Dag iedereen,
straks op Kerstdag, mag ik voorgaan en (toes)preken in vier vieringen in de gevangenis PCB van Brugge (tenzij het Overlegcomité van morgen nog roet in het (kerstkalkoen)eten komt gooien…). Ik vermoed dat de meeste kerstvieringen op parochies en in andere kerkgemeenschappen reeds voorbereid zijn. Dus kan het materiaal dat ik nu doorstuur misschien niet direct veel dienst meer doen.
Toch wil ik het graag delen - omwille van het ‘delen’ zelf allereerst (ik vind dat wij dat in onze Kerk onder andere qua liturgie en preken nog veel te weinig doen) - en ook om aan de (kerke)wereld ‘buiten’ een beetje te laten zien en horen wat we in de gevangenis ‘binnen’ aan ‘blijde boodschap’ proberen mee te geven op zo’n feest als Kerstmis…
Tijdens de adventscyclus van dit jaar hebben we daar in Brugge wat gecirkeld rond het ‘op weg zijn naar het Licht’, en rond het thema ‘God zoekt een huis om bij de mensen te wonen…’ Voor dat huis stond de eerste letter van de Bijbel symbool - de letter Beth - en dat is (niet?) toevallig ook het eerste stuk van de plaatsnaam ‘Beth-lehem’. Zondag na zondag werd een lantaarn aangestoken die als een ‘Vriendelijk Licht’ de mensen uit de gevangenis wilde geleiden op hun zoektocht naar Vrede - en er werd ook telkens weer een power point getoond bij het lied ‘Beth’ op tekst van Margreet Spoelstra… Met kerstdag worden die elementen herhaald en (als het kan) qua betekenis nog geïntensifieerd en ver-dicht.
Voilà - de inspiratie voor de Kerstviering is verzameld en op papier gezet. Nu morgen nog één en ander vertalen in het Frans en het Engels - en vooral: voor de preek uit al dat materiaal drie korte citaten halen - want (begrijpe wie kan!) ook in de gevangenis mag de viering niet te lang duren - terwijl er op Kerstdag voor de gedetineerden écht niets anders te doen is, en er zelfs geen bezoek mag komen. Maar goed: we passen ons aan en we doen ‘corona-proof’ wat we kunnen…
In de hoop dat hier en daar iemand hier iets aan heeft. Zalig Kerstfeest voor iedereen.
Met hartelijke groet - ‘We blijven - zeker ook in deze chaotische tijden van polarisatie en wij-zij denken - volop investeren in verbondenheid!’
geert dedecker
vrijwilliger-aalmoezenier in de gevangenis PCB Brugge
Kerstviering PCB Brugge
25 december 2021
Een lied om te beginnen
Welkom - kruisteken
Wees welkom,
u allen, hoe dan ook mensen van goede wil, hier samengekomen
rond een pasgeboren kind:
weerloos, machteloos,
enkel toekomst,
geheel en al belofte…
Wees welkom.
Wij hopen dat u hier in dit uur van stilte en gebed
vindt wat u komt zoeken bij dit Kind:
uitzicht, vertrouwen,
troost en rust,
geloof in de toekomst, hoe dan ook…
Wees welkom
u die naar hier bent gekomen
om een beetje te doen als een kind:
om stil te zijn en zachtjes mee te zingen;
en om al biddend en dromend
het beste van uzelf terug te vinden
en weer op weg te gaan,
het licht en de toekomst tegemoet…
Laten we dit samenzijn beginnen in de naam van + de Vader, de Zoon en de H. Geest. Amen.
Vous êtes les bienvenus,
vous tous, des gens de bonne volonté, quoi qu’il en soit,
autour d’un nouveau-né:
sans défense, sans pouvoir,
rien que de l’avenir,
plein de promesses…
Vous êtes les bienvenus,
pour quelque raison que vous êtes venus ici.
Nous espérons que vous trouverez
dans cette heure de silence et de prière
ce que vous cherchez dans cet enfant:
un peu de perspective, de confiance,
la foi en l’avenir, quoi qu’il arrive…
Bienvenue à vous qui êtes venus ici
pour être ensemble l’un avec l’autre
et pour agir un peu comme un enfant:
pour écouter et pour chanter doucement;
pour trouver la meilleure partie de vous-même
en priant et en rêvant;
et pour reprener votre chemin,
vers la lumière et l’avenir…
Commençons cette célébration au Nom du + Père, du Fils et du Saint-Esprit. Amen.
Please be welcome here,
all of you, however people of good will,
around a newborn child:
defenseless, powerless,
only future,
full of promise…
Please be welcome,
for whatever reason you have come here.
We hope that in this hour of silence and prayer
you will find what you have come to seek in this child:
perspective, trust,
comfort and peace,
faith in the future, no matter what may come on your way…
Please be welcome,
you who have come here
to be together with each other,
and to act a little bit like a child:
to be silent, to listen and to sing along;
to pray and to dream;
to find the best of yourself
and to go on your way again,
towards the light and the future…
Let us begin this celebration in the Name of + the Father, the Son and the Holy Spirit. Amen.
Aansteken van de paaskaars met de vlam van het Vredeslicht
We steken eerst het Licht van Pasen aan
als teken van onze verbondenheid met Jezus van Nazareth.
We steken het Licht van de vuurtoren aan
die ons de haven wijst waar we thuis kunnen komen.
Nous allumons d’abord la lumière de Pâques
en signe de notre communion avec Jésus de Nazareth.
Nous allumons la lumière du phare
qui nous montre le port où nous pouvons rentrer à la maison.
We first light the Light of Easter
as a sign of our union with Jesus of Nazareth.
We light the Light of the lighthouse
that shows us the harbor where we can come home.
Gebed om ontferming
Reeds eeuwen lang
dromen mensen van het licht
van gerechtigheid, en vrede op aarde.
Wij willen meedoen in die traditie
want ook wij zijn vol van hoop en verlangen
Depuis des siècles, l’homme rêve de lumière, de justice et de paix sur la terre. Nous nous inscrivons dans cette tradition. Nous aussi nous espérons et nous souhaitons.
Maar soms zijn we de dromen kwijt. In de drukte van de dag vergeten we de visioenen waarnaar we uit zien. In onze onmacht kunnen we de droom van vrede niet dragen. In onze twijfel breken we visioenen tot op de grond af.
But sometimes we have lost the dreams. In the hustle and bustle of the day, we forget the visions we are looking forward to. In our powerlessness we cannot bear the dream of peace. In our doubt we break down visions to the ground.
We zien geweld en worden moedeloos. We zien verdriet, maar willen niet troosten. We kiezen voor onszelf en vergeten en vernederen de ander.
Nous voyons la violence et nous nous décourageons. Nous voyons la tristesse, mais ne voulons pas consoler. Nous choisissons le moi et nous oublions et humilions les autres.
God, Gij kent tons hart.
Gij weet hoezeer wij verlangen naar geluk en vrede.
Wanneer het donker is kijken wij uit naar licht,
wanneer het koud is zoeken we naar warmte,
wanneer we het moeilijk hebben
zien we uit naar iemand die ons helpt.
Lord, you know our heart, You know how much we long for joy and happiness. When it is dark, we look for light, when it is cold, for warmth. When we are in need we look for someone to help us.
Kom binnen in ons leven,
Neem ons bij de hand,
Verwarm ons hart en verlicht onze weg.
Spreek ons Uw word van vrede toe
En omgeef ons met uw liefde
Die verder gaat dan alle menselijk begrip.
Viens donc dans notre vie, prends-nous par la main, réchauffe notre coeur et éclaire notre chemin. Dis-nous ta parole de paix et envelope-nous de ton amour qui dépasse toute comprehension.
Moge God ons vandaag vooral het gezicht van Zijn mildheid tonen en ons in liefde leiden op de weg naar volheid van leven. Amen.
Openingsgebed
Gij, God, een en al liefde van meet af aan, kom hier in ons midden en herschep de nacht waarin wij leven
tot een uur van genade. Maak dat de boodschap van Kerstmis te zien is in onze daden, te horen is in ons spreken en te voelen in ons omgaan met elkaar. Maak ons tot getuigen van uw menslievendheid. Laat ons meewerken aan uw droom: dat er licht en vrede zou zijn voor elke mens op aarde. Richt daartoe onze aandacht en ons hart op het kind van Bethlehem, met wie Gij uw naam verbonden hebt voor eens en voorgoed: Emmanuël, God-met-ons. Amen.
Toi, Dieu, tout à fait de l’amour depuis le début,
viens au milieu de nous
et transforme la nuit dans laquelle nous vivons
en une heure de grâce.
Fais que le message de Noël se manifeste dans nos actes,
soit entendu dans notre discours
et ressentie dans nos rapports avec les autres.
Fais de nous des témoins de ton humanité.
Laisse-nous contribuer à votre rêve:
qu’il y ait de la lumière et de la paix pour chaque être humain sur la terre.
A cette fin, tourne notre attention et nos cœurs à l’enfant de Bethléem,
avec qui Tu as lié ton nom une fois pour toutes:
Emmanuel, Dieu-avec-nous. Pour les siècles des siècles. Amen.
Thou, God, one and all love from the beginning,
come into our midst
and transform the night in which we live
into an hour of grace.
Make the message of Christmas be seen in our actions,
be heard in our speech and felt in our dealings with one another.
Make us witnesses to your humanity.
Let us participate in your dream:
that there would be light and peace for every human being on earth.
To this end, direct our attention and our hearts to the child of Bethlehem,
with whom you have linked your name
once and for all: Emmanuel, God-with-us. Amen.
Het themalied van de Adventscyclus:
BETH, HUIS VOOR ONDERWEG
Op weg naar morgen, en overmorgen, en onderweg soms even thuis.
Op weg naar morgen, en overmorgen, en onderweg soms even thuis.
Grond onder mijn voeten, steun in mijn rug, dak boven mijn hoofd.
Gedragen door verhalen, omringd door reisgenoten, Beademd door wie liefde is.
Op weg naar morgen, en overmorgen, en onderweg soms even thuis.
KERSTVERHAAL - Lucas 2, 1-14
**In die dagen kwam er een besluit van keizer Augustus, dat er een volkstelling moest gehouden worden in heel zijn rijk. Deze volkstelling had voor het eerst plaats toen Quirinius landvoogd van Syrië was. Allen gingen op reis, ieder naar zijn eigen stad om zich te laten inschrijven. Ook Jozef trok op en omdat hij behoorde tot het huis en het geslacht van David, ging hij van Galilea uit de stad Nazareth naar Judea, naar de stad van David, Betlehem geheten, om zich te laten inschrijven, samen met Maria, zijn verloofde, die zwanger was. Terwijl zij daar verbleven, brak het uur aan waarop zij moeder zou worden; zij bracht haar zoon ter wereld, haar eerstgeborene, wikkelde hem in doeken en legde Hem neer in een kribbe, omdat er voor hen geen plaats was in de herberg. In de omgeving bevonden zich herders die in het open veld gedurende de nacht hun kudde bewaakten. Plotseling stond een engel des Heren voor hen en zij werden omstraald door de glorie des Heren, zodat zij door grote vrees werden bevangen. Maar de engel sprak tot hen: ‘Vreest niet, want zie, ik verkondig u een vreugdevolle boodschap die bestemd is voor het hele volk. Heden is u een Redder geboren, Christus de Heer, in de stad van David. En dit zal voor u een teken zijn: gij zult het pasgeboren kind vinden, in doeken gewikkeld en liggend in een kribbe.’ Opeens voegde zich bij de engel een hemelse heerschare; zij verheerlijkten God met de woorden: ‘Eer aan God in den hoge en op aarde vrede onder de mensen in wie Hij welbehagen heeft.’ **
ÉVANGILE DE NOËL - Lc 2, 1-14
En ces jours-là, parut un édit de l’empereur Auguste, ordonnant de recenser toute la terre – ce premier recensement eut lieu lorsque Quirinius était gouverneur de Syrie. Et tous allaient se faire recenser, chacun dans sa ville d’origine. Joseph, lui aussi, monta de Galilée, depuis la ville de Nazareth, vers la Judée, jusqu’à la ville de David appelée Bethléem. Il était en effet de la maison et de la lignée de David. Il venait se faire recenser avec Marie, qui lui avait été accordée en mariage et qui était enceinte.
Or, pendant qu’ils étaient là, le temps où elle devait enfanter fut accompli. Et elle mit au monde son fils premier-né; elle l’emmaillota et le coucha dans une mangeoire, car il n’y avait pas de place pour eux dans la salle commune.
Dans la même région, il y avait des bergers qui vivaient dehors et passaient la nuit dans les champs pour garder leurs troupeaux. L’ange du Seigneur se présenta devant eux, et la gloire du Seigneur les enveloppa de sa lumière. Ils furent saisis d’une grande crainte. Alors l’ange leur dit: «Ne craignez pas, car voici que je vous annonce une bonne nouvelle, qui sera une grande joie pour tout le peuple: Aujourd’hui, dans la ville de David, vous est né un Sauveur qui est le Christ, le Seigneur. Et voici le signe qui vous est donné: vous trouverez un nouveau-né emmailloté et couché dans une mangeoire.» Et soudain, il y eut avec l’ange une troupe céleste innombrable, qui louait Dieu en disant: «Gloire à Dieu au plus haut des cieux, et paix sur la terre aux hommes, qu’Il aime.»
GOSPEL OF CHRISTMAS – Lk. 2, 1-14
In those days a decree went out from Caesar Augustus that the whole world should be enrolled. This was the first enrollment, when Quirinius was governor of Syria. So all went to be enrolled, each to his own town. And Joseph too went up from Galilee from the town of Nazareth to Judea, to the city of David that is called Bethlehem, because he was of the house and family of David, to be enrolled with Mary, his fiancée who was pregnant.
While they were there, the time came for her to have her child, and she gave birth to her firstborn son. She wrapped him in swaddling clothes and laid him in a manger, because there was no room for them in the inn. Now there were shepherds in that region living in the fields and keeping the night watch over their flock. The angel of the Lord appeared to them and the glory of the Lord shone around them, and they were struck with great fear. The angel said to them: “Do not be afraid; for behold, I proclaim to you good news of great joy that will be for all the people. For today in the city of David a savior has been born for you who is Christ and Lord. And this will be a sign for you: you will find an infant wrapped in swaddling clothes and lying in a manger.” And suddenly there was a multitude of the heavenly host with the angel, praising God and saying: “Glory to God in the highest and on earth peace to those on whom his favor rests.”
Toespraak
Lied: Go tell it on the mountain
Dit is een zogeheten negro- spiritual, een lied dat werd gezongen door de mensen, die als slaven vanuit Afrika naar Amerika waren gebracht in de 17e en 18e eeuw.
Go, tell it on the mountain, over the hills and everywhere; go, tell it on the mountain that Jesus Christ is born.
While shepherds kept their watching o’er silent flocks by night, behold, throughout the heavens there shone a holy light.
Go, tell it on the mountain, over the hills and everywhere; go, tell it on the mountain that Jesus Christ is born.
The shepherds feared and trembled when lo! above the earth rang out the angel chorus that hailed our Saviour’s birth!
Go, tell it on the mountain, over the hills and everywhere; go, tell it on the mountain that Jesus Christ is born.
Down in a lonely manger the humble Christ was born, and God sent our salvation that blessed Christmas morn.
Go, tell it on the mountain, over the hills and everywhere; go, tell it on the mountain that Jesus Christ is born.
Het Onze Vader van een gedetineerde
Onze Vader,
die in de hemel zijt.
ik zit hier laag bij de grond en in de shit.
Sloop die muren om me heen
en vergeef me mijn schulden.
Wellicht zal Jij de enige zijn die het kan.
Verlos me van het kwade in mezelf
zodat ik vergeven kan,
zodat ik kan delen het brood en de wijn,
zodat ik-zal-er-zijn
voor mijn vijanden én mijn vrienden
werkelijkheid wordt,
zodat ik ook doe wat ik zeg.
Laat het zo geschieden,
want ik heb Je nodig
zodat Uw wil kan geschieden
zodat Uw rijk kan komen.
Geef Jij me het brood,
dan zorg ik voor de wijn.
Wij samen,
alle dagen tot in eeuwigheid.
Laat het zo zijn. (C.D.)
Vredeswens
Dit is de dag van Kerstmis,
waar men zingt van vrede en liefde voor alle mensen.
Maar die vrede komt er niet zomaar.
Het Kerstekind heeft handen en voeten nodig
van mensen die willen werken aan de vrede.
Misschien kunnen wij vandaag en morgen
die handen en voeten zijn, hier op de plaats waar wij leven.
Wanneer u bereid bent om dat te proberen,
geef elkaar dan maar een teken – corona-proof –
Een wens elkaar van harte die vrede van Kerstmis toe!
C’est le jour de Noël,
où les gens chantent de la paix et de l’amour pour tous les peuples.
Mais la paix n’arrive pas par hasard.
L’Enfant de Noël a besoin de mains et de pieds
de personnes qui veulent travailler pour la paix.
Peut-être qu’aujourd’hui et demain nous pouvons être ces mains et ces pieds.
Si vous êtes prêt à essayer de faire ça,
s’il vous plaît, donnez un signe - corona-proof – à tou les autres.
Et se souhaiteleur de tout cœur cette paix de Noël !
This is the day of Christmas,
where people sing of peace and love for all the people.
But that peace won’t come overnight.
The Christmas Child needs hands and feet
of people who want to work for peace.
Maybe today and tomorrow we can be those hands and those feet.
When you are ready to try this,
please give each other a sign - corona-proof -
and wish each other wholeheartedly
that peace of Christmas!
De vrede van de Heer zij altijd met u.
La paix du Seigneur soit toujours avec vous.
The peace of the Lord be always with you.
Voorbeden
Voor de kleinen, de kwetsbaren in ons midden;
voor allen, hier en elders,
die door het leven zijn getekend en geschonden;
voor kinderen, waar ook ter wereld,
voor wie er geen plaats is,
ongewenst als zij zijn
en al bij voorbaat kansloos.
Dat zij mensen ontmoeten die zich hun lot aantrekken
en in woord en daad laten blijken: Ik zal er zijn voor jou…
Voor allen die oorlog en onderdrukking
aan den lijve ondervinden;
voor allen die ten onrechte
van hun vrijheid werden beroofd;
voor vluchtelingen zonder land en zonder naam;
voor allen die leven in conflict met anderen
en geen oplossing zien:
dat zij mensen ontmoeten die zich hun lot aantrekken
en in woord en daad laten blijken: Ik zal er zijn voor jou…
Voor allen die, teleurgesteld en ontgoocheld,
hun toekomst somber inzien;
voor zij die alleen staan
en juist in deze dagen
hun eenzaamheid voelen, meer dan ooit;
voor zieken zonder hoop op genezing:
dat zij mensen ontmoeten die zich hun lot aantrekken
en in woord en daad laten blijken: Ik zal er zijn voor jou…
Pasgeboren kind van Betlehem, God-met-ons,
zo bevelen wij bij U aan:
al uw mensen, heel uw wereld.
Wij vertrouwen ze aan U toe,
op hoop van zegen. Amen.
Pour les petits, les personnes vulnérables parmi nous;
pour tous, ici et ailleurs,
qui ont été marqués et violés par la vie;
pour les enfants, où qu’ils soient dans le monde,
pour qui il n’y a pas de place,
non désirés comme ils le sont
et sans espoir dès le départ.
qu ‘ils rencontrent des personnes qui se préoccupent de leur sort
et qui leur montrent en paroles et en actes: Je serai là pour toi…
Pour tous ceux qui souffrent dans leurs vies
de la guerre et de l’oppression;
pour tous ceux qui ont été injustement privés de leur liberté;
pour les réfugiés sans pays et sans nom;
pour tous ceux qui vivent en conflit avec les autres
et qui ne voient aucune solution:
qu’ ils rencontrent des personnes qui se préoccupent de leur sort
et qui leur montrent en paroles et en actes: Je serai là pour toi…
Pour tous ceux qui, déçus et désabusés,
voient leur avenir d’un œil sombre;
pour ceux qui sont seuls
et, surtout de nos jours ressentent plus que jamais leur solitude;
pour les malades sans espoir de guérison:
qu’ ils rencontrent des personnes qui se préoccupent de leur sort
et i leur montrent en paroles et en actes: Je serai là pour toi…
Nouveau-né de Bethléem, Dieu-avec-nous,
nous te confions tout ton peuple, tout ton monde.
Nous te les confions,
dans l’espoir d’une bénédiction. Amen.
For the little ones, the vulnerable in our midst;
for all those, here and elsewhere,
who have been scarred and violated by life;
for children, anywhere in the world,
for whom there is no place,
unwanted as they are and hopeless from the start.
That they meet people who care about their fate
and let them know in word and deed: I will be there for you…
For all those who experience war and oppression in their lives;
for all those who were unjustly deprived of their freedom;
for refugees without a country or a name;
for all those who live in conflict with others
and who see no solution.
That they meet people who care about their fate
and let them know in word and deed: I will be there for you…
For all those who, disappointed and disillusioned,
see their future bleakly and dark;
for those who stand alone
and who, just in these days,
feel their loneliness more than ever;
for the sick without hope of cure.
That they meet people who care about their fate
and let them know in word and deed: I will be there for you…
Newborn child of Bethlehem, God-with-us,
we commend to Thee:
all Your people, and all Your world.
We entrust them to You, in the hope of blessing. Amen.
**Slotgebed **
Gij die God zijt, een en al liefde van meet af aan, Licht dat ver weg leek en haast niet te bespeuren, maar dat dichtbij gekomen is in deze nacht. Wij danken U en bidden: blijf voor ons, vandaag en alle dagen, een woord van bevrijding, een licht aan de einder, een vuur van warmte en geborgenheid door Jezus, het kind in de kribbe, het kind van uw belofte, met wie Gij uw naam verbonden hebt, voor eens en voorgoed: Emmanuël, God-met-ons. Amen.
Toi qui es Dieu
tout à fait l’amour depuis le début,
une Lumière qui semblait lointaine et presque imperceptible,
mais qui s’est approché dans cette nuit.
Nous te remercions et nous prions:
restez pour nous, aujourd’hui et chaque jour,
une parole de délivrance,
une lumière à l’horizon,
un feu de chaleur et de sécurité
par Jésus, l’enfant dans la crèche,
l’enfant de ta promesse,
à qui Tu as lié Ton nom,
une fois pour toutes : Emmanuel,
Dieu-avec-nous. Pour les siècles des siècles. Amen.
Thou who art God,
all love from the beginning,
Light which seemed far away and almost unnoticeable,
but which has come near to us in this night.
We thank Thee and we pray:
remain for us, today and all days,
a word of deliverance,
a light on the horizon,
a fire of warmth and security
through Jesus, the Child in the manger,
the Child of Thy promise,
to whom Thou hast linked Thy name,
once for all: Emmanuel, God-with-us. Amen.
Zending en zegen
Mogen onze voeten gaan op de weg naar vrede. Mogen onze handen en onze woorden heel maken en genezen. Moge ons hart warmte en ruimte bieden
aan de mensen die we ontmoeten.
Daartoe zegene ons de barmhartige God,
- Vader, Zoon en H. Geest. Amen.
Que nos pieds aillent sur le chemin de la paix.
Que nos mains soient des mains qui guérissent.
Que nos cœurs offrent chaleur et espace
aux personnes que nous rencontrons.
Sur ce chemin, le Dieu miséricordieux nous donne sa bénédiction:
au nom du + Père, du Fils et du Saint-Esprit. Amen.
May our feet go on the road to peace.
May our hands be hands that heal.
May our hearts offer warmth and space
to the people we meet.
To this end the merciful God may bless us:
in the name of + the Father, the Son and the Holy Spirit. Amen.
Nog een kerstlied om af te sluiten – een meezinger…
Zalig Kerstfeest
Vrede op aarde aan alle mensen van goede wil…
Joyeux Noël
Paix sur la terre à tous les hommes de bonne volonté…
Merry Christmas
Peace on earth to all people of good will…