Veel mensen hebben het vertrouwen in de rechtspraak verloren. Waarom? Een jongen slaat zijn moeder half dood en na een paar maanden loopt hij weer op vrije voeten. Hij was ontoerekenbaar. Een bejaarde wordt op straat aangerand, men kent de personen die het hebben gedaan en men laat ze vrij rondlopen. Dat bestond vroeger niet, zeggen mensen die bekommerd zijn om het geestelijk verval in de maatschappij. Duidelijke wetten maken de maatschappij gezond.
Ook van de Kerk verwacht men een duidelijke houding. Vanuit deze optiek kunnen we de strenge wet van Mozes begrijpen, die bijvoorbeeld zegt dat iemand die overspel bedrijft moet gestenigd worden. ‘Zo zullen jullie het boze uit Israël verdrijven’, staat er geschreven. Men wil als het ware de daad en de dader onder de stenen bedelven. Het hele volk moest het doodsoordeel uitspreken, daarna mochten de getuigen de eerste steen werpen.
Als het over de ‘anderen’ gaat zijn we zeer streng en vlug bereid om stenen op te rapen, maar als het de eigen familie betreft, spreken we ineens van begrip hebben en van barmhartig zijn. We stellen ons de vraag: zouden die godsdienstige leiders zo streng geoordeeld hebben als het hun eigen zuster was geweest? Dan hadden ze niet alleen naar de misdaad gekeken, maar zeker ook naar de persoon die ze had begaan. Wel, dat doet Jezus. Hij kan de misdaad van de vrouw niet goedkeuren, Hij respecteert de wet, maar interpreteert ze wel vanuit de geest van liefde. Hij vraagt een levensmogelijkheid voor een mens, die al zijn levenskansen vergooid heeft. Geven ouders aan hun kinderen ook niet steeds nieuwe levenskansen? Zij nagelen hen toch niet vast op hun verleden. En als iemand is vastgelopen, zoeken ze weer een oplossing voor de hopeloze situatie. Voor zulk een bevrijdende gerechtigheid pleit Jezus ook voor deze vrouw. ‘Wie zonder schuld is, hij werpe de eerste steen.’ Zijn ook wij niet in zo’n schuld verstrikt, dat wij ons een beetje zus of broer van deze vrouw kunnen voelen? Wij proberen toch ook om eigen schuld onder de mat te vegen en wanneer ons dat niet lukt, vragen we allemaal een beetje begrip om verder te kunnen leven. De blijde boodschap van Jezus mogen wij niet reduceren tot een kast vol wetten en voorschriften. Bij Jezus staat achter de wet altijd een mens, die de mogelijkheid mag hebben om verder te leven. Bij God is er voor elke mens nog toekomst. Wie macht heeft zegt: vernietig het kwaad. Wie stenen werpt, doet mensen vallen en sterven. De liefde zegt: laat ons het kwade overwinnen door het goede. Laat de stenen vallen en laat de mens verder leven.
Moge de Heer ons verlossen van die macht, om ruimte te geven aan de liefde. Laat ons, zoals Jezus, de fouten van de anderen in het zand schrijven. Laten we eerlijk zijn in ons oordeel en voor de een niet strenger zijn dan voor de ander. Wij hebben allemaal barmhartigheid nodig. Die zullen wij krijgen van God, als wij ook maar een beetje barmhartig willen zijn voor elke mens en de toekomst open houden voor iedereen.