Christus Koning C (2004)

Jezus tegenover Pilatus, de zwakke tegenover de sterke, de machteloze tegenover de machthebber, de man met overtuigingen die echter geen schijn van kans heeft tegenover de willekeur van een despotisch heerser. En of de man onschuldig is, of hij de waarheid spreekt, of hij op een bijzondere wijze Gods bedoelingen met de mens vertolkt, dat speelt dan geen rol meer. De zwakkere verliest het altijd van de sterkere.
Jezus tegenover Pilatus. Het is niets nieuws onder de zon. Soortgelijke situaties hebben zich heel de geschiedenis door voorgedaan en ze doen zich nog steeds voor, ook in onze tijd. Het recht van de sterkste bepaalt heel vaak het leven., Dan krijg je rechtspraak die in feite kromspraak is. Dan krijg je politieke processen waarbij niet de waarheid maar de macht beslist. Dan krijg je landen waarin grote groepen onderdrukt worden opdat een kleine minderheid zich kan verrijken.
Denk maar aan boeren en indianen in Zuid Amerika die in de hoek gedrukt worden door de grootgrondbezitters. Zo zijn er nog veel voorbeelden aan te geven. Ook in onze eigen samenleving verliest de zwakkere het vaak van de sterkere. En velen hebben het gevoel dat opboksen tegen de machtigen, dat protesteren tegen machtsmisbruik en wantoestanden toch allemaal niet uithaalt. Dat verlies je toch.
Jezus tegenover Pilatus. Een verloren zaak, lijkt het. En toch klinken hier woorden die voor ons gevoel in zo’n situatie niet thuishoren, woorden die ons aan het denken moeten zetten. Die zwakke verslagen mens reageert op de spot van Pilatus met de woorden: ja, koning ben ik! Hij voegt er wel meteen aan toe: maar wel heel anders dan jij denkt. Mijn koninkrijk is niet van deze wereld. Een zwakke mens die zich toch koning noemt. Een verliezer die toch de overwinnaar blijkt te zijn. Onmacht die toch een macht is. Het lijkt een grote spraakverwarring.
Elders in het evangelie vinden we een tekst waarin Jezus duidelijk aangeeft om welke macht het gaat. Hij zegt ergens tot zijn leerlingen: jullie weten dat de heersers der volken hen met ijzeren vuist regeren en dat de machtigen misbruik maken van het macht over hen. Dit mag bij jullie niet het geval zijn. Als je groot wilt zijn, als je de eerste wilt zijn, dan moet je dienaar van allen zijn.
Tegenover de wereldse macht met zijn tirannie, zijn willekeur, zijn misbruik, stelt Jezus de macht van de onbaatzuchtige liefde. Tegenover de macht van het egoïsme plaatst hij de macht van de dienstbaarheid.
Wij, gewone mensen, zonder macht, we denken misschien: dat klinkt allemaal wel mooi, het zal misschien wel waar zijn, ik zie niets veranderen, hoe graag ik ook zou willen.. Degenen die in onze wereld de macht hebben die trekken zich er toch niets van aan. In onze wereld blijft de zwakkere de verliezer in het spel der grootmachten. In onze wereld blijft de zucht naar macht, met zijn dodelijke wapens, met zijn gekonkel, met zijn leugenachtigheid toch de boventoon voeren.
Toch roept het feest van vandaag ons op om de moed niet te verliezen, om ondanks alles toch optimisten te zijn. Vandaag vereren we Jezus als koning, heer van het heelal, en dat is een droom, een hoopvolle verwachting geprojecteerd naar een verre toekomst, het einde van de wereld. Het is een uiting van ons vertrouwen dat de macht van Jezus, de macht van de dienende liefde, uiteindelijk toch zal zegevieren over de macht van het kwaad, van het egoïsme.
En we moeten niet alleen kijken naar alles wat er misgaat in de wereld, maar ook oog hebben voor alles wat er goed gaat tussen mensen, voor alles wat mensen die de weg van Jezus willen gaan, zijn en doen voor elkaar. Er gebeurt ook zoveel goeds in de wereld, ook in onze eigen samenleving. Er zijn er heel velen die die koninklijke weg van de dienstbaarheid gaan, in de wereld van de machtigen komen ze misschien ergens achteraan, maar in het rijk van God staan ze voorop.
Ook wij worden uitgedaagd om optimisten te blijven om vast te houden aan die droom van een betere wereld en er zelf in de kleine dingen van het leven aan werken.