Kerstmis (2003)

Dromen van vrede, dat is de titel van deze viering. Vechten voor vrede, lijkt me eigenlijk een veel betere titel.
Vechten voor de vrede, dat klinkt heel vreemd op kerstavond. Toch wil ik het daar even over hebben. Dromen van vrede is zo dromerig, zo zweverig, vaak ook zo vrijblijvend. Echt iets voor kerstmis. Dan scheppen we een soort sprookjeswereld waarin alles peis en vree is, een soort droomwereld. Maar als het bij dat soort dromen blijft, heeft kerstmis geen zin. Natuurlijk mogen we en moeten we dromen van vrede, maar dan wel als een uiting van een diep verlangen dat in ons leeft, een verlangen dat zich ook vertaalt in daden. Daarom moeten we vechten voor vrede.
Misschien mag je zelfs zeggen: vrede komt er alleen na strijd, vrede komt er alleen als je de moed hebt om ervoor te vechten. En dan denk ik niet aan vechten met wapens, aan geweld, aan het vernietigen en doden van mensen. Helaas is dat vaak het enige vechten dat mensen verstaan. Natuurlijk, soms kan er letterlijk gevochten moeten worden voor de vrede. En dan denken we heel vlug terug aan de oorlogsjaren 60 jaar geleden.
Vrede tussen volkeren moet helaas soms bevochten worden. Om die vrede gaat het ook met kerstmis, daar moeten we ook aan denken. maar eigenlijk gaat het om een veel diepere vrede, een innerlijke vrede in ieder van ons, een geestelijk evenwicht waardoor we op een goede manier omgaan met medemensen, met onszelf, met ons leven en ook met onze omgeving. Als dat geestelijke evenwicht er is in mensen, in leiders, dan komt ook die vrede tussen volken binnen het bereik.
En ook die innerlijke vrede moet heel vaak bevochten worden, niet zozeer in een strijd tegen anderen, maar veel meer in een strijd met onszelf. Wil je echt een innerlijk evenwicht bereiken, echt jezelf zijn, dan moet je ervoor vechten om jezelf niet op sleeptouw te laten nemen door alles wat mén in de samenleving gewoon vindt, dan moet je ervoor vechten om trouw te blijven aan je ware zelf; vechten tegen de invloed van de reclame die aan alle kanten aan je trekt, en dan denk ik niet zozeer aan de goederen die aangeprezen worden, maar aan bepaalde leefpatronen die je haast opgedrongen worden.
Soms krijgt die strijd om jezelf te blijven een bijzondere dimensie: als ernstige ziekte je eigen leven ontwricht, als een dierbare door de dood van je weggerukt wordt, dan is het vaak vechten om je hoofd boven water te houden, om een innerlijk evenwicht te behouden of te herstellen. Maar ook die strijd kan leiden tot innerlijke vrede.
Vrede aan alle mensen van goede wil, zingen we met Kerstmis. En volgens mij gaat het daar op de eerste plaats om die innerlijke vrede. Mensen die met zichzelf in vrede zijn, die stralen ook iets uit, licht, warmte, evenwichtigheid, kracht, menselijkheid. Ook deze vrede komt niet zomaar uit de lucht vallen, ook niet met kerstmis. Daar moet voor gestreden worden.
Met dromen alleen kom je er niet, tegelijk is die droom ook wezenlijk. Zonder die droom, zonder dat intense verlangen naar vrede kun je er ook niet voor vechten en zo is de cirkel rond. Dat u kunt dromen van vrede en ervoor vechten, dat is mijn kerstwens voor u.