Als gemeenschap vieren we weer de geboorte van Christus. Deze parochie is genoemd naar Johannes de Doper. In het evangelie treedt deze Johannes op. Van hem wordt gezegd dat hij kwam op te getuigen van het Licht. Want na zijn geboorte was er een andere geboorte: de geboorte van Jezus. In het evangelie wordt die geboorte genoemd: de komst van het ware Licht. Het evangelie vervolgt: allen die het Licht aanvaardden gaf Hij, Christus, het vermogen om kinderen van God te worden. Deze parochie, een gemeenschap van getuigen van het Licht, een gemeenschap van kinderen van God. Het klinkt heel mooi. Maar klopt het ook? Ik wilde deze gemeenschap beter leren kennen, en daarom vroeg ik aan het parochiebestuur: breng me eens in contact met mensen die zicht hebben op de uitstraling van deze gemeenschap naar de samenleving. Een eerste gesprek heeft me al veel geleerd.
De persoon die ik sprak was heel positief over de parochie. Volgens haar is ze een gemeenschap waar heel veel mensen met elkaar belangrijke waarden delen, zoals oprechtheid, naastenliefde en solidariteit. Die waarden zijn heel belangrijk in een tijd, waarin relaties losser worden, vrijblijvender. Een tijd is het ook waarin instellingen bureaucratischer worden: als je niet oplet ga je een ander behandelen als geval, als cliënt, als patiënt, als de zoveelste in de rij. En niet meer als medemens. Het maakt zoveel uit, werd me gezegd, als je voelt: de ander heeft echt belangstelling voor mij en voor mijn zorgen. Dan worden de moeilijke dingen van het leven al gauw een stukje makkelijker te dragen. De parochie is een oefenplaats om zo met elkaar om te gaan, in je gezin, in je werk, in je straat. Met elkaar verspreiden we zo een licht, een licht dat zijn oorsprong vindt in het verhaal dat we steeds weer aan elkaar en onze kinderen vertellen: dat God van alle mensen houdt. Dat God ons nabij is gekomen in Christus. Dat God ieder van ons oproept te leven en lief te hebben vanuit een basisgevoel van dankbaarheid en vreugde.
Een ander aspect dat ze noemde was: ons omgaan met iedereen die anders is dan gemiddeld. De parochie is een gemeenschap waarin je in diepe rouw mag zijn, of verstandelijk gehandicapt, of psychiatrisch patiënt, of gewoon een beetje anders. Onze psychische en lichamelijke gezondheid is kwetsbaar. Dat weet iedereen. En iedere gek heeft zijn gebrek. Maar niet iedereen kan daar goed mee om gaan. Het is door onze christelijke overtuiging dat we vinden dat iedereen het verdient om op voet van gelijkwaardigheid, als medemens benaderd te worden. Je telt bij ons niet pas mee als je gezond, rijk en jong bent. Iedereen is geschapen naar het beeld van God. In iedereen kun je een medemens ontmoeten. In elke ontmoeting kun je sporen ontdekken van Gods aanwezigheid. Dat geldt ook voor onze omgang met mensen met een andere godsdienst. Er zijn politici, zoals Wilders en Verdonk, die inspelen op de onderbuikgevoelens van mensen, ook van ons. Ze spelen in op de angst voor wat vreemd is, en anders, bijvoorbeeld de islam. Die gevoelens kennen wij ook. Maar ze vinden in onze gemeenschap een tegenkracht in het evangelie. Het evangelie dat zegt: laat je niet meeslepen door angst en haat. Laat liefde en gevoel voor rechtvaardigheid de dragende kracht van je leven zijn. Treedt de ander onbevangen tegemoet, niet naïef, maar ook niet bevooroordeeld. Dat proberen we. Zo kunnen we als gemeenschap licht verspreiden, tegen de machten van de duisternis in.
Nog een ander aspect werd genoemd: onze omgang met de dood. Ik kan daar helemaal in meegaan. Ik heb het afgelopen jaar hier een aantal grote uitvaarten meegemaakt, en het heeft me getroffen hoeveel kracht mensen ontlenen aan de kerk en aan hun geloof, bij het omgaan met een dramatisch verlies. Zo gaat er toch heel veel licht schijnen in situaties waar de duisternis eigenlijk pikzwart is.
Deze gemeenschap verspreidt veel licht, licht dat zijn oorsprong vindt in de band met het Woord van God, dat vleesgeworden is. Heeft ze toekomst? Mijn gesprekspartner was daar heel duidelijk in. Ze zei: “Ja, maar alleen als we meer zelfbewustzijn ontwikkelen als christenen, als katholieken. Er is heel veel morele bewogenheid en echte medemenselijkheid. Maar als het om het verwoorden van ons geloof gaat, dan staan we gauw met de mond vol tanden. De parochie moet veel meer nog een plaats worden waar we met elkaar zoeken naar een verdiepte geloofsbeleving”. Die uitspraak trof mij, want ze kwam niet uit de mond van een ouder iemand die is opgegroeid in de tijd van het Rijke Roomse Leven. Iemand die moppert dat de mensen tegenwoordig niet meer naar de kerk gaan en niet meer geloven. Nee, het ging juist om een jong iemand, een moeder die midden in het maatschappelijke leven staat. Juist daar voelt ze hoe belangrijk het is dat er in Montfoort en Linschoten een parochie is waar licht vanuit gaat, en echte inspiratie.
Met Johannes de Doper getuigen we vandaag van de komst van het Licht. Christus, het ware licht, dat de wereld niet erkende. Maar degenen die Hem wel aanvaardden gaf Hij het vermogen kinderen van God te worden. Moge het Licht van de kerst ons vanmorgen raken, diep van binnen. Moge het ruimte brengen waar benauwdheid is, moge het hoop brengen, daar waar angst en bitterheid aan ons knagen. In die geest wens ik u, mede namens de andere leden van het pastoraal team, waaronder pastoor Heuver, een zalig kerstfeest.