Dokter, genees jezelf! Schoenmaker blijf bij je leest. Met andere woorden. Bemoei je met je eigen zaken. We hebben het namelijk altijd zo gedaan. Dat moet je niet willen veranderen. We houden de slagboom tegen nieuwe dingen liever dicht.
Zo gaat het vaak. Mensen, die met iets nieuws komen, stuiten op weerstand. Geneeswijzen uit China, veel ouder dan de Westerse wetenschap, komen op, maar veel artsen hier willen er niet aan. Het is een bedreiging. Ze doen aan kwakzalverij. Het is flauwekul en wat al niet meer. Homeopathie, fysiotherapie en noem maar op. De weerstand ertegen is groot, omdat ze het niet kennen, omdat mensen er niet in opgeleid zijn en misschien ook wel vanwege de angst, omdat het wel eens zou kunnen werken. Nee, we houden de slagboom voor al die toestanden liever dicht.
Ook in de kerk zijn we zo. Het begon met de boodschap van Christus en het werd een enorme wereldkerk met 1 miljard leden over heel de wereld. Een groot kerkinstituut, dat alles probeert bij elkaar te houden, bol van mooie en ook goede tradities. Begrijpelijk ook dat de traditie wordt behoed en bewaard, maar de openheid voor nieuwe inspiratie, voor nieuwe ideeën is niet zo groot. Blijkbaar hoort het bij grote instituten. Trouwens niet alleen in de wereldkerk, maar ook in onze eigen parochie werkt het zo maar al te vaak.
In het bedrijfsleven al net zo. Iemand heeft een nieuwe manier van produceren bedacht: beter voor het milieu, goedkoop ook nog eens en vriendelijker voor de mensen die het moeten maken. Maar eer het eens is ingevoerd. De weerstand is groot, het verzet hevig en de slagboom voor het nieuwe blijft zo lang mogelijk gesloten.
Uiteindelijk wordt het nieuwe systeem ook traditie en ook dan is er in het oude nieuwe systeem met geen hout meer beweging in te krijgen.
Zo ging het met het carbonpapier, het eerste kopieerapparaat, de fax, de eerste computer. Allemaal prachtige vindingen, maar er was altijd eerst weerstand en angst voor het nieuwe.
Toch is dit geen pleidooi voor continue voortschrijdende vernieuwing alleen, maar meer voor bezinning. Jezus spreekt over het koninkrijk van God en over de samenleving van zijn tijd, waarin de kwetsbaren, de Samaritanen, de melaatsen, de vreemde vogels worden buitengesloten. Hij heeft kritiek op de manier waarop de joodse wetten worden uitgelegd door de wetgeleerden. Als Jezus uitgesproken is, ontsteken ze in woede. Ziedend zijn ze op hem, die hun gewoonten, hun wetten, hun tradities bekritiseert. Jezus spreekt niet over de letter, maar over de geest van de wet. Hij wil zicht geven op een samenleving, die zichzelf is kwijtgeraakt. Hij wil de ogen openen van mensen, die door alle regels heen niet meer weten wat werkelijk goed of fout is. Jezus pleit nog niet eens voor vernieuwing als voor bezinning. Waar ging het nou ook al weer echt om?
Het ging toch om mensen. God is toch een God van liefde? En niet van regels of wetjes.
Maar zijn boodschap stuit op weerstand. Mensen houden de slagboom van hun hart liever dicht en daarom zeggen ze: geneesheer, genees je zelf!
Herkenbaar voor ons allemaal, denk ik, want we zijn nu eenmaal gewoontedieren. Tijd nemen om na te denken en je bewust te worden of het wel goed is wat we doen of doorgroeien en groeien echt wel goed is voor onze aarde. Tijd nemen om na te denken of onze kerk en onze parochie de menselijkheid wel dient in plaats van de traditie alleen. Tijd nemen om andere zienswijzen in de geneeskunde te onderzoeken en te bezien of ze elkaar niet kunnen aanvullen.
En vooral tijd nemen voor ons zelf of we zelf niet leven uit gewoonte, omdat we het altijd zo hebben gedaan of omdat iedereen het doet, of dat er wellicht iets veranderd moet worden, omdat ons leven geluk en liefde mist voor onszelf en voor mensen om ons heen. De slagboom van ons hart en onze ziel eens opendoen. Ruimte geven aan bezinning, gebed en stilte om te horen dat de boodschap van Christus ons kan vernieuwen, ons kan herbronnen. Misschien dat we dan uiteindelijk toch onze eigen dokter kunnen zijn.