Mag een christen-gelovige vijanden hebben? Is men een goed christen omdat men geen vijanden heeft? Wat moet je doen om geen vijanden te maken? En wanneer je vijandschap voelt, hoe moet je je dan gedragen?
Het zijn enkele vragen, beste mensen, die bij mij opkomen als ik het evangelie lees vandaag. Het zijn moeilijke vragen.
Mag ik beginnen met enkele vaststellingen te doen. In de bijbel stel ik vast dat het volk van God altijd vijanden heeft gehad. In bijna alle boeken van de bijbel is er sprake van vijanden. 219 keer zelfs. Soms worden we onpasselijk als we als die oorlogsverhalen lezen in de bijbel, allemaal in de naam van God.
Ik stel vast dat Jezus meer vijanden had, dan vrienden. Reeds van bij zijn geboorte zijn ze er op uit Hem te doden.
Ik stel zelfs vast, als je volgeling van Jezus wilt zijn, dat je dan onvermijdelijk met vijandschap te maken krijgt. Nog altijd worden christen vervolgd, vermoord omdat ze volgeling van Jezus willen zijn.
Hoe ga je om met vijandschap? Op een geweldloze manier zegt Jezus. Jezus heeft nooit geprobeerd zijn vijanden kwaad te berokkenen. Terwijl zij van hun kant er voortdurend op uit waren om Hem te doden.
Maar Hij gaat veel verder dan, hen alleen ‘geen kwaad’ berokkenen. Hij gebruikt werkwoorden om van te duizelen. Hij zegt: beminnen; zegenen; voor hen bidden; je de andere wang toekeren; niet beletten dat men je bovenkleed afneemt; niet terugeisen wat van u is; goed doen.
Een hele boterham als je het mij vraagt. En al die houdingen zullen ons vertellen of jij en ik een geweldloze volgeling van Jezus zijn.
Wat Jezus vooral niet doet dat is zwijgen. Nooit neemt Hij een blad voor de mond. Hij komt op tegen onrechtvaardige praktijken. Hij reageert tegen het verkeerd verstaan van het Woord van God. Hij komt op voor de arme, de zieke, de weerloze, de uitgestotene, de stemloze. Nooit heeft hij gezwegen om de ‘lieve vrede’, want dan is er geen echte vrede. Er is dan alleen een ‘schijnvrede’.
Mag ik een nog veel nijpender vraag stellen? Kun je een goed christen zijn zonder vijanden? Ik denk het niet. We voelen toch overal vijandschap tegenover christenen, de kerk. Worden we niet uitgelachen omdat we op zondag nog naar de kerk gaan. Is er niet elke dag een verfijnde vorm van christenvervolging?
En hoe stel ik mij op als individu, temidden van al die vijandschap?
Soms zie ik dat mensen weigeren om gewoon hun handtekening te zetten onder een petitielijst, om op te komen voor de meest kwetsbaren in onze maatschappij. Ze zijn bang voor sancties, of verkeert gebruik van hun naam. Dit is helemaal geen christelijke houding. Als je zelf niet een beetje slachtoffer wilt worden met de slachtoffers, wat voor waardevols heb je dan gedaan? Waar is dat christelijk zaadje dan van liefde en barmhartigheid voor de minsten. De maat die wij voor anderen gebruiken, zal men ook voor ons gebruiken. De christelijke weg is nooit de gemakkelijkste.
Wat stel ik nog vast? Jezus veroordeelt nooit mensen, wel hun daden. Vandaag zou dat kunnen zijn: de daden van Saddam Hoessein, van Bin Laden, van Bush, van Poetin, van de huisjesmelkers, van de fraudeurs… Moest Jezus nu nog geleefd hebben zou hij tijdig in discussie gaan met die mensen, zou hij oppositie voeren, zou hij zijn stem verheffen voor de stemlozen en… allemaal op een geweldloze manier.
Beste mensen ik wil besluiten. Als we hier samen eucharistie willen vieren, dan is het om de Geest van Jezus levend te houden. Om ons te voeden aan die bron, die leven schenkt aan mensen. Om krachten op te doen om op onze beurt zelf levengevend te zijn. Het kan ons heel veel vreugde en vrede bezorgen, omdat we dan meewerken aan het Rijk Gods, zoals Jezus het bedoeld heeft. Wie leven schenkt aan anderen, ontvangt zelf het volle leven. AMEN.
Met dank om de inspiratie van Pax Chriti Vlaanderen.