Naar een nieuw Pinksteren ? (2010)

* Ruim een week geleden zagen we op TV hoe een lerares godsdienst katholiek middelbaar onderwijs, in een klas van zestien- of zeventien- jarigen, hardnekkig ervoor pleitte dat haar les in maatschappijleer helemaal strookte met haar leerprogramma godsdienst. Toen de reporter echter aan de leerlingen de vraag waagde wat Pinksteren betekende wist niemand van hen het antwoord.

* De eerste lezing (Hand 2,1-11) vandaag vertelt ons wat Jezus’ leerlingen ooit is overkomen. Sinds Hemelvaart bleven zij met Maria (Hand 1,14) onafgebroken biddend samen in de gekende bovenzaal. Op het Joodse Pinksterfeest, dat teruggaat naar een dankfeest voor de oogst, hebben zij Gods levenwekkende Geest ervaren, die hen uit hun vrees wakker schudde tot vastberadenheid en durf om ondanks alle dreiging Jezus’ boodschap onverschrokken naar de wereld uit te dragen.

1. De Geest komt daar, waar Hij een biddende schoot vindt die voor Hem open staat.

• Reeds eerder had Gods Geest zijn actieve aanwezigheid getoond. Hij werd vaardig over de biddende Maria, toen zij Gods Woord in haar schoot ontvangen mocht (Lc 1,35). Vervuld van de H. Geest schreeuwde Elisabeth haar lofprijzing uit tot haar nicht die Jezus droeg (Lc 1,41). Door de Geest gedreven voorspelde de oude Simeon biddend in de tempel wie Jezus worden zou (Lc 2,25-35). Later wees de Doper Jezus aan als degene die zou dopen met Geest en met vuur (Lc 3,16). Na zijn doop kwam de Geest over Jezus in gebed om de deur voor zijn zending voor goed open te maken (Lc 3,21-22). Daarop stuwde die Geest Jezus naar de woestijn (Lc 4,1). Onder de zalving van de Geest bracht Jezus zijn programma in de synagoge van Nazareth (Lc 4,18-19). Bezield door de Geest prees Hij jubelend de Vader omdat Hij zijn geheimen juist voor de kleinen toegankelijk had gemaakt (Lc 10,21). Hij beloofde de Geest aan wie erom zouden vragen (Lc 11,13), als Helper, Repetitor (Joh 14,25; 15,26) en Waarschuwer (Joh 16,13). Na zijn verrijzenis schonk Jezus die H. Geest met de opdracht van verzoening en genezing in de Kerk (Joh 20,22).

• Het was nu juist in die jonge biddende gemeenschap op Pinksteren dat die buitengewone explosie van de Geest gebeurde. Heel het boek Handelingen wordt verder doorschoten met fotoflitsen die tonen hoe de Geest die Kerk vooruit stuwde en tot leven bracht. Door handoplegging werd de Geest doorgegeven (Hand 8,14-17). Dat was de aanzet van het vormselsacrament. Dit vormsel bekrachtigt de gave van de Geest in het doopsel gegeven, opdat de gevormde groeien zou in gelijkvormigheid met Christus om van Hem de vurige getuige te zijn. Doch de Geest zoekt altijd een schoot van gebed, van ontvankelijkheid, van verlangende en verwelkomende openheid om daarin te werken. Indien de vormeling niet voorbereid is door gebed en in dit ware verlangen, kan de H. Geest in de vormeling alleen maar sluimeren. Die biddende houding is de houding van Maria, beeld van de Kerk. Daarom is de houding van het Godsvolk de biddende schoot van Maria.

2. Een halve eeuw geleden profeteerde men voor de Kerk een nieuw Pinksteren.

• Dat was de hoop van het Concilie. Dat was de herhaalde voorspelling van charismatische figuren en heiligen. Onze ervaring vandaag in het Westen is integendeel deze van een totale ineenstorting van de Kerk. Het secularisme en de materiële welvaart brachten een geest van consumptie, genotzucht en verlammende geloofsonverschilligheid, gepaard aan grove onwetendheid en een falende catechese die op sommige plaatsen alleen nog een leuke speeltuin werd. Er kwam een eigengereide interpretatie en toepassing van het Concilie. We geraakten in de stroomversnelling van een bijna uitgeblust christendom. Daarnaast had Europa in zijn dwaze hoogmoed het lef zijn christelijke wortels te verloochenen, onbewust hoe het hierdoor zijn deuren openzette ofwel voor een maatschappij zonder menswaardige moraal, ofwel voor een vooruit schrijdende islamisering die graag deze leemte invult. Intussen braken in de Kerk zelf tal van schandalen uit, die haar geloofwaardigheid op de helling gingen zetten. De Paus zei het tijdens zijn bezoek aan Fatima: “Onze Kerk is getekend door de zonde. Het is de ergste kerkvervolg sinds eeuwen en ze komt vandaag uit de Kerk zelf”. In het Oosten heeft de Kerk de zware beproeving van het communisme overleefd. Nu gaat ze een ware bloei tegemoet. Ze was de Kerk van de martelaren waardoor ze haar vitaliteit niet heeft verloren, maar waardoor haar levenskracht juist werd versterkt en verdiept.

• Waar blijft ons tweede Pinksteren ? Waar blijven de ware vruchten van het Tweede Vaticaans Concilie ? De Geest zoekt een biddende schoot. Die moet eerst worden gezuiverd en geopend. De huidige crisis is een zuiveringsproces waarin Gods Geest zelf actief is, om daarna na bekering en boete ons zijn gaven in overvloed te schenken. We hebben weer een assertief christendom nodig (Tertio 20 jan.‘10).We moeten in een ongelovige wereld tegendraads en controversieel durven zijn. Dit is noodzakelijk voor het leven van de samenleving (Erik Borgmans, univ. Tilburg). We moeten terug naar een Kerk die weer strijdt en zonder schaamte haar gezuiverd gelaat kan tonen om haar boodschap geloofwaardig aan te bieden als enige redplank voor een wereld die haar ontaarding niet beseft. - Kom, H. Geest. Maak alles nieuw: een nieuwe hemel en een nieuwe aarde. Amen.