen werden genoemd. Het was papa’s schaal. Annemie had er een bloemstuk in gemaakt met bloemen uit onze tuin. Je kon hem een groot plezier doen met zulke bloemstukjes. Ze waren voor hem symbool van de tuin waar hij zolang voor gezorgd had maar vooral was het symbool voor datgene wat voor hem belangrijk was geweest in zijn leven en dat hij nu had doorgegeven. Het gaf op het einde van zijn leven een goed gevoel en maakte dat dat leven werd afgerond. Ik had de blauwe schaal met de bloemen achtergelaten bij zijn dode lichaam toen hij was gestorven. En nu zag ik ze terug. De schaal was een nieuw leven begonnen en het klinkt misschien gek maar het deed heel goed om die schaal daar terug te zien. Om te zien hoe die schaal een nieuwe plaats had gekregen. Ze werd voor mij symbool van doorgeven.
Ik las onlangs in een boek dat het leven als een estafetteloop is, we draaien eindeloze rondjes maar we lopen nooit alleen. En wanneer we het eindpunt naderen, is het een kwestie van loslaten en doorgeven. Ik vond het een heel mooi beeld. Nooit alleen. Loslaten en doorgeven.
Het lijkt vanzelfsprekend, maar dat is het niet. Loslaten is heel moeilijk. Het is telkens anders. Soms laat je een leven los dat nog moet beginnen, soms is het leven nog niet af en laat je heel wat onafgewerkt, soms is de morgenster en de avondster gezien en is dat leven helemaal afgerond. Het is altijd anders. Eén ding blijft wel hetzelfde: het is nooit een echt eindpunt. Loslaten gaat altijd samen met doorgeven. In het paradijs van ons hart is er altijd een plekje van verdriet over dat loslaten maar ook voor datgene wat doorgegeven wordt, dat blijft en nieuwe hoop geeft. Dat brandt dan in ons hart.
Als ik over het kerkhof loop zie ik dat ook. Ik zie veel verdriet over loslaten. Mensen komen naar een graf om even stil te staan bij de pijn van een verlies. Bij het koude en definitieve van de dood. Maar ik zie vooral veel liefde. De zorg die besteed wordt aan het graf op zich, de bloemen, een lichtje. We mogen immers niet op het kerkhof blijven. Het is goed om af en toe eens stil te staan bij loslaten maar het moet een aanleiding zijn om stil te staan bij datgene wat werd doorgegeven. Bij datgene wat altijd blijft bestaan, bij de liefde die we voelen en waaraan de dood geen einde heeft gemaakt. We kunnen dan zo voelen dat ons hart brandt van datgene wat die dode mens aan ons heeft doorgegeven en dat verder leeft diep in ons. Dat verder leeft in een nieuw leven dat geen einde kent.
Daarom dat we vandaag luisterden naar het verhaal van de Emmaüsgangers. Ze waren één en al loslaten toen ze terug naar huis gingen. Jezus was dood en ze zagen enkel dat loslaten, enkel het verlies. Maar Jezus zelf keert dat gevoel van loslaten in een gevoel van doorgeven. Het doet hun hart branden. Het geeft hen nieuwe kracht en moed en vol energie gaan ze terug naar de anderen.
Misschien gaat u straks naar een graf van iemand die u zo dierbaar was, kijkt u naar een foto van hem of haar. Koestert u die dode mens met een bloem of een kaars. Denk dan niet alleen aan loslaten, maar zie ook naar het doorgeven. Naar datgene wat verder leeft diep in uw hart. Naar die liefde die altijd wint.
Op sommige dagen zie ik enkel het loslaten. Als ik lees in een huldeboek, kijk naar een foto, een naam zie staan in een verwijzing of in een tekst. Maar ik zie ook heel vaak doorgeven, in een bloeiende struik, een kleinkind, kleine dingen. Al was het maar een blauwe glazen schaal. Tekenen van hoop en leven. Leven dat geen einde kent en dat altijd brand in ons hart.