Broeders en zusters, De bijbel toont ons hoe het Godsvolk lange tijd verlangend heeft uitgezien naar de Messias…dat is iemand door God gezonden naar de wereld die gerechtigheid en vrede zal brengen, iemand die orde zal brengen in een verwarde wereld!…en met Kerstmis vierden wij de komst van die Messias, Jezus!
Koning David uit de eerste lezing had weliswaar gebreken en schaduwzijden maar als er één koning was in het Oude Testament die al een beetje op de Messias leek, dan was hij het wel. Hij dacht en deed soms heel verassend nieuwe dingen zoals we ook zien in de eerste lezing vandaag.
Het gaat over de tijd dat Saul koning over Israël was en David, een gewone herdersjongen die bij hem in dienst was als muzikant en wapendrager. Zijn optreden en vooral zijn overwinning op de reus Goliat met enkel een slinger en een steentje, maakten hem zeer populair en dat maakte de koning jaloers…Die jaloezie groeit uit tot haat, zelfs zo erg dat David wegvlucht van het hof want Saul wil hem doden.
Vandaag horen we hoe David op een bepaald moment de gelegenheid had om Saul te doden maar het niet heeft willen doen! Davids vriend zegt: ‘God levert uw vijand aan u over; één stoot en hij is er geweest’…Maar David weet dat dit niets met Gods wil te maken heeft…Want geen enkele moord, geen enkele oorlog is door God gewild….Hij laat Saul slapen, en hij neemt Sauls speer en waterkruik mee om later te laten zien dat hij naast Saul gestaan heeft en hem eigenlijk had kunnen doden maar het niet wilde doen want haat met kwaad vergelden vermeerdert enkel het kwaad…David en Saul zijn daarna goede vrienden geworden.
Daarna groeide onder de mensen het besef dat God liever ‘vergeving’ wilde dan ‘vergelding’….maar volgens de wet moest je aan drie voorwaarden voldoen om vergeving te kunnen krijgen: 1. je moest je schuld erkennen…2. je moest het goedmaken (als het over geld ging: alles teruggeven + een vijfde extra) en 3. je moest een offer brengen in de tempel. Dat had Jezus als rechtgeaarde Jood ook geleerd maar Hij ging verder! …Nooit met gelijke munt terug betalen…Niet vergelden, wel vergeven! Dit lijkt wel strijdig met wat wij vinden en voelen…loontje komt om zijn boontje vinden wij! We kunnen maar moeilijk vergeven want het recht moet zijn loop hebben, vinden wij….Maar zo denkend en zo doende worden we van slachtoffers tot daders en dit is precies wat ook David niet wilde!
We zien trouwens dagelijks in het nieuws waartoe zulke vergeldingsgedachten leiden…volkeren moorden elkaar uit, families die elkaar bekampen en enkelingen die elkaar de duivel aandoen…de vergeldingsgedachte is een moordend principe dat alleen maar ellende oplevert …Het moet anders kunnen, zegt Jezus….Blijf niet gevangen in het kringetje van ‘doen zoals je gedaan wordt’ of ’t ene plezier is ’t andere waard’ …doorbreek deze kring om goed te doen zonder berekening want ‘wie goed doet goed ontmoet’…we zouden zelfs kunnen zeggen: ‘wie goed doet God ontmoet’! Jezus wil het berekend en netjes afgemeten gedoe doorbreken en ruimte scheppen voor de gulheid van de liefde die de andere met plezier méér wil gunnen dan wat je zelf van anderen kunt verwachten…Dit staat haaks op wat we rondom ons zien in een mentaliteit van ‘profijt halen’, ‘weinig geven en veel terugkrijgen’, alles moet mij voordeel opleveren of opbrengen..zelfs onze medemenselijke verhoudingen en relaties…We weten nochtans allemaal dat een menselijke relatie waar alles gemeten en gewogen wordt niet kan standhouden. Een goede relatie is juist gefundeerd in het verlangen de ander gelukkig te maken…en lief te hebben ondanks fouten en gebreken…en dit verlangen kan maar werkelijkheid worden als elke berekening doorbroken wordt…als onberekende liefde de drijfveer van handelen wordt…zoals onberekende liefde ook de drijfveer is waarmee ouders staan tegenover hun kinderen en geliefden tegenover elkaar…Zowel David als Jezus willen ons vandaag op het hart drukken dat er geluk en toekomst is voor wie durft hopen op de vruchtbaarheid van onberekende liefde en geloof. David en Saul werden vrienden en Jezus leert dat het laatste woord aan de liefde is. Amen
*met dank aan de geraadpleegde bronnen:*
- Jos lammers SDS
- Cees Remmens