Geboorte van Johannes De Doper (2007)

Het evangelie vertelt ons over de vreugde om de geboorte van een kind. In feite is hier sprake van driedubbele vreugde: een kind geboren, een kind dat niet meer verwacht was, gezien de leeftijd van de ouders, en het feit dat de vader weer kan praten. Het was dus groot feest in het huis van Zacharias en Elisabeth. En iedereen, buren, kennissen en familie, deelt in de feestvreugde. De naam voor de baby, Johannes, Jantje zouden wij zeggen, vinden ze wel vreemd, dat is tegen de traditie. Maar de naam Johannes heeft wel een mooie betekenis: namelijk: God is genade. Voor Zacharias en Elisabeth een heel zinvolle naam.
Als we in de evangelieverhalen weer van Johannes horen, is hij volwassen geworden, ja kleintjes worden groot. Dan zien we hem in de woestijn. In de joodse traditie is de woestijn bij uitstek een plaats om na te denken over de zin van het leven. En Johannes heeft dat ook gedaan. Of zijn vader en moeder zo blij zijn geweest met wat er van hun lieve Jantje geworden was, dat valt te betwijfelen. Zacharias hoorde bij de priesterklasse, en hoorde dus bij de deftiger mensen van zijn tijd. Dat zoonlief de woestijn introk, hebben ze thuis vast niet leuk gevonden.
Soortgelijke dingen gebeuren overal wel, overal waar kinderen geboren worden en opgroeien tot volwassenen die hun eigen weg door het leven gaan. De vreugde om de geboorte, de vreugde van een kind in je armen kunnen houden, kan bij het opgroeien, en dus bij het geleidelijk loslaten van het kind, ook de zorgen met zich meebrengen, soms ook verdriet, als het kind andere wegen gaat dan de ouders voor ogen hadden.
Maar ouders laten hun kind natuurlijk niet zomaar los, zo van zoek het zelf maar uit. Ouders voeden hun kind op, brengen het normen en waarden bij, laten het zien wat goede wegen zijn. Opvoeden mag niet beperkt blijven tot roepen: dit mag niet, dat mag niet, maar vraagt ook dat ouders hun kind bijbrengen waarom iets goed of niet goed is, waarom het fijn is om dit of dat wel of niet te doen.
Dit geldt niet alleen voor kinderen maar evenzeer voor volwassenen. Ook wij zijn altijd op zoek naar de juiste weg door het leven en bij dat zoeken is het nodig dat we een beetje begeleid worden, dat we wat gecoached worden, zoals dat modern heet. Als men van boven af alleen maar tegen ons roept: dit mag niet en dat moet, dan hebben velen, juist als kleine kinderen, de neiging om oostindisch doof te zijn.
Het gaat erom dat we leren zien waarom iets waardevol en belangrijk is, waarom iets beter wel of niet gedaan kan worden. De echte motivatie bij ons handelen moet van binnenuit komen. Daarom zijn mensen die ons weten te motiveren en inspireren ook zo belangrijk in de gemeenschap.
Johannes had in de woestijn veel nagedacht over de zin van het leven en over wat hij in de samenleving van toen zag gebeuren. Daarom ging hij preken, een vorm van coaching, zoals alle profetische figuren eigenlijk deden. Hij wees zijn tijdgenoten op de juiste weg door het leven, en degenen die ja zeiden tegen die weg, doopte hij. Vandaar de naam Johannes de Doper.
Hij wordt ook Johannes de voorloper genoemd: Hij wees naar degene die na hem kwam: Jezus, de profeet van Nazaret, en die is nog steeds de belangrijkste coach in onze christelijke traditie. Hij wijst ons in woord en daad de weg naar een goed leven, naar een goede en gezonde samenleving. En degenen die ja zeggen tegen de weg die hij ons wijst, worden ook nu nog gedoopt.
De twee kinderen die in deze viering gedoopt worden, weten nog niet echt wat het betekent om ja te zeggen tegen de weg van Jezus. Hopelijk leren zij dat nog in de toekomst.