Met Lucas 15 zitten we op een gemakkelijke stoel. Dat wil zeggen: we lezen woorden en verhalen, die de geschiedenis door en op alle plaatsen gekend zijn. Het verloren muntstuk, het verloren schaap en dan de verloren mens. Het zijn klassiekers!
Ik wil daarom stilstaan bij één enkel woord, bij het eerste woord. Van Jezus wordt gezegd: hij ontvangt zondaars en hij gaat met hen aan tafel. Daarmee is Jezus in twee woorden, in twee werkwoorden getekend. Zo is hij. Dat is zijn eigenheid. Dat zou je op zijn identiteitskaart kunnen plaatsen: wie is Jezus? Dat is de man die zondaars ontvangt en met hen maaltijd houdt.
Die zondaars waren de mensen van het publieke onfatsoen. Het waren de mensen die je buiten hield: met hun kinderen niet spelen a.u.b. Wie een beetje serieus is, schuwt deze mensen. Je ontvangt ze niet in je huis, hoogstens aan de deur terwijl je de deur goed vasthoudt. Dat waren de zondaars.
Nu wordt algemeen gezegd van Lucas, dat hij de tederste is van de evangelisten, dat hij de meest vriendelijke is: kindvriendelijk, vrouwvriendelijk en verder over de hele lijn vriendelijk. Uit dit stuk blijkt dan, dat dit waar is, maar dat je met dit soort ontwapenende vriendelijkheid intussen wel vijanden maakt. Er waren nog al wat mensen kwaad omdat Jezus zo vriendelijk was, omdat hij de knop van de deur niet vasthield maar het huis wijdopen stelde. Ja, dat is de prijs van die zogezegde vriendelijkheid, want het gaat in het evangelieniet om een handleiding over: hoe maak ik vrienden? Daar zorgen wij vandaag ten overvloede voor… Het leven is ook zo hard en de moderne mens zo week.
Het gaat om iets anders. Het gaat niet om een vriendelijkheids-cultuur, maar om de cultuur van het Rijk Gods, om een stijl van leven waarin God ter sprake kan komen. En voor iedereen alsjeblieft! Ook in de buurt van ‘slechte’ mensen, in de buurt van mensen die algemeen te mijden zijn, zoals men dat vroeger zegde van gevaarlijke boeken en gevaarlijke films. Jezus ontvangt ze. Hij ontvangt mensen niet enkel op afspraak of enkel tijdens de kantooruren. Hij is de enige die terecht zeggen kan: weerofgeenweer altijd welkom!
Dat is op zich al heel sterk. Het wordt evenwel nog sterker als je met deze keuze je ’natuurlijke’ vrienden en bondgenoten niet meer op bezoek krijgt. Wie deze keuze maakt, wordt immers zelf ’te mijden’.
Jezus zal voor zijn vriendelijkheid vijanden hebben en ze zullen het hem laten voelen. Hij zal boeten voor die keuze: hij zal voor deze zonde boete doen op een kruis.
Die mensvriendelijkheid van Lucas is dan toch niet zo onschuldig.