33e zondag door het jaar C (2007)

Beste dorpsgenoten,
Als ik de krant van gisteren eerder had gelezen, dan had ik deze preek gewijd aan woorden uit De laatste Lach, de nieuwste voorstelling van Freek de Jonge, cabaretier. Nu alleen een enkel citaat: “Troost is herinnering aan de verbinding met het mysterie. En mysterie, dat is het leven. Dat is die prachtige aarde tot en met dat leuke vogeltje dat daar vliegt. Als je mensen daar aan herinnert, werkt dat ongetwijfeld troostend.”
De eerste lezing heet te komen van de profeet Maleachi. Zijn naam betekent: “mijn bode.” In feite is het een korte verzameling teksten, ontleend aan profetische uitspraken. We kennen er een schrijfstijl in terug, die ook in onze dagen nog wordt toegepast. Als er slechte toestanden bestaan spreekt een regeringsleider met een vertrouwenwekkende glimlach uit dat het in de toekomst allemaal in orde zal komen. De regering heeft alles goed in handen. “Maakt u niet bezorgd, blijft maar goed uw werk doen, dan komt alles in orde.” Vroeger heette iemand met zulke boodschappen profeet, bode van God, nu tekstschrijver of zegsman van een politiek leider. In beide gevallen dus mensen die alleen maar woorden te bieden hebben.
Het stuk uit het evangelie van Lucas laat op het einde duidelijk horen dat het in zijn bisdom of parochie niet allemaal pluis was: er is sprake van vervolging en verraad, zelfs door eigen familieleden. In het begin van het stuk wordt Jezus in de mond gelegd dat er van de tempel, de plaats waar God woont, geen steen op de andere gelaten zal worden. Lucas kan Jezus zo’n voorspelling laten doen want zo’n 40 jaar later wordt de tempel van Jerusalem inderdaad door de Romeinen verwoest, tientallen jaren voordat hij zijn evangelie zou schrijven.
“Weest op uw hoede dat gij niet in dwaling gebracht wordt…En wanneer gij hoort van oorlogen en onlusten, laat u dan niet uit het veld slaan.” Het lijkt wel alsof Jezus toen dingen voorspelde die op onze tijd slaan. Ook toen al deden ze aan doemdenken, alleen kenden ze nog geen CO2 uitstoot en terrorisme.
Hoezeer moeten ook wij oppassen dat we nu niet in dwaling gebracht worden: politici, reclame, waarschuwingen, aanbiedingen op het gebied van gezondheid, leven na de dood, vult u maar in. “Oorlogen en onlusten” verwijzen in onze tijd dan naar de aanwezigheden van massa’s vreemden, die ons de baas zullen worden volgens sommige schreeuwers. Het milieu gaat er aan als we niet snel en ingrijpend onze levenswijze veranderen. De schrik wordt ons aangepraat. Laten wij ons uit het veld slaan?
Zelfs de tempel van onze godsdienst, staat onder druk. Wat staat ons te wachten als de kerken helemaal leeg blijven en het woord Gods niet meer gehoord wordt?
Wat is of was onze tempel? Volle kerken, iedere zondag naar de mis, absoluut gezag van paus en bisschoppen, veel priesters en religieuzen, katholieke scholen, ziekenhuizen en andere instellingen, geen twijfels over ons geloof, letterlijk verstaan van de bijbel, uniformiteit, dwanggedachten over sexualiteit en het zesde gebod en veel meer van dat soort “monumenten.”
Die tempel van ons kerkelijk systeem is er even erg aan toe als de indrukwekkende tempel van Jerusalem waarover we Jezus hebben horen zeggen: “Wat ge daar ziet: er zal een tijd komen dat er geen steen op de andere gelaten zal worden: alles zal verwoest worden.”
Die tempel, dat is de verleden tijd, niet de woonplaats van God. De God van Jezus is altijd een God van levenden, mèt levenden, geweest, met een open toekomst waarin wij ons samen ontvouwen en tot bloei komen. Vasthouden aan de God van Jezus, brengt mee dat we er vrede mee mogen hebben dat de monumenten uit het verleden verdwijnen en dat we proberen vertrouwen te krijgen in een toekomst met minder “monumenten” en meer huiselijkheid, gastvrijheid, meer mysterie, meer familie van mensen die naar elkaar luisteren dan “volk Gods.”
Denk aan dingen als vrijwilligerswerk samen met ouderen, gehandicapten, kinderopvang en veel meer. Netwerken met mensen van andere godsdiensten en culturen.
Actief en met fantasie zoeken naar sporen van God in het hier en nu, in kranten en andere media, in kunst en ontspanning, horizontaal bidden en geloven, niet meer verticaal. Luisteren naar je gevoel, naar wat je blij maakt, wat je raakt. Je laten aanspreken door een beeld: nog steeds houdt God ons vast zoals Hij de eerste mens lief vasthield en adem in zijn neus blies. Nog steeds houden die twee handen de aardbol vast.
Zo gaat het worden.